Waarom is er in Australië zo’n ophef over een Chinese laseraanval?

Net na middernacht afgelopen donderdag, scheen een doorvarend schip van de Chinese Volksbevrijdingsleger (PLA-N) met een laser op een Australisch luchtmachtvliegtuig dat kustbewaking uitvoert. Dat lijkt onschuldig, maar is het allesbehalve.

Waarom is dit belangrijk?

China is duidelijk aan het testen hoever het kan gaan met provocaties zonder aantoonbaar de drempel te overschrijden met een oorlogsdaad. Dit soort assertief en vijandig gedrag is niet wat normaal wordt verwacht in onbetwiste wateren - of binnen de exclusieve economische zone van een land. En het komt dus neer op een escalatie.

Het incident gebeurde niet in de Zuid-Chinese Zee bij de Chinese kustlijn, maar in de Arafurazee, in de exclusieve economische zone van Australië voor de noordkust van het land. Het Chinese schip is sindsdien door de Torres Strait gevaren, vergezeld van een ander PLA-N-schip, op weg naar de Coral Sea bij het Great Barrier Reef.

De twee schepen zijn misschien van plan om de komende Australische militaire oefeningen voor de kust van Queensland te volgen, wat een legitieme daad is zolang de schepen buiten de territoriale wateren van Australië blijven, die zich uitstrekken over 12 zeemijlen van de kust.

Het incident met de laser was echter geen legitieme daad. Het Australische ministerie van Defensie veroordeelde “het onprofessionele en onveilige militaire gedrag” van het Chinese schip. Dit werd snel opgevolgd door premier Scott Morrison die het incident als een “daad van intimidatie” bestempelde die “militaire levens in gevaar bracht”. Waarom zo’n ophef over iets ogenschijnlijk onschuldig?

Wat is een laseraanval en hoe gevaarlijk is die?

Om dit in context te plaatsen, is het belangrijk om te begrijpen wat een laseraanval is, waar deze lasers voor worden gebruikt en hoe gevaarlijk ze zijn.

Alle moderne oorlogsschepen zijn uitgerust met lasers. Die worden grotendeels gebruikt om het schietbereik te bepalen en een doelwit aan te wijzen onmiddellijk voordat een wapen wordt gelost; dat richten van een laser wordt vaak “painting a target” genoemd. Het wordt algemeen gezien als een vijandige daad, die net de drempel van een open conflict of oorlog overschrijdt omdat het laseraanwijzen slechts een fractie van een seconde gescheiden is van het afvuren van een raket met vijandige bedoelingen.

Bovendien zijn laserstralen zelf gevaarlijk omdat ze permanente blindheid kunnen veroorzaken als ze in iemands ogen schijnen. Ze kunnen ook belangrijke navigatie- en andere gerelateerde systemen die cruciaal zijn voor de luchtveiligheid beschadigen. Wie nu aan de laserpointers denkt waarmee tieners farcen uithalen in de cinema of op festivals: de lasers op oorlogsschepen zijn exponentieel krachtiger en schadelijker.

Waarom dit een escalatie is

Marineschepen die actief zijn in de betwiste wateren van de Zuid-Chinese Zee worden vaak geconfronteerd met PLA-N-, Chinese kustwacht- en Chinese militieschepen. En deze Chinese schepen voeren al een tijdje dit soort gedrag uit tegen Australische, Amerikaanse en andere vliegtuigen. Maar dat zijn betwiste wateren. Dit soort assertief en vijandig gedrag is niet wat normaal wordt verwacht in onbetwiste wateren – of binnen de exclusieve economische zone van een land. Dit lijkt dus een escalatie te zijn.

China wil mogelijk een bericht sturen naar Canberra dat Australische marinepatrouilles in de Zuid-Chinese Zee niet welkom zijn. De Amerikaanse marine neemt ook deel aan deze patrouilles – ze noemen ze Freedom of Navigation Operations of FONOPS – net als andere landen zoals Japan, het VK en Frankrijk.

China beschouwt deze FONOPS als provocerend, aangezien het beweert dat bijna de hele Zuid-Chinese Zee zich binnen de zogenaamde “negen streepjeslijn” bevindt. Het Permanente Hof van Arbitrage in Den Haag verwierp de maritieme claim van China in 2016 en handhaafde de toepassing van het VN-Verdrag inzake het recht van de zee (UNCLOS), maar China wil de regels hoe dan ook herschrijven.

Er zijn twee duidelijke conclusies te trekken uit de gebeurtenissen van de afgelopen dagen. Ten eerste voert China de druk op Australië op. Ten tweede blijven Australische politici bereid, zelfs gretig, om de verhoogde spanningen met China te gebruiken om de aandacht op zichzelf te vestigen in de aanloop naar de verkiezingen.

(evb)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20