Geen boetes meer die onverwacht in de brievenbus vallen bij automobilisten in de Canadese provincie Ontario. Daar is net een wet gestemd die automatische snelheidsradars volledig verbiedt. De wet maakt deel uit van een groter project om administratieve rompslomp af te bouwen en voorziet de volledige ontmanteling van deze apparaten binnen twee weken.
Volgens minister-president Doug Ford zijn deze toestellen niet meer dan een verkapte belastingheffing, zonder enig effect op de snelheid of verkeersveiligheid. De politicus noemde de radars publiekelijk een cash grab ofwel melkkoe en beschuldigde de gemeenten ervan dat ze de inkomsten belangrijker vinden dan de resultaten.
Drempels in plaats van flitsen
De regering wil de radars vervangen door ingrepen aan de infrastructuur: verkeersdrempels, rotondes, verlichte waarschuwingsborden of wegversmallingen. Die ingrepen moeten het verkeer vertragen, al vergen ze natuurlijk wel grote investeringen.
Doug Ford belooft een provinciaal steunfonds om steden daarbij te helpen, al gaf hij voorlopig geen details over het bedrag of de financiering. Deze koerswijziging betekent een radicale breuk met het vroegere verkeersveiligheidsbeleid in Ontario, dat tot nu toe vergelijkbaar was met dat van andere Canadese provincies, Amerikaanse staten of Europese regio’s die het omgekeerde doen en juist extra inzetten op handhaving.
Een wet die stilletjes werd goedgekeurd
Volgens de openbare zender CBC werd de maatregel opgenomen in een bredere wet voor administratieve vereenvoudiging. Daardoor werd hij snel goedgekeurd, zonder publiek debat of consultatie. Ook de timing is niet toevallig: onlangs werden meerdere radars gevandaliseerd, wat nog maar eens aantoont dat ze helemaal niet populair waren, al komt dat in België minder vaak voor. In Frankrijk daarentegen is vandalisme van radars schering en inslag.
Aanhangers van Doug Ford noemen de maatregel “gezond verstand” en vinden dat hij een einde maakt aan het bureaucratisch pestgedrag tegenover automobilisten. Tegenstanders noemen het dan weer een populistische zet, ingegeven door electorale druk in plaats van wetenschappelijke data.
Verkeersveiligheid: allesbehalve duidelijk
Net als bij ons tonen veel studies aan dat snelheidsradars effectief zijn om ongevallen en snelheidsovertredingen te verminderen, zeker in de buurt van scholen en woonwijken. Verkeersveiligheidsorganisaties vrezen dan ook een gevaarlijke periode tussen het weghalen van de radars en het invoeren van de nieuwe infrastructuur.
Toch blijft Ontario bij haar keuze: minder repressie, meer infrastructuur – een aanpak die het vertrouwen van automobilisten moet herstellen en tegelijk de veiligheid op de weg moet garanderen. Of de verkeerveiligheidscijfers die aanpak ook zullen verantwoorden, valt nog af te wachten.
De vraag is of zo’n radicale beslissing ook in België mogelijk is, zeker nu de Vlaamse minister van Mobiliteit, Annick De Ridder (N-VA), een audit heeft besteld over de trajectcontroles die in Vlaanderen door gemeenten zijn geplaatst. De meeste automobilisten vinden die controles overdreven en beschouwen het als melkkoeien. Je voelt het al aankomen: de kans dat het hier zover komt, is bijzonder klein.
Het doel blijft om het aantal ongevallen terug te dringen en tegen 2050 naar nul verkeersdoden te gaan. Een nobel voornemen, maar allicht ijdele hoop. De Europese en Belgische aanpak zal wellicht niet veranderen. Een veelzeggend voorbeeld: België telt 4.647 vaste flitspalen, goed voor een dichtheid van 422 radars per miljoen inwoners. Dat is een wereldrecord. En daar lijkt voorlopig geen verandering in te komen.

