Russen zouden nu ook thermobarische wapens gebruiken in Oekraïne. Waarom zijn die zo omstreden?

Het Russische leger zou thermobarische wapens aan het inzetten zijn in z’n offensief in Oekraïne. Wat is een vacuümbom – een andere term voor het wapen – en waarom is het gebruik ervan omstreden?

Een thermobarisch wapen is een conventioneel explosief dat tijdens de explosie gebruikmaakt van de zuurstof in de lucht als oxidator. Het is dus een bom die zuurstof uit de omringende lucht aanzuigt om een ​​explosie bij hoge temperatuur te veroorzaken. Dat zorgt ervoor dat het wapen sterker is dan een gewoon explosief van vergelijkbare grootte. Ook produceert een vacuümbom een drukgolf en thermische golf die langer aanhoudt dan bij een gewoon explosief.

Een vacuümbom is een tweetrapswapen. De lading verspreidt in de eerste fase een aerosol die bestaat uit zeer fijn materiaal – van een op koolstof gebaseerde brandstof tot minuscule metaaldeeltjes. Een tweede lading ontsteekt die wolk, waardoor een vuurbal ontstaat, een enorme schokgolf en een vacuüm terwijl het alle omringende zuurstof opzuigt.

Thermobarische wapens zijn vooral effectief in relatief gesloten gebieden zoals steden, tunnels, grotten en gebouwen zoals bunkers. In open terrein is het wapen niet erg effectief.

Papa vsech bomb, de “papa van alle bommen”

Rusland heeft verschillende thermobarische wapens tot zijn beschikking. Het meest tot de verbeelding spreekt de Papa vsech bomb, de “papa van alle bommen”. Op 11 september 2007 heeft Rusland de bom vanuit een Tupolev Tu-160 geworpen in een test die gefilmd is, en ook werd uitgezonden op de Russische televisie. De explosie leek op die van een atoombom door de vorming van een paddenstoelwolk. Het wapen heeft een equivalent van 44 ton TNT die bereikt wordt door middel van de toepassing van 7,8 ton explosieven. De ontploffing legt alles in een straal van 300 meter plat. Ze kan menselijke lichamen doen verdampen.

Dat de Russen momenteel vacuümbommen gebruiken in Oekraïne – zij het de kleinere versies – moet nog onafhankelijk worden bevestigd, hoewel beelden uit Oekraïne thermobarische raketwerpers op Russische TOS-1-voertuigen laten zien. Militaire analisten zeggen echter dat het inzetten ervan sowieso een kwestie van tijd is.

Zuigen lucht uit de longen van hun slachtoffers

De bommen worden sinds de jaren zestig door Russische en westerse troepen gebruikt. De VS vertrouwden op vacuümbommen bij hun pogingen om Al Qaida in de bergen van Afghanistan uit te schakelen. Rusland heeft een langere staat van dienst met thermobarische wapens dan het Westen. Het heeft ze in alle maten: van vrij kleine tactische wapens tot enorme, door raketten gelanceerde bommen. De separatisten die Rusland in de Donbas-regio steunde, gebruiken ze overigens al een aantal jaren.

In 2000 veroordeelde Human Rights Watch het door Rusland gerapporteerde gebruik van de wapens een jaar eerder in Tsjetsjenië als “een gevaarlijke escalatie” met “belangrijke humanitaire implicaties”.

Thermobarische wapens zijn niet illegaal, hoewel hun effecten behoorlijk afschuwelijk kunnen zijn, onder meer doordat het effect van het creëren van een vacuüm er letterlijk voor zorgt dat ze de lucht uit de longen van slachtoffers zuigen.

(am)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20