Rampzalig, maar niet alles is verloren: een overzicht van het annus horribilis per Franse wijnregio

Veel Franse wijnmakers hadden in 2021 te maken met vreselijke omstandigheden, grotendeels als gevolg van strenge vorst en hevige strijd tegen meeldauw door een overvloed aan regen. Maar terwijl de oogst op gang komt, is er nog steeds optimisme over de kwaliteit van de druiven die het overleefd hebben. Vroege feedback suggereert een gemengd beeld. Hoe erg is het waar?

Van Bordeaux tot Champagne is er nauwelijks een regio die onaangetast is door de moeilijke weersomstandigheden. Franse wijnmakers gaan waarschijnlijk de slechtste oogst in decennia tegemoet berekende het Franse ministerie van landbouw deze maand. Met een voorspelde productie van 33,3 miljoen hectoliter zou je terug moeten gaan naar 1977 om een ​​oogst van vergelijkbare grootte te vinden volgens Agreste, de statistische dienst van het ministerie. Maar zelfs in 1977 was de totale oogst groter dan de verwachte oogst in 2021 – omdat het wijnbouwareaal van Frankrijk in de jaren zeventig groter was.

Maar de schade loopt uiteen van regio tot regio – en verschilt zelfs fel binnen appellations. Een overzicht:

Champagne

In Champagne zou de totale oogst de kleinste kunnen zijn in 40 jaar volgens Agreste. Maar het ware beeld zal echter complexer zijn. De meeste champagneboeren verwachten verliezen tot 40 procent. Het vooruitzicht van het Comité Champagne is nog grimmiger: de appellatie zou bijna 30 procent van zijn opbrengst voor 2021 kunnen verliezen door vorst en nog eens 25 tot 30 procent door meeldauw.

Na drie opeenvolgende warme en zonnige jaargangen die praktisch vrij waren van wijngaardziektes, ging het in 2021 ging vanaf het begin mis met vorst, hagel, ziekte – met name meeldauw maar ook botrytis – plus stormen en stortregens, die allemaal de potentiële opbrengsten verminderden.

Na het knoppen eind maart werden de wijngaarden in de hele appellatie tussen 6 april en 3 mei getroffen door 12 dagen vorst, met de laagste temperaturen en de meeste schade op 6 en 7 april en 3 mei. Het zwaarst getroffen waren de meest zuidelijke gebieden van Barséquanais en Bar-sur-Aubois en het Massif de Saint Thierry ten westen van Reims, die naar schatting respectievelijk 63, 51 en 45 procent van de potentiële oogst hadden verloren.

Mei was koud en nat met meer regen dan normaal, vooral in de regio CĂ´te des Bars ten zuidoosten van Troyes. Toen het begin juni warmer werd, begonnen meeldauwproblemen zich te verspreiden en valse meeldauw werd tegen het einde van de maand een groot probleem, verergerd door stormen in de Marne en de Aisne-valleien. Hagel beschadigde tijdens het groeiseizoen ongeveer 500 ha wijngaard, waardoor de hele oogst in de helft van dat gebied werd weggevaagd.

Biologische producenten werden bijzonder zwaar getroffen omdat de vrij constante regen het moeilijk maakte om de wijngaarden in te gaan om ziekte-uitbraken te behandelen. In princiep moeten de wijnstokken opnieuw behandeld worden na elke 20 mm regen en dit jaar viel in juli op sommige plaatsen 115 mm regen in slechts drie dagen. Sommige producenten in de Marne zijn zo zwaar getroffen dat ze niet eens de moeite nemen om de paar druiven die ze hebben te plukken. Het beeld is iets beter in de CĂ´te des Blancs, met crus zoals Chouilly, Avize en Cramant, die minder zwaar werden getroffen door de vorst.

Over het algemeen zijn de Pinot Meuniers meer getroffen dan de Pinots Noirs. Ook Chardonnays hadden (relatief gezien) minder te lijden. Het is nog te vroeg om de kwaliteit in te schatten, die zou goed kunnen zijn. De meeldauw had invloed op de volumes, maar niet op de kwaliteit. De vorige oogst die zwaar werd getroffen door meeldauw was 2012, wat een vintage van topklasse bleek te zijn en ondanks alle moeilijkheden zijn wijnmakers best tevreden met de zuurrijpheidsbalans van 2021.

Bourgogne

In heel Bourgogne is er schade, maar de situatie is wel erg complex. Sommige percelen zijn gevrijwaard gebleven terwijl hun buren wel zijn getroffen. Soms zie je van de ene rij van wijnstokken tot de andere zelfs grote verschillen. De totale volumes zouden lager kunnen uitvallen dan het relatief kleine jaar 2016. De rode wijnen van de CĂ´te de Nuits en de Hautes CĂ´tes lijken overigens het minst te zijn getroffen.

Maar het lijdt geen twijfel dat de stemming behoorlijk grimmig is in BourgondiĂ«. “Er is niet veel meer over; we zullen in sommige gebieden niet ver verwijderd zijn van een verlies van 95 procent”, vertelde de in Pouilly-Fuisse gevestigde wijnmaker AurĂ©lie Cheveau deze week aan persbureau AFP. Cheveau zei dat de appellatie als geheel te maken had met verminderde opbrengsten van tussen de 70 en 90 procent.

