Waarom ook modelland Canada sukkelt met trage vaccinaties

Een bord dat aangeeft dat er geen vaccins meer beschikbaar zijn aan de University Pharmacy in Vancouver. (Isopix)

Canada heeft – in tegenstelling tot z’n buur, de VS – universele gezondheidszorg en genoeg doses vaccins tegen Covid-19 besteld. Maar volgens de immunisatietracker van de Johns Hopkins University blijven de vaccinatieaantallen per hoofd van de bevolking achter bij die van 50 andere landen, waaronder Brazilië, Chili, Turkije en een groot deel van Europa. Dus waarom worden zo weinig burgers ingeënt in wat als een modelland geldt qua gezondheidszorg?

Zonder noemenswaardige binnenlandse productiecapaciteit moest Canada vooraankoopovereenkomsten sluiten met internationale vaccinbedrijven. Het land wedde vooral op bedrijven die werden gefinancierd door de Amerikaanse Operatie Warp Speed, en tot nu toe was het de strategie om te veel doses te kopen in de hoop er genoeg te krijgen om al zijn burgers te vaccineren. Canada had misschien specifieker moeten zijn bij het sluiten van die deals dan ‘eerste kwartaal van 2021’ wat betreft het regelen van de timing van de levering van vaccins. Door de fabrikanten geen specifieke week of zelfs een dag te geven, stond het land zo toe de levering tot de uiterste limiet van het kwartaal te verlengen.

Moeilijk om nationaal te coördineren

Maar de problemen met de vaccinatie van Canada zitten dieper: door een combinatie van bureaucratie en wetgeving is het land langzaamaan zijn medicijnfabrikanten en de R & D die ze deden kwijtgeraakt, evenals zijn vermogen om vroeg op mogelijke pandemieën te reageren, onder meer doordat het aanhoudende gehakketak tussen verschillende taalgemeenschappen de federale invloed bij het organiseren van nationale strategieën voor respons op pandemieën en noodsituaties heeft ondermijnd. Het klinkt een beetje vertrouwd in de oren, dat laatste.

Provinciale leiders zijn niet bijzonder enthousiast over een oproep voor een nationale strategie in een land dat grondwettelijk verplicht is om de gezondheidszorg langs provinciale lijnen te verdelen. Uiteindelijk kon de federale regering alleen maar aanbevelingen doen aan haar provincies en territoria.

Farmaceutische industrie weggejaagd

Canada heeft zijn farmaceutische industrie in de afgelopen decennia langzaamaan zien verdwijnen, omdat ze een omgeving hebben gecreëerd die niet bevorderlijk was voor investeringen in het land. Dat zeggen critici. Het Canadees beleid is op verschillende gebieden bijzonder antagonistisch voor vaccinproducenten en dan vooral multinationals.

De meeste landen geven farmaceutische bedrijven geneesmiddelenoctrooien die hen een termijn van marktexclusiviteit garanderen als een soort beloning voor de 10 tot 15 jaar die de bedrijven gemiddeld besteden aan onderzoek en ontwikkeling. De octrooibescherming in Canada is jaren korter en veel complexer dan in andere landen, waardoor het ontwikkelen van medicijnen in Canada minder uitnodigend is. De Canadese regering heeft ook de mogelijkheid om de prijsstelling van medicijnen en vaccins te reguleren – een andere afknapper.

(lb)