Elke automobilist kent het maar al te goed: een eindeloze file die geen meter opschuift, terwijl het kruispunt in de andere richting bijna leeg is. Hoewel er al decennialang wordt gewerkt aan slimmere verkeerslichten, gaat de vooruitgang tergend traag. Sensorsystemen zijn vaak onbetrouwbaar, en écht intelligente oplossingen blijken meestal te duur. Maar een team van de Universiteit van Michigan kan daar weleens verandering in brengen, met een hulpmiddel dat bijna elke wagen vandaag al aan boord heeft: gps.
Volgens de eerste resultaten uit de Verenigde Staten verkortte het experiment op verschillende kruispunten de wachttijden met 20 tot 30%. Het systeem werkt op basis van realtime gegevens van een kleine groep weggebruikers. Die data worden volledig geanonimiseerd, maar blijken toch voldoende om een verrassend nauwkeurig beeld van de verkeersstroom te reconstrueren.
Maar 5% van de voertuigen
De kracht van deze innovatie zit in haar efficiëntie, zelfs met een bewust kleine database. De onderzoekers gebruiken namelijk slechts zo’n 5% van de locatiegegevens van voertuigen die een kruispunt passeren. Dankzij geavanceerde algoritmen kunnen ze met dat beperkte staal toch de verkeersdichtheid, filevorming, gemiddelde snelheid én zelfs de opeenvolgende stopmomenten nauwkeurig inschatten.
Het systeem heeft niets te maken met ‘big brother’-toezicht, maar focust puur op algemene verkeerspatronen. Een simpel gps-signaal op enkele tientallen meters van een kruispunt kan al aangeven dat er een file ontstaat. Die info wordt meteen verwerkt, waarna het systeem automatisch de duur van het groene of rode licht bijstuurt om de verkeersstroom weer in balans te brengen. Het resultaat: cycli die eindelijk écht inspelen op de situatie op de weg.
Alternatief voor sensoren
In Europa worden verkeerslichten vandaag vooral op drie manieren aangestuurd: via vaste schema’s die per tijdstip zijn geprogrammeerd, via detectielichten die ter plekke reageren dankzij sensoren (zoals inductielussen, radar of camera’s), en via gecentraliseerde adaptieve systemen die hun cycli continu bijstellen op basis van het echte verkeer. Hoewel die laatste aanpak ideaal lijkt, blijft hij weinig verspreid door de hoge installatiekosten. En verrassend genoeg speelt kunstmatige intelligentie voorlopig nauwelijks een rol: ze duikt alleen op in enkele proefprojecten die complex én duur zijn. Het gebruik van geanonimiseerde gps-gegevens biedt daarentegen een veel flexibelere én aanzienlijk goedkopere oplossing. Zo kunnen verkeerslichten slimmer worden aangestuurd zonder dat de bestaande infrastructuur volledig op de schop moet.
Het in Michigan ontwikkelde systeem opent dus de deur naar een veel nauwkeuriger én responsiever beheer van het verkeer. Een slimme aanpak, want de gps-gegevens die auto’s vandaag al verzamelen, worden duidelijk nog lang niet optimaal benut.
Wel moeten die data uiteraard strikt anoniem blijven en goed worden beschermd. Maar als dat goed zit, biedt deze methode een efficiënte én betaalbare manier om verkeerslichten te optimaliseren. Minder tijd verliezen aan rood licht, wie wil dat nu niet? Een lanceringsdatum is er voorlopig echter niet. We zullen dus nog even moeten wachten om te zien of dit veelbelovende project werkelijkheid wordt.
