Pakistan wordt momenteel getroffen door een klimaatramp zonder weerga. En het ergste? Het dreigt elk jaar te zullen gebeuren

Meer dan een miljoen huizen verwoest, 3.500 km aan wegen weggespoeld. Een miljoen dieren en meer dan duizend mensen dood. Dat is de voorlopige balans van wat een van de grootste klimaatrampen tot nu is: de overstromingen die een derde van Pakistan – of pakweg zeven keer België – onder water hebben gezet. De belangrijkste reden voor deze catastrofale overstromingen is excessieve regenval. Het is moessonseizoen, en dit was een bijzonder nat seizoen, aangestookt door klimaatverandering. Maar er is nog een reden, en ook die valt naar klimaatverandering terug te brengen: het smelten van de 7.200 gletsjers in het land.

Wetenschappers weten al jaren dat klimaatverandering het moessonseizoen verstoort. Eerder onderzoek op basis van computermodellen heeft gesuggereerd dat de opwarming van de aarde veroorzaakt door broeikasgassen, en het verhoogde vocht in de verwarmde atmosfeer, zal resulteren in regenachtigere zomermoessonseizoenen en onvoorspelbare, extreme regenval. In mei zag Pakistan consequent temperaturen boven de 45 graden Celsius. Warmere lucht houdt meer vocht vast – ongeveer 7% meer per graad Celsius – en dat vocht komt uiteindelijk naar beneden.

“Pakistan heeft dit jaar de meeste regen gehad in minstens drie decennia. Tot nu toe valt de regen dit jaar meer dan 780% boven het gemiddelde”, vertelde Abid Qaiyum Suleri, uitvoerend directeur van het Sustainable Development Policy Institute en lid van de Pakistaanse Climate Change Council aan AP.

Er zijn dagen geweest dat er bijna 40 cm regen viel in Pakistan de jongste acht weken – en er wordt nog meer regen voorspeld voor begin september. De gemiddelde regenval in gebieden zoals Baluchistan en Sindh is met 400% toegenomen. Minstens 20 dammen zijn doorgebroken.

Gletsjers smelten tien keer sneller

Maar er is nog een andere factor: buiten de poolgebieden is er geen enkel gebied ter wereld met meer gletsjers dan Pakistan. Die gletsjers zijn de afgelopen decennia steeds harder gaan smelten. De hogere temperaturen zorgen ook voor minder sneeuw, die nu valt in de vorm van regen, en wanneer regen op ijs valt, doet dat de gletsjers nog sneller smelten.

En sneller betekent ook echt een pak sneller. De hoeveelheid ijs die verloren gaat in de Himalaya-gletsjers is minstens tien keer hoger is dan het gemiddelde van de voorbije eeuwen. Die gesmolten sneeuw zorgt sowieso ervoor dat rivieren opzwellen. Doe daar nog de moesson bij, en je krijgt situaties zoals er zich nu eentje aan het afspelen is.

Nog een probleem: glaciale meren

Er is nog een probleem. In de bergen van Pakistan stroomt smeltwater van gletsjers in hooggelegen meren. Wanneer er te veel afvoer van smeltwater is, zetten die meren snel uit en kunnen de ijsdammen die ze op hun plaats houden breken. Wat leidt tot gewelddadige overstromingen. Dit jaar zijn er al bijna 20 van die glaciale meren op die manier “gebroken”. Ze hebben daarbij hele dorpen en in één geval zelfs een complete waterdam weggevaagd. Noord-Pakistan heeft nu meer dan 3.000 van dat soort gletsjermeren.

De 225 miljoen inwoners van Pakistan worden dus geconfronteerd langs verschillende kanten met gevolgen van de opwarming. En aangezien die zal blijven toenemen, zullen rampen zoals degenen die zich nu voltrekken nog een aantal decennia zich blijven aandienen. Op een gegeven moment echter zullen de gletsjers gesmolten zijn. En dan volgt een nieuwe ramp: de rivieren zullen een groot deel van het jaar droog komen te staan en het land zal geconfronteerd worden met watertekorten.

(jvdh)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20