Tactische argumenten tegen no-flyzone boven Oekraïne zijn niet overtuigend. Dus waarom weigert de NAVO die af te dwingen?

Nu Oekraïense burgers zwaar worden aangevallen en vluchtelingen andere Centraal-Europese landen binnenstromen, wordt de roep om een ​​militaire reactie van de NAVO steeds luider. De Oekraïense president, Volodimir Zelenski, heeft gesmeekt voor een no-flyzone boven zijn land. Maar de NAVO en westerse leiders staan daar erg weigerachtig tegen. De tactische argumenten tegen een no-flyzone zijn nochtans niet overtuigend. Dus waarom die terughoudendheid?

De voor de hand liggende reden waarom de Oekraïners wanhopig een no-flyzone willen instellen, is dat het de mogelijkheden van Rusland om luchtaanvallen op Oekraïense steden uit te voeren, zou beperken. Dit ondanks het feit dat – zoals Boris Johnson opmerkte tijdens een persconferentie – een no-flyzone Rusland er niet van zou weerhouden raketten te gebruiken om doelen in Oekraïne te raken. Een Oekraïense journalist had de Britse premier Boris Johnson in tranen om westerse steun gevraagd om een ​​no-flyzone op te leggen boven Oekraïne – iets wat Johnson meteen afwees. Johnsons minister van Defensie Ben Wallace pleitte ook tegen een no-flyzone, omdat die volgens hem zou voorkomen dat Oekraïense gevechtsvliegtuigen Russische troepen op de grond zouden kunnen aanvallen.

Maar de tactische argumenten tegen een no-flyzone zijn niet echt overtuigend. Een no-flyzone betekent niet dat er geen vliegtuigen mogen vliegen, omdat het wordt afgedwongen door vliegtuigen die constant in de lucht patrouilleren. Een no-flyzone zou alleen van toepassing kunnen zijn op vijandige vliegtuigen als Oekraïense vliegtuigen zijn uitgerust met “friend-or-foe identification” (vriend-of-vijand-identificatie) en zou Russische aanvalshelikopters stoppen met het ondersteunen van grondtroepen. Het instellen van een no-flyzone zou de Oekraïense luchtmacht ook toelaten om Russische konvooien aan te vallen die grote steden naderen.

Waarom een no-flyzone boven Oekraïne niet vergelijkbaar is met die we kennen van in Syrië of Irak

Dus waarom staan westerse politici zo huiverachtig tegen het instellen van een no-flyzone? De meest fundamentele reden waarom de VS en de andere NAVO-staten een ferme lijn trekken tegen directe gevechtsmissies in Oekraïne, heeft te maken met de waargenomen risico’s van escalatie.

Vladimir Poetin heeft al een directe dreiging geuit met het gebruik van nucleaire strijdkrachten als reactie op economische maatregelen en politieke aanvallen op Rusland. Tot dusver hebben westerse leiders deze bedreigingen genegeerd omdat ze ze niet geloofwaardig achten. Maar het enorme nucleaire arsenaal van Rusland en de risico’s van een bredere oorlog weerhouden de NAVO-landen in feite van elke militaire betrokkenheid die verder gaat dan het leveren van uitrusting.

Nucleaire afschrikking werkt – het schrikt de NAVO af, aangezien westerse leiders onzeker zijn over de rationaliteit van het Russische leiderschap. Hierin verschilt het afkondigen van een no-flyzone boven Oekraïne essentieel van het instellen van no-flyzones boven Irak en Syrië: daar was nauwelijks een gevaar van significante represailles.

Russische luchtmacht groeiende bedreiging voor Oekraïne

Het lijdt geen twijfel dat de Russische luchtmacht veel meer middelen en capaciteiten heeft dan de Oekraïense luchtmacht. Maar tot verbazing van velen is Rusland er tot dusver niet in geslaagd luchtoverwicht te vestigen en het luchtruim van Oekraïne blijft betwist. De vraag is maar voor hoe lang nog.

