Tot nu toe werd een dodelijk ongeval op de weg altijd juridisch behandeld als een “dodelijk verkeersongeval”, los van het rijgedrag van de bestuurder. Maar dat verandert op 8 april 2026, wanneer het nieuwe Strafwetboek van kracht wordt. Vanaf dan geldt een aparte strafbaarstelling: verkeersdoodslag.
Deze terminologische verschuiving moet duidelijker onderscheid maken tussen een dodelijk ongeval door een gewone verkeersfout en een fataal incident veroorzaakt door roekeloos rijgedrag. De hervorming brengt zo een meer genuanceerde beoordeling van verantwoordelijkheid, in verhouding tot het gevaar van het gedrag.
Aangepaste straffen
In het huidige – en binnenkort verouderde – systeem geldt voor het veroorzaken van een dodelijk verkeersongeval een standaardstraf van niveau drie: tot vijf jaar cel en een boete van 10.000 euro, ongeacht de context. De nieuwe wetgeving behoudt deze basis, maar maakt hardere straffen mogelijk wanneer er verzwarende omstandigheden spelen.
Rijden onder invloed van alcohol of drugs, zonder rijbewijs, bij zware snelheidsovertredingen of het negeren van een rood licht: in zulke gevallen kan de straf voortaan oplopen tot tien jaar cel en een boete tot 16.000 euro. De wet wil zo een sterker verband leggen tussen roekeloos gedrag en de bijbehorende straf.
Evolutie in lijn met internationale praktijken
Hoewel deze hervorming ingrijpend lijkt, is België zeker geen voortrekker. In landen als het Verenigd Koninkrijk, Nederland en verschillende Amerikaanse staten bestaat al langer een specifieke straf voor verkeersovertreders die de dood veroorzaken. Ook Frankrijk voegde recent het misdrijf ‘verkeersdoodslag’ toe aan zijn strafwetboek.
Deze Europese en internationale toenadering weerspiegelt een bredere evolutie in het strafrecht: een groeiende nadruk op individuele verantwoordelijkheid bij ernstige verkeersdelicten, zodra die ondubbelzinnig vastgesteld is.
Slachtoffers erkennen
Voorstanders van de hervorming benadrukken dat de nieuwe benaming tegemoetkomt aan een breed gedragen maatschappelijke roep om rechtvaardigheid. Nabestaanden van slachtoffers stoorden zich al langer aan het gebruik van het woord ‘ongeval’ in situaties waarbij alcohol, overdreven snelheid of zware overtredingen meespeelden. Dankzij de kwalificatie ‘verkeersdoodslag’ kunnen zulke feiten voortaan juridisch duidelijker en zwaarder worden benoemd.
Ter herinnering: het debat laaide op in maart 2022, na het tragische ongeval in Strépy-Bracquegnies, waar een roekeloze bestuurder inreed op een groep carnavalsvierders en zeven mensen het leven liet. De dader verschijnt binnenkort voor het hof van assisen. De Arizona-regering kondigde toen al aan dat ze strenger wilde optreden, en met deze wetswijziging maakt ze dat nu waar. En dit is nog maar het begin: er komen nog meer maatregelen aan.

