Oude wijnstokken: hype of wel degelijk bijzonder?

Misschien heb je de woorden vieilles vignes, alte Reben, old vines, vecchie viti, vinhas velhas, viñas viejas al op het etiket van een fles gezien. Ze betekenen allemaal “oude wijnstokken”. Wat is er zo bijzonder aan oude wijnstokken? Laten we eens kijken naar enkele theorieën over veroudering van wijngaarden en wat wijn van oude stokken (al dan niet) bijzonder maakt.

Laten we beginnen met een kort overzicht van de levenscyclus van een wijnstok: nadat je hebt geplant, duurt het ongeveer drie jaar voordat een wijnstok fruit produceert. Een wijnstok bereikt de “volwassenheid” rond zeven of acht jaar. Er wordt gezegd dat een “volwassen” wijnstok ergens tussen de 12 en 25 jaar oud is. Maar een wijnstok kan meer dan 120 jaar wijn produceren. In Frankrijk, Europa en de Verenigde Staten, zoals in de meeste landen, is er echter geen wettelijke definitie of zelfs overeenstemming over het concept “oude wijnstok”. Aangezien de benaming niet wordt gecontroleerd, kan de term “oude wijnstokken” bovendien van toepassing zijn op een volledig landgoed, of alleen op een perceel dat vóór de andere is geplant.

Over het algemeen komt het gebruik van de kwalificatie “oude wijnstokken” overeen met een wijngaard die 30 tot 40 jaar is aangeplant in landen of regio’s met een oude wijnbouwtraditie. Sommige wijnbouwers zijn van mening dat deze term alleen van toepassing zou moeten zijn op nog oudere wijnstokken. In nieuwe wijnregio’s mag de 20-jarige mijlpaal als oud worden beschouwd. De definitie wordt verder bemoeilijkt door het feit dat sommige rassen eenvoudigweg geen economisch haalbare opbrengsten hebben als ze erg oud worden.

Wat interessant is, is dat er gedurende de levenscyclus van een wijnstok enkele opmerkelijke veranderingen zijn die oudere wijngaarden unieke eigenschappen geven:

Ze produceren geconcentreerd fruit

Oude wijnstokken hebben de neiging om hun productiviteit te verliezen met de jaren. Velen geloven dat dit de concentratie van het fruit verhoogt en meer geconcentreerde wijn oplevert.

Hun wortels gaan diep

Dit klinkt mooi, maar het betekent ook dat wijnstokken hun voedingsstoffen en waterbronnen van ver onder het oppervlak halen. Om deze reden hebben oudere wijnstokken niet zoveel variatie tussen de jaargangen en zijn ze meer tocht-/overstromingsbestendig.

Rijpheid is geen probleem

Het echte probleem met rijpend fruit (vooral bij rode wijnen) zijn de tannines. Onrijpe tannines kunnen groen en samentrekkend smaken. Producenten merken op dat oudere wijnstokken de neiging hebben om consistenter fysiologische rijpheid te bereiken.

Ze zorgen voor zichzelf

Verzorgers van oudere wijngaarden hebben de neiging om niet zo veel onderhoud te doen (zolang de wijnstokken gezond zijn).

Het probleem met oude wijnstokken (als je dat zo mag noemen) is een verminderde productie. Minder productie betekent minder geld voor een druiventeler. Bovendien zijn oudere wijngaarden niet in de mode; je vindt ze beplant met excentrieke variëteiten zoals Petite Sirah, Trousseau, Zinfandel en Carignan. Dit betekent dat een druiventeler geen hoge prijs kan vragen voor zijn fruit.

Wat we nog hebben beantwoord is de grote vraag: is wijn van “oude wijnstokken” betere wijn?

Het antwoord is helaas “ja en nee”. Het beste antwoord is eigenlijk “nee”, ook al wordt dat door veel wijnprofessionals als ketterij beschouwd. Waarom “nee”? Omdat ouder worden een wijnstok van slechte kwaliteit niet verandert in een wijnstok van goede kwaliteit. Om goede wijn te kunnen produceren, moeten wijnstokken, ongeacht hun leeftijd, eerst wijnstokken van goede kwaliteit zijn, die onder de juiste omstandigheden groeien en op de juiste manier worden verzorgd – en dan wordt nog geen rekening gehouden met de vaardigheid van de wijnmaker.

