Waarom de eerste dagen van oorlog in Oekraïne militair zo slecht gingen voor Rusland

Het had al in kannen en kruiken moeten zijn voor Poetin: op papier is een oorlog tussen Rusland en Oekraïne geen eerlijk gevecht. In elke meetbare maatstaf – troepen, gewapende voertuigen, vliegtuigen, noem maar op – overtreffen de Russen de Oekraïners met een aanzienlijke marge. Ze hebben meer geavanceerdere wapens, superieure capaciteiten in cyberspace en ogenschijnlijk ervaring en een recente geschiedenis van militair geweld. Maar tot nu toe is de oorlog niet in de richting van Rusland gegaan. Waarom?

Russische troepen zijn op het moment van schrijven buiten Kiev gehouden, de Oekraïense hoofdstad en de focus van hun eerste opmars. Ze zijn er niet in geslaagd de controle te krijgen over enig ander belangrijk Oekraïens bevolkingscentrum. Ze moeten nog luchtsuperioriteit vestigen. Ze slagen er zelfs niet in om logistieke basistaken uit te voeren, zoals ervoor zorgen dat hun voertuigen voldoende brandstof hebben.

De invasie is nog geen week bezig en het is te vroeg om definitieve uitspraken te doen over hoe de Russische campagne zal eindigen. Maar de consensus onder militaire experts is dat de eerste invasie was gebaseerd op zeer gebrekkige strategische uitgangspunten.

“Het heeft even geduurd voordat ik doorhad wat ze proberen te doen, omdat het er zo belachelijk en incompetent uitziet”, zei Michael Kofman, directeur Russische studies bij de CNA-denktank, op Twitter over de Russische opmars. “De Russische operatie is een bizar plan, gebaseerd op verschrikkelijke politieke veronderstellingen, met een slechte verhouding tot hun training en capaciteiten.”

Sommige analisten beweren dat het probleem nog dieper gaat, dat het Russische leger niet alleen de taak heeft gekregen een slechte strategie uit te voeren, maar zelf een onbekwame organisatie is die niet in staat is om de basisfuncties op het slagveld adequaat uit te voeren. Volgens deze theorie zou zelfs een beter plan nog steeds ondermaatse slagveldresultaten hebben opgeleverd. Of: de eenvoudigste verklaring hier is dat het Russische leger een papieren tijger is.

Maar laat het duidelijk wezen, volgens de meeste experts is Rusland nog steeds favoriet om de oorlog te winnen: het is gewoon te groot en te goed uitgerust in vergelijking met de Oekraïners. Het Pentagon waarschuwt dat de zaken spoedig erger zullen worden: in een briefing op maandag zei een hoge Amerikaanse defensiefunctionaris dat Rusland Kiev en andere Oekraïense steden zou kunnen belegeren, een meedogenloze tactiek die burgers opzettelijk afsnijdt van basisbehoeften zoals voedsel.

Strategie gemaakt op basis van slechte intel

Toch lijkt een snelle Oekraïense ineenstorting een steeds kleinere mogelijkheid – en als Rusland de overwinning behaalt, zal het dat doen tegen aanzienlijk hogere kosten dan president Vladimir Poetin lijkt te hebben verwacht.

Ondertussen hebben we ook beter zicht gekregen op de initiële strategie van Rusland voor de eerste dagen van het conflict: neem Kiev zo snel mogelijk in en zet de regering van president Volodymyr Zelensky af, en beëindig het conflict voordat het echt van start gaat.

Vooroorlogs onderzoek uitgevoerd door de Russische inlichtingendienst FSB, onlangs uitgelekt naar Britse experts, suggereerde dat Oekraïners in het algemeen niet tevreden waren met hun leiderschap en pessimistisch waren over de richting van hun land. Het lijkt erop dat het Russische invasieplan op deze beoordeling is gebaseerd, ervan uitgaande dat het Oekraïense verzet licht zou zijn en een snelle opmars naar de hoofdstad haalbaar zou zijn. De Russen gingen ervan uit Kiev binnen 48 uur te bereiken, en de meeste van hun militaire beslissingen werden genomen in het licht van die veronderstelling.

In een conflict als dit vraagt ​​de traditionele militaire doctrine om intensief gebruik van zogenaamde “gecombineerde wapens”: verschillende elementen van militaire macht, zoals tanks en infanterie en vliegtuigen, die gelijktijdig en op complementaire wijze worden ingezet. Maar volgens militaire experts hebben Russische troepen op geen enkele systematische manier gecombineerde wapens gebruikt. In plaats daarvan hebben ze er schijnbaar voor gekozen om geïsoleerde troepen, zoals verkenningseenheden en paracommando’s, vooruit te sturen zonder voldoende ondersteuning of logistieke planning. Het is een tactische keuze die logisch is als je denkt dat je alleen symbolische weerstand zult tegenkomen – wat dus tot nu toe niet het geval is geweest.

Oekraïners hebben meer gedaan dan simpelweg niet in te storten

Het Russische leger besloot ook sommige van hun meer verwoestende wapens en tactieken – waaronder massale bombardementen op bevolkte gebieden zoals gezien in plaatsen zoals Syrië – in de begindagen van het conflict niet in te zetten. Ook dit lijkt een politieke keuze te zijn geweest die geworteld is in slechte veronderstellingen over hoe de Oekraïners zouden reageren op een invasie.