Ludivine Griveau, die de productie leidt van het bekende Domaine des Hospices de Beaune, zei dat ze tussen de 75 en 80 procent van haar Corton Pinot Noir-oogst had verloren. “En elders heb ik in het gunstigste geval 50 procent verlies.”

François Labet, hoofd van de regionale wijnhandelsorganisatie BIVB, vertelde AFP dat de verliezen in de hele regio waarschijnlijk tussen de 30 en 50 procent zullen bedragen. “Maar het varieert enorm, met verliezen van tussen de 70 en 80 procent in de witte wijn van de CĂ´te de Beaune en minder dan 50 procent in Chablis en de Maconnais”, zei hij.

“We gaan de kleinste Bourgondische wijnoogst ooit hebben”, zegt ThiĂ©bault Huber, voorzitter van de Confederation of BourgondiĂ« wijnmakers en appellations (CAVB).

Bourgondië werd bijzonder zwaar getroffen door de vorst van april nadat ongebruikelijk warm weer het knoppen en de eerste groei aanmoedigde, waardoor de ijskoude nachten nog verwoestender werden voor de wijnstokken. De vorst werd gevolgd door hagel in juni die sommige gebieden verwoestte, en de progressie van rot en meeldauw, aangemoedigd door regen in juli en augustus.

Languedoc

De kwaliteit is super luidt het, maar helaas is er heel weinig fruit. Door de vorst hebben wijngaarden tot 50 procent aan witte wijn verloren, en ongeveer 30 procent van de rosé. Voor de rode wijnen waren de opbrengsten waarschijnlijk rond de 25 hl/ha, vergeleken met een meer normale 33 tot 35 hl/ha.

Bordeaux

In Bordeaux is de Sauvignon Blanc bijzonder zwaar getroffen volgens het Franse ministerie van Landbouw. Meer in het algemeen is in de regio iedereen bezorgd over de opbrengst vanwege de meeldauw en de vorst. Er zijn echter aanzienlijke verschillen tussen wijngaarden. Gemiddeld kijkt de regio echter aan tegen een minderopbrengst van 25 procent. De Merlot die al geoogst is, getuigt wel van grote aromatische expressie en complexiteit. De verwachting is over het algemeen in de Bordelais dat het een verhaal wordt van niet veel, maar wel goeie kwaliteit.

Pomerol en Saint-Emilion bijvoorbeeld werden relatief gespaard en zouden een oogst moeten bieden die iets onder het gemiddelde ligt. Maar in de Bordeaux-regio hadden niet iedereen zoveel geluk. Late vorst in april, regen die aan het begin van de zomer meeldauw met zich meebracht, en zelfs problemen met sprinkhanen (die de bladeren aantasten) zorgen voor een gemiddeld verlies van 25 procent.

In de regio hebben de Sud-Gironde (Sauternes en Barsac voor witte wijn) en Graves (rode wijn) ogenschijnlijk het ergst te lijden gehad onder de extreme omstandigheden. Maar het abnormale weer, dankzij de opwarming in het laatste deel van het seizoen, zou uiteindelijk een oogst van hoge kwaliteit voor Bordeaux kunnen opleveren.

Deze over het algemeen koele zomer gaf de druiven een veel betere zuurgraad, wat zal leiden tot aangename wijnen, fruitiger en aromatischer dan in voorgaande jaren volgens oenologen.

Daarnaast is er een gunstige economische situatie, die de Bordeaux-wijnen hoop geeft op een herstel op de markten. Sinds een periode van strenge vorst in 2017 – toen verantwoordelijk voor een productiedaling van 40 procent – hebben Bordeaux-wijnen en hun soms hoge prijzen het moeilijk gehad met veranderende consumptiepatronen en een daling van de export.

Maar in China herstelt Bordeaux geleidelijk z’n marktaandeel ten koste van Australische wijnen, terwijl in de Verenigde Staten de zware taksen waartoe voormalig president Trump had besloten, zijn opgeschort.

Jura en Elzas

Terwijl Frankrijk naar verwachting zijn wijnoogst in 2021 ongeveer 29 procent lager zal zien dan het vijfjarig gemiddelde, doen sommige regio’s het een pak slechter. De Jura zou bijvoorbeeld een oogst kunnen zien die ongeveer 80 procent kleiner is dan normaal, volgens schattingen van Agreste die op 6 september werden gepubliceerd.

De Elzas werd dan weer niet zo erg getroffen door de vorst, en de totale opbrengst van appellatiewijnen zou daar “maar” 17 procent lager liggen.

Provence

Vorst en meeldauw waren niet de enige problemen in 2021. In de Provence hebben ongeveer 30 wijndomeinen op zijn minst enige schade geleden door hevige bosbranden in de Var. Een meevaller daar is wel dat de vorst misschien niet zo’n erge gevolgen zal hebben als aanvankelijk werd gevreesd. Het totale wijnbouwgebied van de Provence strekt zich uit over 200 kilometer en er wordt een kinderopbrengst van ongeveer 5 procent verwacht.

(lb)

Lees ook:

Meer
Emmanuel Vanbrussel en Kasper Goossens
Laatste update:
Laatste update:
Lees meer...
Markten
BEL20