Het is eerlijk gezegd vooral een verhaal van marketing

Het label “oude wijnstokken” werkt op verschillende fronten tegelijk om de aantrekkingskracht van een wijn te vergroten, en dus ook het vermogen om hem te verkopen – mogelijk voor een hogere prijs.

Aangezien “iedereen weet” dat betere wijnen van oudere wijnstokken komen, wordt automatisch aangenomen dat de wijn van hogere kwaliteit is. Oudere wijnstokken produceren minder wijn, dus schaarste (en hogere prijzen) worden ingebouwd. Dit effect wordt nog verergerd door de relatieve zeldzaamheid van echt oude wijnstokken, aangezien wijnstokken met een slechte opbrengst de neiging hadden om te worden vervangen in plaats van te worden gekoesterd, historisch gezien.

Een wijnstok van voldoende leeftijd is een directe link naar onze geschiedenis. Wijnstokken kunnen generaties lang leven, en het is een buitengewoon romantisch idee om te denken aan de historische gebeurtenissen die een heel oude wijnstok mogelijk heeft meegemaakt. Dit versterkt het verhaal van een wijn en een landgoed enorm, en dat kan worden uitgebuit. Als die wijnstokken waren geplant door de stichter van het landgoed of een belangrijke telg, of een geschenk waren van een belangrijk persoon, des te beter. In onze wegwerpmaatschappij geeft het idee van “vieilles vignes” een element van continuïteit, zelfs stabiliteit. Om nog maar te zwijgen over het uitdragen van een zeker respect voor de natuur en geschiedenis van de kant van de verzorgers, het wijndomein – verdiend of niet.

Er meerdere regio’s die bekend staan ​​om oude wijnstokken

Deze plaatsen zijn meestal buiten de gebaande paden in gebieden waar telers hun druiven niet hebben vervangen door meer modieuze variëteiten. Hier zijn een paar van die regio’s die bekend staan voor hun oude wijnstokken-wijn:

Lodi, Californië

Lodi is twee keer zo groot als Napa Valley met ongeveer 40.500 hectare aan wijngaarden. De regio was aan het eind van de 19e eeuw een epicentrum van de druivenproductie. Je vindt er veel Zinfandel samen met andere unieke variëteiten zoals Trousseau, Touriga Nacional en Tannat.

Barossa Valley, Australië

Zuid-Australië heeft het geluk zo geïsoleerd te zijn dat de Shiraz- en Grenache-wijnstokken hier niet zijn geïnfecteerd met phylloxera (de druifluis). Dit gebied staat vol met oude wijngaarden. Het is zelfs de enige regio ter wereld met een officieel Old Vine Charter – “Old Vine” (35+ jaar), “Survivor Vine” (70+ jaar), “Centurion Vine” (100+ jaar) en “Ancestor Vine” (125+ jaar).

Santorini, Griekenland

Rode wijnen zijn niet het enige type wijn dat profiteert van rijpe wijngaarden. Op het eiland Santorini vind je de zeldzame Assyrtiko-druif die laag bij de grond wordt gehouden in bizarre kransvormige wijnstokken. De beste druiven worden vaak gebruikt voor een zeldzame, eikenhouten versie van de wijn genaamd “Nykteri”, die niet al te veel verschilt van fijne witte Bourgogne.

En de oudste zijn …

De oudst bekende druivenproducerende wijnstokken zijn Žametovka-wijnstokken die groeien in Maribor in Slovenië, waarvan bekend is dat ze er in de 17e eeuw stonden. Ze produceren slechts ongeveer 35 tot 55 kg druiven per jaar, die wordt gefermenteerd en in ongeveer 100 miniatuurflessen wordt gedaan.

In het wijngebied Zuid-Tirol in Noordoost-Italië wordt een meer dan 350 jaar oude wijngaard van Versoaln (witte druivensoort) in het kasteel Katzenzungen gebruikt om wijn te produceren, zij vermengd met de vruchten van jongere aanplant om ongeveer 500 flessen per jaar te produceren.

(jvdh)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20