Canadese premier Trudeau “in trouble”? Wie is de als kleurloze loser afgedane conservatief die hem nu op de hielen zit?

Op 20 september gaan de Canadezen naar de stembus in vervroegde parlementsverkiezingen. En wat eerst een makkelijke zege leek te gaan worden, zou voor de Canadese premier Justin Trudeau wel eens kunnen uitdraaien op een moeilijke affaire. Zijn uitdager Erin O’Toole, lang weggezet als een kleurloze loser, doet het verrassend goed in de polls. Wie is die O’Toole en wat verklaart zijn succes?

Waarom is dit belangrijk?

Met nog minder dan twee weken te gaan tot een stemming op 20 september, blijkt uit peilingen dat de Liberals van Trudeau en de Conservatives van O'Toole nek aan nek zitten.

Analisten wijten de tegenvallende polls voor de charismatische Trudeau aan de publieke irritatie over het besluit van Trudeau om tijdens een pandemie verkiezingen uit te schrijven. Critici zien dat als een cynische poging van de uittredende premier om een ​​meerderheid te herwinnen in het parlement.

De vraag is nu of de 48-jarige O’Toole kan profiteren van zijn onverwachte succes en zijn vooruitgang in de laatste rechte lijn naar de meet kan vergroten. Het kan verkeren. In de weken en maanden voordat premier Justin Trudeau de vervroegde federale verkiezingen uitriep, scoorde Erin O’Toole, de nieuwe leider van de Conservatieve Partij en de belangrijkste rivaal van Trudeau, allesbehalve goed. Bovendien zaten enkele van zijn grootste critici in zijn eigen partij.

Maar O’Toole, een voormalige helikopternavigator van de Royal Canadian Air Force, heeft zeker geen slechte campagne gevoerd. Hij slaat aan bij de Canadezen, heeft iets herkenbaars, is een man waar ze zich kunnen mee identificeren. In tegenstelling tot zijn twee voorgangers bij de Conservatieve Partij.

Erin O’Toole in debat met Justin Trudeau – Isopix

“Een jongen uit de middenklasse”

O’Toole werd geboren in Montreal en groeide op in Bowmanville, een stad zo’n 80 kilometer ten oosten van Toronto, waar hij naar eigen zeggen een “jongen uit de middenklasse” was. Zijn moeder, Mollie, een lerares, stierf aan borstkanker toen hij 9 jaar oud was. Zijn interesse in politiek werd deels gevoed door zijn vader, John, die tientallen jaren als manager voor General Motors werkte voordat in de provinciale politiek in Ontario stapte.

O’Toole ging naar het Royal Military College of Canada in Kingston (Ontario) en diende als navigator op een Sea King-helikopter. Hij trok zich terug uit het leger, volgde een rechtenstudie en werkte tien jaar als advocaat, onder meer als bedrijfsjurist voor Procter & Gamble. Hij richtte een liefdadigheidsinstelling voor veteranen op. O’Toole ging in 2012 de federale politiek in en werd in 2015 benoemd door Stephen Harper als minister van veteranenzaken. Zijn vrouw, Rebecca, en twee kinderen, Jack en Mollie, zijn vaak aan zijn zijde verschenen op het campagnepad. Op zijn sociale-mediapagina’s staan ​​vaak foto’s waarop hij aan het joggen is.

De conservatieven hebben tot nu toe een behoorlijk goede campagne gevoerd en Erin O’Toole heeft zichzelf neergezet als een meer progressieve conservatief. Hij heeft de partij naar het centrum verplaatst. Dat heeft voor wat problemen gezorgd binnen zijn partij en mensen verder aan de rechterkant zijn er niet gelukkig mee. Maar al bij al hebben die zich tijdens de campagne ingehouden en zijn ze behoorlijk gedisciplineerd geweest. Het is een strategie die de SPD momenteel ook uitspeelt in de campagne voor de nakende verkiezingen in Duitsland.

De erfenis van Scheer

O’Toole, die vorige week sprak met supporters in Nanaimo (British Columbia) bekritiseerde Trudeau voor het uitroepen van een “roekeloze” verkiezing midden in een pandemie. Hij zei dat Canada op “een kruispunt” stond. “Deze verkiezing gaat over wie een plan heeft om ons land weer op de rails te krijgen, de verdeeldheid te helen en Canada weer een beetje trots terug te brengen.”

O’Toole, een relatief onbekende buiten politieke kringen voordat hij afgelopen zomer het leiderschap van zijn partij kreeg, nam de teugels over tijdens een pandemie waarin Trudeau zichzelf voortdurende in de schijnwerpers zette. Het was dan ook een uitdaging om zichzelf voor te stellen aan de kiezers.