Hoewel luchtafweerraketten nog steeds een ernstig risico vormen voor Russische vliegtuigen en Oekraïense luchtmachtjagers nog steeds defensieve missies op laag niveau kunnen uitvoeren, blijft de Russische luchtmacht een ernstige en groeiende bedreiging vormen voor Oekraïne.

De Russische luchtmacht heeft ongeveer 300 moderne militaire vliegtuigen ingezet in de buurt van de gevechtszones in Oekraïne, maar ze hebben niet veel missies gevlogen. De tactische redenen zijn onduidelijk, maar er zijn al een aantal hypotheses over.

De Russen zouden te kampen kunnen hebben met een gebrek aan precisiegeleide munitie bijvoorbeeld. Of ze hebben moeilijkheden bij iets dat in militair jargon deconflicteren heet: het vermijden van friendly fire van op de grond gestationeerde Russische luchtafweerraketten. Een andere geopperde factor is een gebrek aan vliegervaring van Russische piloten.

Russische luchtmacht weren geen probleem voor NAVO

Het lijdt ook geen twijfel dat NAVO-vliegtuigen Russische vliegtuigen zouden aankunnen. Het vestigen van superioriteit in de lucht zou echter zeer intense militaire acties met zich meebrengen als Rusland besluit te escaleren.

De Amerikaanse gevechtsvliegtuigen van de vijfde generatie, de F-22 Raptor en de F-35 Lightning, lopen een generatie voor op het meest geavanceerde Russische vliegtuig, de SU-57. En zeker op de meeste van de ingezette Russische vliegtuigen, de minder geavanceerde SU-30’s en SU-35’s. De NAVO heeft bovendien nog een andere reeks gevechtsvliegtuigen, waaronder de F-15, F-16 en de Eurofighter.

Zowel qua aantallen als qua technologie heeft de NAVO de capaciteit die nodig is voor operaties in Oekraïne. Volgens een NAVO-verklaring heeft het bondgenootschap “duizenden extra defensieve land- en luchtstrijdkrachten in het oostelijke deel van het bondgenootschap en maritieme middelen in het hele NAVO-gebied ingezet” en heeft het zijn verdedigingsplannen geactiveerd. Dit betekent dat extra vliegtuigen uit verschillende lidstaten al patrouilleren in het Oost-Europese luchtruim.

Realiteit is dat zonder risico op nucleaire escalatie vermogen van de NAVO om Oekraïense nederlaag te voorkomen beperkt is

Maar om een ​​no-flyzone af te dwingen, zouden naast het aanvallen en vernietigen van Russische vliegtuigen, aanvallen op Russische luchtverdedigingscapaciteiten in Oekraïne nodig zijn die ook Russische grondtroepen zouden treffen. Aangezien de Russische luchtmacht buiten Oekraïne is gestationeerd, zou ze ook aanvallen op Russisch en Wit-Russisch grondgebied vereisen. Als reactie daarop kunnen Russische aanvallen op NAVO-luchtverdedigingstroepen in Midden- en Zuidoost-Europa worden verwacht. Of een toevlucht nemen tot het inzetten van nucleaire wapens.

In feite heeft Oekraïne al een Russische luchtmachtbasis buiten Oekraïne aangevallen: de luchtmachtbasis van Millerovo Air Base in de Russische regio Rostov werd schijnbaar geraakt met meerdere ballistische raketten afgevuurd vanuit Oekraïne. Daarbij werd minstens één Sukhoi Su-30SM vernietigd. Dat soort aanvallen zouden een integraal onderdeel worden van elke poging om een ​​vliegverbod af te dwingen. Het is dan bijna onvermijdelijk dat het gewapende conflict zich ongecontroleerd uitbreidt.

Als economische sancties niet het gewenste resultaat opleveren, als de gevechten intensiveren en grote aantallen Oekraïense burgers worden gedood en de regering valt, kan de publieke druk op westerse landen om doortastende maatregelen te nemen toenemen. Maar de realiteit is dat zonder risico op nucleaire escalatie het vermogen van de NAVO om een Oekraïense nederlaag te voorkomen beperkt is.

(lb)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20