Waarom China steeds vaker het licht moet uitdoen (en we dat bij ons in de schappen dreigen te voelen)

Toenemende stroomtekorten in China hebben ervoor gezorgd dat huizen zonder elektriciteit zitten en de productie in tal van fabrieken is stopgezet. China’s stroomschaarste, veroorzaakt door krappe kolenvoorraden en strengere emissienormen, vormt ook steeds meer een risico voor de reeds onder druk staande wereldwijde toeleveringsketens.

Waarom is dit belangrijk?

De moeilijkheid van China om de lichten aan te houden, vormt een uitdaging voor Xi Jinping, de hoogste leider van het land, en de Chinese Communistische Partij. Als mensen in China met de vinger gaan wijzen, zijn er maar weinig anderen die de schuld kunnen krijgen.

Inwoners van het noordoosten van China, waar de temperaturen flink aan het dalen zijn nu de herfst is ingezet, meldden stroomonderbrekingen en deden op sociale media een beroep op de regering om de elektriciteitsbevoorrading te herstellen. De stroomrantsoenering is sinds vorige week tijdens de piekuren doorgevoerd, maar inwoners van steden, waaronder Changchun, zeggen dat de bezuinigingen al langer aan de gang zijn. In de stad Liaoyang zijn 23 mensen met gasvergiftiging in het ziekenhuis opgenomen nadat de ventilatie in een metaalgietfabriek was afgesloten na een stroomstoring.

De stroomstoringen hebben zich verspreid over zowat heel Oost-China, waar het grootste deel van de bevolking woont en werkt. Sommige gebouwbeheerders hebben liften uitgeschakeld. Sommige waterpompstations zijn zelfs gesloten, wat Ă©Ă©n stad ertoe bracht de inwoners aan te sporen om de komende maanden extra water op te slaan, hoewel het advies later werd ingetrokken.

De impact op niet-industriële gebruikers is groot momenteel omdat de nachttemperaturen in de noordelijkste steden van China tot bijna het vriespunt dalen. De National Energy Administration heeft kolen- en aardgasbedrijven opgedragen te zorgen voor voldoende energievoorziening om huizen in de winter warm te houden.

Maar in de provincie Liaoning breidden vorige week stroomonderbrekingen uit van industriële bedrijven naar woonwijken. De stad Huludao vertelde de bewoners dat ze tijdens piekperiodes geen hoog energieverbruikende elektronica zoals waterverwarmers en magnetrons mochten gebruiken, en in de stad Harbin in de provincie Heilongjiang werden veel winkelcentra eerder dan normaal gesloten.

China’s stroomschaarste en het stilleggen van productie, komt bovenop andere productieproblemen. Fabrikanten worden geconfronteerd met bestaande tekorten aan processorchips, verstoringen in de scheepvaart en andere aanhoudende effecten van de wereldwijde lockdowns en restricties om de coronaviruspandemie te bestrijden.

Meer bestellingen, duurdere stroom = fabrieken dicht

Er zijn verschillende redenen waarom elektriciteit in een groot deel van China plotseling schaars is. Meer regio’s van de wereld heropenen na pandemie-geĂŻnduceerde lockdowns, waardoor de vraag naar producten uit China’s elektriciteitshongerige exportfabrieken enorm toeneemt. Vergeleken met vorig jaar groeit de vraag naar elektriciteit dit jaar in China met bijna twee keer het gebruikelijke jaarlijkse tempo. De toenemende bestellingen voor smartphones, apparaten, fitnessapparatuur en andere gefabriceerde goederen die de Chinese fabrieken produceren, hebben die stijging veroorzaakt.

Naarmate de vraag naar elektriciteit is gestegen, heeft dit ook de prijs van steenkool opgedreven die gebruikt wordt om elektriciteit op te wekken. Maar Chinese regelgevers hebben nutsbedrijven de tarieven niet voldoende laten verhogen om de stijgende kosten van steenkool te dekken. Dus de nutsbedrijven zijn niet geneigd de capaciteit van hun energiecentrales te verhogen.

Economen voorspellen dat productieonderbrekingen in Chinese fabrieken het voor veel winkels in het Westen moeilijker zouden maken om lege schappen aan te vullen en de komende maanden kunnen bijdragen aan de inflatie. Drie beursgenoteerde Taiwanese elektronicabedrijven, waaronder twee leveranciers van Apple en Ă©Ă©n van Tesla, hebben zondagavond verklaringen afgelegd waarin ze waarschuwden dat hun fabrieken tot de getroffenen behoorden.