Hij volgde Andrew Scheer op, die met de conservatieven weliswaar het meeste aantal stemmen haalde bij de verkiezingen van 2019, maar als tweede eindigde in het aantal zetels, achter de liberalen van Trudeau. Scheer kreeg kritiek omdat hij moeite had om zichzelf bij de kiezers te definiëren, omdat hij een zwak klimaatveranderingsplan presenteerde en omdat hij er niet in was geslaagd de steun voor de partij buiten de traditionele bolwerken in Alberta en Saskatchewan uit te breiden. Scheers sociaal conservatieve opvattingen over onderwerpen als abortus en het homohuwelijk speelden hem ook parten. Hij nam ontslag enkele weken na het verlies.

Van “take back Canada” naar “I have a plan”

In de leiderschapsrace van de Conservatieve Partij 2017 voerde O’Toole campagne als een gematigde conservatief en eindigde als derde. In de race van 2020 om Scheer te vervangen, wierp hij zichzelf op als een “true blue”-conservatief en ging hij tekeer tegen cancel culture, tegen links en beloofde hij te zullen hakken in de financiering van de nationale omroep van Canada. Analisten zeggen dat O’Toole gedeeltelijk won door de stemmen van sociale conservatieven en voorstanders van wapenrechten in Quebec veilig te stellen.

In zijn overwinningstoespraak veranderde hij echter meteen het geweer van schouder en probeerde hij een groter deel van het land voor zich te winnen. “Of je nu zwart, blank of bruin bent of van welk ras of geloof dan ook”, zei hij, “of je nu LGBT of hetero bent, of je een inheemse Canadees bent of drie weken geleden of drie generaties geleden lid bent geworden van de Canadese familie … je hebt een thuis in de Conservatieve Partij.”

Sindsdien heeft hij consequent de boze toon van de leiderschapsrace laten vallen en is zich meer en meer naar het centrum gaan positioneren. Zijn kenmerkende zin is niet langer “take back Canada”; het is “I have a plan”. Dat “plan” is een waslijst van voorstellen die gematigder en centristischer zijn dan die van zijn recente conservatieve voorgangers.

Wat staat er in het plan?

Zoals het niet behandelen van de opioïde-epidemie als een law-and-order-crisis, maar als “de gezondheidskwestie die het is”, het creëren van “een actieplan voor de geestelijke gezondheid”, het in evenwicht brengen van de begroting over een decennium en het implementeren van een CO2-taks – zij het een die veel minder is dan wat de liberalen hebben aangekondigd.

Het “plan” heeft ook wat in de aanbieding om kiezers uit de arbeidersklasse weg te snoepen van Trudeaus liberalen en de New Democrats met de belofte om werknemersvertegenwoordiging te verplichten in raden van bestuur in federaal gereguleerde sectoren en om leidinggevenden te verbieden zichzelf bonussen te betalen terwijl een bedrijf reorganiseert.

O’Toole beoordeelt de relatie van Canada met de Verenigde Staten als “verwaarloosd” en “in verval geraakt”. Hij heeft beloofd een al lang bestaand geschil over naaldhout op te lossen, het North American Aerospace Defense Command (NORAD) te moderniseren en samen met de Verenigde Staten de Russische en Chinese dreigingen in het noordpoolgebied tegen te gaan.

Wapens en advertenties

Deze verschuiving naar het centrum kan rechts problemen opleveren, waar de rechts-populistische People’s Party of Canada baat bij heeft. O’Toole is ook in botsing gekomen met partijleden over klimaatverandering. Hij vertelde in maart op een partijconventie dat “het debat over klimaatverandering voorbij is” en dat de Canadezen een “serieus” plan verdienden om het aan te pakken. Maar de volgende dag stemden leden een motie weg om de woorden “klimaatverandering is echt” toe te voegen aan het beleidsboek van de partij.

O’Tooles “plan” omvatte ook een belofte om een ​​verbod op 1.500 merken en modellen van zware vuurwapens dat werd ingevoerd door Trudeau in te trekken. Op het campagnespoor werd hij echter vaak geconfronteerd met ongenoegen daarover, en hij veranderde zijn standpunt en zei hij dat hij het verbod zou handhaven, maar wel een herziening van het classificatiesysteem voor vuurwapens zou gelasten.

De tegenstanders van O’Toole hebben dat soort gekronkel aangegrepen om te betogen dat hij alles zal zeggen om verkozen te worden. Een reeks advertenties die door de liberalen zijn uitgebracht, proberen dat ook in de verf te zetten. Maar voorlopig lijkt dat niet veel aarde aan de dijk te zetten.

Lees ook: Canada’s cannabishausse toont zijn grenzen: waarom 1,1 miljard gram onverkocht blijft

(evb)

Meer
Lees meer...
Markten
BEL20