Waarom het nakend orkaanseizoen dit jaar nog wat erger dreigt te worden (en de kans op monsterstormen groter is)

Het Atlantische orkaanseizoen begint op 1 juni en het water in de Golf van Mexico is nu al warmer dan gemiddeld. Nog zorgwekkender is een stroming van warm tropisch water die ongewoon ver in de Golf stroomt voor deze tijd van het jaar. En die zogenaamde Loop Current heeft de kracht om tropische stormen in monsterorkanen te veranderen.

Wanneer de Loop Current zo vroeg in het orkaanseizoen zo ver naar het noorden komt – vooral tijdens wat naar verwachting een druk orkaanseizoen zal worden – kan dit een ramp betekenen voor mensen die wonen langs de noordelijke Golfkust, van Texas tot Florida.

Als je naar temperatuurkaarten van de Golf van Mexico kijkt, kun je gemakkelijk de Loop Current zien. Hij kronkelt door het Yucatan-kanaal tussen Mexico en Cuba, de Golf van Mexico in, en slingert dan terug door de Straat van Florida ten zuiden van Florida als de Florida-stroom.

Wanneer een tropische storm over de Loop Current of een van zijn gigantische wervelingen trekt – grote roterende poelen van warm water die van de stroming wegspinnen – kan de storm in kracht exploderen omdat hij energie uit het warme water haalt.

2005

Dit jaar lijkt de Loop Current opmerkelijk veel op die van 2005, het jaar waarin orkaan Katrina de Loop Current overstak voordat hij New Orleans verwoestte. Van de 27 grote stormen dat jaar werden er zeven grote orkanen. Wilma en Rita staken dat jaar ook de Loop Current over en werden twee van de meest intense Atlantische orkanen ooit.

De omstandigheden die wetenschappers in mei 2022 in de Golf zien, zijn reden tot bezorgdheid. Er worden 19 tropische stormen – 32% meer dan gemiddeld – en negen orkanen voor dit jaar verwacht. De Loop Current heeft het potentieel om sommige van die stormen serieus op te laden.

Warm oceaanwater betekent niet noodzakelijkerwijs meer tropische stormen. Maar zodra tropische stormen wateren bereiken die rond de 26°C of warmer zijn, kunnen ze zich versterken tot orkanen.

Orkanen halen het grootste deel van hun kracht uit de bovenste 30 meter water van de oceaan. Normaal gesproken vermengen deze bovenste oceaanwateren zich, waardoor warme plekken snel kunnen afkoelen. Maar het subtropische water van de Loop Current is dieper en warmer (en ook zouter) dan het gewone water van de Golf. Deze dingen remmen de afkoeling van het zeeoppervlak, waardoor de warme stroming en zijn wervelingen de warmte tot grote diepten kunnen vasthouden.

Orkaan Ida

Half mei 2022 toonden satellietgegevens aan dat de Loop Current watertemperaturen had van 25,5°C of warmer, tot ongeveer 100 meter diepte. In de zomer kan die hitte zich uitstrekken tot ongeveer 150 meter diepte.

De werveling die orkaan Ida in 2021 voedde, was meer dan 30°C aan het oppervlak en was abnormaal warm tot 180 meter diep. Met gunstige atmosferische omstandigheden hielp dit diepe warmtereservoir de storm bijna van de ene op de andere dag exploderen tot een zeer krachtige en gevaarlijke orkaan van categorie 4.

Binnen een storm kan warm oceaanwater torenhoge pluimen van opstijgende warme, vochtige lucht creëren, die orkanen een hoog octaangehalte van brandstof voorziet. Naarmate er meer vocht en warmte opstijgen in een orkaan, daalt de druk. Het horizontale drukverschil van het centrum van de storm naar de periferie zorgt er vervolgens voor dat de wind versnelt en de orkaan steeds gevaarlijker wordt.

Omdat de Loop Current en zijn wervelingen zoveel warmte hebben, koelen ze niet significant af en zal de druk blijven dalen. In 2005 had orkaan Wilma de laagste centrale druk ooit gemeten in de Atlantische Oceaan, en Rita en Katrina liepen niet ver achter.

La Niña

Voorspellers hebben nog andere aanwijzingen over hoe het orkaanseizoen zich zou kunnen vormen. Een daarvan is La Niña, het weereffect tegengesteld aan El Niño. Tijdens La Niña brengen sterkere passaatwinden in de Stille Oceaan kouder water naar de oppervlakte, waardoor omstandigheden worden gecreëerd die de straalstroom verder naar het noorden helpen duwen. Dat heeft de neiging om de droogte in het zuiden van de VS te verergeren en daar ook de windschering te verzwakken. Windschering omvat de verandering in windsnelheden en windrichtingen met hoogte. Te veel windschering kan tropische stormen uit elkaar scheuren. Maar minder windschering, met dank aan La Niña, en meer vocht in de atmosfeer, kan meer orkanen betekenen.

La Niña was ongewoon sterk in het voorjaar van 2022, hoewel het mogelijk is dat die later in het jaar zwakker wordt, waardoor er tegen het einde van het seizoen meer windschering mogelijk is. Maar voorlopig doet de bovenste atmosfeer weinig dat een orkaan zou stoppen om te intensiveren.

Het is te vroeg om te zeggen wat er zal gebeuren met de sturende winden die tropische stormen leiden en beïnvloeden waar ze heen gaan. Zelfs vóór die tijd zijn de omstandigheden boven West-Afrika cruciaal voor het al dan niet ontstaan ​​van tropische stormen in de Atlantische Oceaan. Stof uit de Sahara en een lage luchtvochtigheid kunnen beide de kans op stormen verkleinen.

Opwarming van de aarde

Naarmate de temperatuur op aarde stijgt, stijgt de temperatuur van de oceaan. Veel van de warmte die wordt vastgehouden door broeikasgassen die vrijkomen door menselijke activiteiten, wordt opgeslagen in de oceanen, waar het extra brandstof kan leveren voor orkanen.

Studies suggereren dat de Atlantische Oceaan waarschijnlijk meer stormen zal zien toenemen tot grote orkanen naarmate die temperaturen stijgen, hoewel er niet per se meer stormen in het algemeen zullen zijn. Een studie onderzocht het orkaanseizoen van 2020 – met een record van 30 – en ontdekte dat de stormen meer regen produceerden dan in een wereld zonder de effecten van door de mens veroorzaakte klimaatverandering.

Een andere trend is dat de warme wervelingen van de Loop Current meer warmte hebben dan we 10 tot 15 jaar geleden zagen. Of dat te maken heeft met de opwarming van de aarde is nog niet duidelijk, maar de impact ervan kan wel verwoestend zijn.

(kg)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20