Vertraging economische groei

Het is niet duidelijk hoe lang de stroomcrisis zal duren. Experts in China voorspelden dat ambtenaren zouden compenseren door elektriciteit weg te leiden van energie-intensieve zware industrieën zoals staal, cement en aluminium, en zeiden dat dit het probleem zou kunnen oplossen.

State Grid, de door de overheid gerunde stroomdistributeur, zei maandag in een verklaring dat het de bevoorrading zou garanderen “en resoluut de basis zou handhaven voor het levensonderhoud, de ontwikkeling en de veiligheid van mensen.” Toch hebben landelijke stroomtekorten economen ertoe aangezet hun schattingen voor de groei van China dit jaar te verlagen. Nomura, een Japanse financiĂ«le instelling, verlaagde de prognose voor economische expansie in de laatste drie maanden van dit jaar van 4,4 procent naar 3 procent.

Het elektriciteitstekort begint ook de problemen in de toeleveringsketen te verergeren. De plotselinge heropstart van de wereldeconomie heeft gezorgd voor tekorten aan belangrijke componenten zoals computerchips en heeft ertoe geleid dat er verwarring is ontstaan ​​bij wereldwijde scheepvaartmaatschappijen, waardoor te veel containers en de schepen die ze vervoeren op de verkeerde plaatsen zijn geplaatst.

Klimaatdoelstellingen

Twee derde van de Chinese elektriciteit komt van de verbranding van steenkool, die Peking probeert te beteugelen om de klimaatverandering aan te pakken. De kolenprijzen zijn samen met de vraag gestegen. Maar omdat de overheid de elektriciteitsprijzen kunstmatig laag houdt, vooral in woonwijken, is het gebruik door woningen en bedrijven toch gestegen.

Geconfronteerd met het verlies van meer geld met elke extra ton steenkool die ze verbranden, zijn sommige energiecentrales de afgelopen weken “gesloten voor onderhoud”. Veel andere energiecentrales hebben onder hun volledige capaciteit gewerkt en zijn wantrouwend over het vergroten van de capaciteit omdat het zou betekenen dat ze meer geld zouden verliezen.

China’s belangrijkste bureau voor economische planning, de National Development and Reform Commission, heeft eind augustus ook 20 grote steden en provincies bevolen om het energieverbruik voor de rest van het jaar te verminderen. Dat moest om ervoor te zorgen dat de steden en provincies de door Peking gestelde doelen voor het hele jaar halen voor hun kooldioxide-emissies door de verbranding van fossiele brandstoffen.

Peking heeft opgelegd dat het energieverbruik in 2021 met ongeveer 3 procent omlaag moet om zijn klimaatdoelstellingen te halen. Provincies hebben de afgelopen maanden ook de handhaving van emissiebeperkingen opgevoerd, nadat slechts 10 van de 30 regio’s op het vasteland in de eerste helft van het jaar hun energiedoelstellingen wisten te halen.

Olympische Spelen en Xi

Maar er is nog een ander motief dan het klimaat: de Olympische Winterspelen in Peking en de nabijgelegen stad Shijiazhuang in februari, een periode waarin de communistische partij een heldere, blauwe lucht wil.

De moeilijkheid van China om de lichten aan te houden, vormt een uitdaging voor Xi Jinping, de hoogste leider van het land, en de Chinese Communistische Partij. Ze hebben dit jaar een triomfantelijke houding aangenomen en benadrukten het succes van China bij het snel elimineren van uitbraken van het coronavirus en bij het winnen van de vrijlating van een senior Huawei-topman, Meng Wanzhou, in een geschil met de Verenigde Staten en Canada.

Maar Xi loopt het risico om zowel voor problemen als voor successen te worden getagd. Hij heeft zich krachtig ingezet om elke oppositie binnen de Communistische Partij de kop in te drukken en heeft haar bereik uitgebreid naar meer sectoren van het Chinese leven. Als mensen in China met de vinger gaan wijzen, zijn er maar weinig anderen die de schuld kunnen krijgen.

Lees ook:

Het schuldenfiasco van Evergrande maakt een einde aan China’s onstilbare bouwhonger: wat zijn de gevolgen voor de wereldeconomie?

Waarom Xi’s spectaculair ogende klimaataankondiging op de VN-top best met korreltje zout wordt genomen

(jvdh)

Meer
Emmanuel Vanbrussel en Kasper Goossens
Laatste update:
Laatste update:
Lees meer...
Markten
BEL20