Spectaculaire daling zuurstofniveau in meren op onze planeet (en waarom dat een probleem is)

De klimaatcrisis veroorzaakt een snelle daling van het zuurstofgehalte in meren over de hele wereld. Hierdoor stikken dieren in het wild en wordt onze drinkwatervoorziening bedreigd. Nieuw onderzoek toont aan dat de afname van zuurstof in meren de afgelopen 40 jaar drie tot negen keer sneller is geweest dan die in zee. Wetenschappers ontdekten dat het zuurstofgehalte in diepe wateren met maar liefst 19 procent is gedaald en aan de oppervlakte met 5 procent.

Al het complexe leven is afhankelijk van zuurstof. Als dus het zuurstofniveau daalt, verkleint het leefgebied voor veel verschillende soorten. De nieuwe studie bewijst dat het probleem nog ernstiger is in zoet water dan in oceanen, dat het een bedreiging vormt voor onze drinkwatervoorziening, en voor het delicate evenwicht dat ervoor zorgt dat complexe zoetwaterecosystemen kunnen gedijen.

Stijgende temperaturen als gevolg van de opwarming van de aarde zijn de belangrijkste oorzaak van het probleem, omdat warmer water niet zoveel zuurstof kan vasthouden. Bovendien maakt de stijgende zomerhitte de bovenste laag van de meren heter. Hierdoor vermindert de dichtheid van dat water en neemt de zuurstoftoevoer naar de diepten af. Het zuurstofgehalte aan het oppervlak van sommige meren is wel gestegen. Dat is hoogstwaarschijnlijk te wijten aan hogere temperaturen die algenbloei veroorzaken, wat ook gevaarlijke gifstoffen kan produceren.

Zoetwaterhabitats zijn rijk aan vissen, insecten, vogels en dieren en zijn belangrijk voor voedsel en recreatie voor de mens. Maar ze hebben al grote schade geleden: de gemiddelde populatie aan wilde dieren is sinds 1970 met 84 procent gedaald. Oorzaken hiervan zijn de opwarming van de aarde, de vervuiling, en een overmatig gebruik van water voor de landbouw.

Wereldwijd probleem, ook bij ons

De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Nature, analyseerde 45.000 opgeloste zuurstof- en temperatuurprofielen, verzameld uit bijna 400 meren wereldwijd. De meeste metingen begonnen rond 1980, hoewel één terugging tot 1941.

De meeste meren bevonden zich in gematigde zones, vooral in Europa en de VS, maar er waren enkele bij van hogere breedtegraden, dichter bij de polen, en enkele tropische meren in Afrika. In beide gevallen viel het zuurstofniveau net als in de andere meren, in de gematigde zones.

Er is nog een probleem: in meren waar het zuurstofgehalte tot bijna nul is gedaald, ontsnapt fosfor uit sedimenten, wat een essentiële voedingsstof voor bacteriën vormt. Deze kunnen zich vermenigvuldigen en het krachtige broeikasgas methaan produceren. Dat stimuleert dan weer verdere opwarming.

Het verminderen van emissies om de klimaatcrisis aan te pakken, is dus van vitaal belang, concluderen de wetenschappers van deze studie. Ook willen ze meren beter beschermen door minder landbouwmest te gebruiken en om stedelijke rioolvervuiling te verminderen.

Lees ook: Hoe klimaatverandering een bankencrisis kan ontketenen

Lees ook: Vanaf 2060 snelle, ‘niet meer te stoppen’ versnelling van zeespiegelstijging

(adl)

Meer
Lees meer...
Markten