Samengevat: het lijkt er dus op dat Poetin een slecht plan had en zich enorm heeft misrekend over hoe snel het Oekraïense leger en verzet zou instorten. Hij probeerde het gebruik van de schadelijkste wapens te vermijden om Oekraïense defensieve posities te vernietigen om aan zijn verhaal te kunnen vasthouden dat dit geen echte oorlog was en dat dit soort gebruik van vuurkracht niet nodig was.

Maar er is ook dit: de Oekraïners hebben veel meer gedaan dan simpelweg niet in te storten. Hun grondtroepen hebben zich sterk verzet, waardoor de Russen zwaar moeten boeten voor hun lukrake en slecht toegeruste opmars. Hun luchtverdediging overleefde het eerste Russische bombardement en blijft tot vandaag functioneel, waardoor de Russen tot nu toe geen duidelijk luchtoverwicht hebben – een cruciale factor bij het belemmeren van een snelle opmars. En de Oekraïners hebben naar verluidt slim gebruik gemaakt van Bayraktar TB2-drones tegen Russische grondtroepen, een wapensysteem waarvan de effectiviteit werd aangetoond in de oorlog van vorig jaar tussen Azerbeidzjan en Armenië.

Het resultaat is dat de Oekraïners niet alleen een propaganda- en morele overwinning hebben behaald, maar ook tijd hebben gekocht voor de externe supporters in Europa en de Verenigde Staten om hulp naar Oekraïne te krijgen en straffende sancties op te leggen aan de Russische economie.

De Oekraïners beginnen nu serieus te worden bevoorraad, zowel vanuit de rest van de wereld als door wat lijkt op aanzienlijke voorraden buitgemaakt Russisch materieel van overmeesterde en vernietigde aanvalseenheden. Hoe langer dit conflict voortduurt, des te beter Oekraïne zal worden gepositioneerd om zichzelf te verdedigen.

Is het Russische leger niet zo machtig als de wereld dacht?

Een belangrijke vraag die dus rijst: is het Russische leger niet zo machtig als de wereld dacht? Hoewel de aanvankelijke Russische opmars is gedwarsboomd, is het veel te vroeg om de Oekraïners tot overwinnaar van het conflict uit te roepen. Legers passen zich doorgaans aan tijdens conflicten; Rusland heeft het vermogen om van versnelling te veranderen en een strategie te volgen die beter is afgestemd op het felle Oekraïense verzet. Er zijn al tekenen dat Rusland op weg is om enkele van de meest wrede tactieken toe te passen die het tot zijn beschikking heeft, waaronder grootschalige bombardementen en belegeringen van Oekraïense steden.

Sommige analisten beweren dat Rusland zijn meest effectieve strijdkrachten nog moet inzetten. Russische luchtmacht en artillerie zijn spaarzaam gebruikt, een beslissing die in strijd is met de Russische militaire doctrine en waarschijnlijk zal veranderen naarmate het conflict voortduurt. Het invasieplan maakte veel gebruik van zwakkere eenheden, waaronder dienstplichtige soldaten. Die laatsten lijken een groot deel van het probleem te zijn. Ze zorgen voor de logistiek en lijken dat erg slecht te doen. Voertuigen die zonder benzine komen te zitten is daarvan het beste voorbeeld.

Maar andere experts zeggen dat de problemen dieper gaan dan dat. Ze beweren dat de mislukkingen van de Russische opmars zo diep en alomvattend zijn dat ze niet alleen kunnen worden verklaard door een paar slechte soldaten; ze weerspiegelen een hele militaire organisatie die niet voldoende is voorbereid op dit soort conflicten. Succesvolle beperkte missies in Syrië en de Krim weerspiegelden met andere woorden niet de ware capaciteiten van het Russische leger – die nu zijn ontmaskerd als teleurstellend.

“Het Russische leger begaat een aantal zeer fundamentele fouten van strategisch tot tactisch niveau”, schrijft Rob Lee, een senior fellow bij het Foreign Policy Research Institute, op Twitter. “Het Russische leger heeft zeer capabele uitrusting en ze hebben recente ervaring met het effectief gebruiken ervan. Het slaagt er niet in om die wapens en capaciteiten op de juiste manier in te zetten, wat naar mijn mening meer een kwestie van coördinatie, voorbereiding en leiderschap is.”

Maar zelfs als de pessimisten over het Russische leger gelijk hebben, betekent dit niet dat de Oekraïners uiteindelijk de Russische invasie zullen afslaan. De Russische tekortkomingen zullen er op de lange termijn waarschijnlijk niet toe doen. De Russen hebben genoeg capaciteit om dit ding bruut te forceren.

Maar de vraag waarom Rusland tot nu toe heeft gefaald, is van belang, al was het maar omdat die bepaalt hoe pijnlijk de oorlog voor Poetin zal zijn. Elke dag dat de gevechten voortslepen, ervaart Rusland meer slachtoffers, meer economische pijn en meer internationale druk. Een langdurig conflict verhoogt het risico dat het regime van Poetin te maken krijgt met groeiend binnenlands verzet – of het nu gaat om massale anti-oorlogsprotesten of een vertrouwenscrisis onder de Russische politieke en militaire elite.

Als Rusland zijn strategie kan aanpassen en zijn ware macht kan gebruiken, kan het Oekraïense leger binnen niet al te lange tijd worden verslagen. Maar als het Russische leger een fundamenteel kapotte instelling blijkt en gedurende de hele operatie de mislukkingen zich blijven opstapelen, kan de invasie voor Rusland veel duurder uitvallen dan iedereen had verwacht.

(jvdh)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20