Waarom we dringend moeten ophouden te doen alsof de oceaan en de atmosfeer gescheiden zijn

Klimaatverandering wordt vaak besproken alsof het een uniek atmosferisch fenomeen is. Maar de crisis is diep verweven met de oceaan, en dat aspect is grotendeels verwaarloosd in internationale klimaatbesprekingen. De laatste internationale klimaatonderhandelingen hebben enige vooruitgang geboekt door, voor de eerste keer, oceanen permanent te verankeren in het multilaterale klimaatveranderingsregime. Maar het klimaatpact van Glasgow is nog steeds mijlen verwijderd van waar het moet zijn om het belang van oceanen voor ons klimaatsysteem adequaat weer te geven.

Waarom is dit belangrijk?

Reageren op de klimaatcrisis betekent dat we moeten ophouden te doen alsof de oceaan en de atmosfeer gescheiden zijn. We moeten oceaanactie opnemen als een routineonderdeel van klimaatactie.

De meeste landen hebben doelstellingen voor emissies op het land, maar die zijn er niet voor oceanen. Toch spelen de oceanen een cruciale rol bij het helpen balanceren van de omstandigheden die mensen en de meeste andere soorten nodig hebben om te overleven, terwijl ze ook een substantieel deel van de oplossing bieden om de opwarming van de planeet onder de cruciale grens van 1,5°C te houden deze eeuw.

Dus hoe kunnen oceanen ons helpen de klimaatcrisis aan te pakken? En welke vooruitgang is er geboekt in de internationale onderhandelingen?

Sinds de industrialisatie hebben de oceanen 93 procent van de door de mens gegenereerde warmte en een derde van de antropogene koolstofdioxide (CO2) geabsorbeerd. De gevolgen hiervan zijn ingrijpend. Daarbij: de thermische uitzetting van water (de belangrijkste oorzaak van de stijging van de zeespiegel), verzuring van de oceaan, deoxygenatie (zuurstofverlies) en het dwingen van het zeeleven om zich naar andere plaatsen te verspreiden.

Hoe de ocenanen ons enorme klimaatwinst kunnen opleveren

Verontrustend is dat dit er op een dag toe kan leiden dat de oceanen hun rol als koolstofputten omkeren en CO₂ terug in de atmosfeer afgeven omdat het absorptievermogen ervan afneemt. Even belangrijk zijn klimaatmitigaties op de oceanen, die zouden kunnen zorgen voor meer dan 20 procent van de emissiereducties die nodig zijn om het doel van 1,5°C te halen.

Cruciaal is dat we veranderingen in de maritieme industrie moeten zien. De scheepvaartindustrie heeft een vergelijkbare ecologische voetafdruk met Duitsland – als de scheepvaart een land was, zou het de op zes na grootste uitstoter ter wereld zijn. Hoewel het hoog op de agenda van de Internationale Maritieme Organisatie staat, ontbreekt het verduurzamen van de scheepvaart nog steeds aan adequate doelen of processen.

Oceanen kunnen ook zorgen voor klimaatveilige, duurzame voedselkeuzes. De huidige voedselsystemen, zoals emissie-intensieve landbouw, visserij en bewerkte voedingsmiddelen, zijn verantwoordelijk voor een derde van de wereldwijde uitstoot. Aanzienlijke voordelen voor het milieu (en gezondheid) kunnen worden behaald door onze voeding te verschuiven naar duurzame “blauwe voedingsmiddelen”. Deze omvatten zeevruchten afkomstig van visserijen met duurzame beheerpraktijken, zoals het vermijden van overbevissing en het verminderen van koolstofemissies. Ook markten en technologieën dienen gericht te zijn op grootschalige productie en consumptie van waterplanten zoals zeegrassen.

Er zijn ook veel kansen in “blauwe koolstof” – het vastleggen van CO2 in de atmosfeer door mariene ecosystemen zoals mangroven, zeegrassen en wetlands te behouden en te herstellen. Het succes van op de natuur gebaseerde oplossingen hangt echter af van een gezond ecosysteem. Er zijn bijvoorbeeld opkomende zorgen over de impact van plasticvervuiling op het vermogen van plankton om CO2 te absorberen.

Maar misschien zou de grootste impact kunnen komen van het gebruik van offshore hernieuwbare energie. Dit heeft het potentieel om een ​​tiende van de emissiereducties te bieden die we nodig hebben om het 1,5°C-doel te bereiken. Het International Energy Agency heeft geschat dat offshore windenergie het potentieel heeft de wereld 18 keer meer energie te leveren dan het huidige verbruik.

Wat wel bereikt werd op COP26

Al meer dan een decennium is de opname van oceanen in klimaatbesprekingen fragmentarisch en inconsistent. Waar ze deel hebben uitgemaakt van de onderhandelingen, ook tijdens de COP26, hebben de gesprekken zich geconcentreerd op het potentieel voor kustgebieden om zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering, zoals de stijging van de zeespiegel, zoals voor het eerst naar voren kwam in internationale fora in 1989 door kleine eilandstaten.

De laatste COP26-overeenkomst, bekend als het Glasgow Climate Pact, boekte lichte vooruitgang. Het pact erkende het belang van het waarborgen van de integriteit van het oceaanecosysteem. Het heeft de “dialoog over oceaan en klimaatverandering” geaccepteerd als een jaarlijks proces om actie op zee te versterken. En het nodigde UNFCCC-instanties uit om te overwegen hoe ze “op zee gebaseerde actie kunnen integreren en versterken in bestaande mandaten en werkplannen” en daarover verslag uit te brengen.

Hoewel dit positieve maatregelen zijn, vereisen ze in dit stadium geen actie van partijen. Daarom zijn ze slechts een theoretische inclusie, niet actiegericht. Het ontbreekt ons nog steeds aan nationale doelen en duidelijke, verplichte internationale vereisten voor landen alles wat gebeurt buiten de kustlijn op te nemen in hun klimaatplanning en -rapportage.

Wat nu nodig is

Waar COP26 vooruitgang boekte, was de focus op de vraag of oceaaneffecten en mitigatie eindelijk in de reguliere klimaatagenda zullen worden opgenomen. Voor het eerst in vijf jaar werd een nieuwe “Because the Ocean”-verklaring vrijgegeven, waarin wordt opgeroepen tot de systematische opname van de oceanen in het UNFCCC (United Nations Framework Convention on Climate Change) en het Akkoord van Parijs.

Wat nu nodig is, is een lijst met verplichte vereisten die ervoor zorgen dat landen rapporteren over en verantwoordelijkheid nemen voor klimaateffecten binnen hun maritieme territoria. Maar daarvoor missen we nog steeds enige verwijzing naar consistentie met bestaande mechanismen, zoals het zeerechtverdrag of hoe financiering specifiek aan oceanen zal worden toegewezen.

Als zodanig blijft de werkelijke impact van COP26 op de opname van oceanen in klimaatactie onzeker. Het zal afhangen van hoe de UNFCCC-organen op deze richtlijnen reageren en van hun succes bij het uitbreiden van verplichtingen naar staten die partij zijn.

(NS)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20