Onze gebouwen en huizen zijn ontworpen voor een milder klimaat – dit is wat er zal gebeuren als de opwarming versnelt

De meeste mensen in de rijkere landen van de wereld brengen ongeveer 90 procent van hun tijd binnenshuis door. Maar onze gebouwen en huizen zijn ontworpen voor een milder klimaat, en naarmate de klimaatverandering versnelt, gaat dat voor serieuze problemen zorgen. Dit is wat er ons te wachten staat.

Waarom is dit belangrijk?

Klimaatverandering zal elk aspect van ons leven beïnvloeden, inclusief de huizen en gebouwen waarin we wonen en werken. En de problemen die we mogen verwachten zijn niet altijd voor de hand liggend.

Architecten en ingenieurs ontwerpen gebouwen en andere constructies zoals bruggen om te functioneren binnen de parameters van het plaatselijke klimaat. Ze zijn gebouwd met materialen en volgens ontwerpnormen die bestand zijn tegen het verwachte temperatuurbereik, regenval, sneeuw en wind, plus alle geologische uitdagingen zoals aardbevingen, bodemdaling en grondwaterstanden.

Wanneer een van deze parameters wordt overschreden, is de kans groot dat een bepaald aspect van het gebouw faalt. Bij harde wind kunnen dakpannen losraken. Als na dagen van hevige regen het grondwaterpeil stijgt, kan de kelder onderlopen. Schade die doorgaans kan worden hersteld. Maar door klimaatverandering zullen omstandigheden ontstaan ​​waarin deze parameters vaker en in veel grotere mate worden overschreden. Sommige veranderingen, zoals hogere gemiddelde luchttemperaturen en vochtigheid, zullen permanent worden. Wat voorheen werd beschouwd als één keer in de eeuw voorkomende overstromingen, zullen een regelmatig terugkerend verschijnsel worden.

Van lekkende gevels tot malariamuggen

Sommige van de effecten van ons veranderend klimaat op woningen zijn vrij duidelijk. Huizen zullen meer vatbaar zijn voor oververhitting, waardoor het leven van bewoners in gevaar komt, wat is gebeurd tijdens de recente hittegolf in Noord-Amerika. Overstromingen zullen vaker voorkomen en grotere gebieden onder water zetten, tot het punt dat sommige plaatsen moeten worden verlaten.

Tot op zekere hoogte zijn deze effecten beheersbaar, met vrij eenvoudige remedies. Oververhitting kan bijvoorbeeld worden verminderd door ramen van zonwering te voorzien, goede isolatie en voldoende ventilatie. Maar veel zorgwekkender zijn de verraderlijke effecten van klimaatverandering die de kernfuncties van een gebouw geleidelijk op minder voor de hand liggende manieren ondermijnen.

Door hevigere wind en regen zullen gevels harder afzien en vaker gaan lekken. Hogere temperaturen zullen de gebieden waar sommige insecten kunnen leven uitbreiden. Dat geldt ook voor houtetende termieten die grote structurele schade kunnen aanrichten, of malariamuggen die steeds meer oprukken in het noordelijk halfrond en waartegen woonruimtes opnieuw moeten worden ontworpen om ons te beschermen.

Bloedende wegen, wolkenkrabbers die beginnen schudden miljoenen huizen bedreigd met verzakking

Materialen zetten uit naarmate ze heter worden, vooral metalen, waardoor ze kunnen knikken zodra hun ontworpen tolerantie wordt overschreden. Voor een wolkenkrabber in Shenzhen in China waren hoge temperaturen gedeeltelijk de oorzaak dat het gebouw ging schudden omdat het stalen frame in de hitte rekte. Extreme temperaturen kunnen er zelfs toe leiden dat materialen smelten, waardoor wegen bijvoorbeeld gaan “bloeden” als de oppervlaktelaag van bitumen zachter wordt.

Verzakkingen – wanneer de grond onder een constructie bezwijkt, waardoor deze barst of instort – zullen naar verwachting ook vaker voorkomen in een warmere wereld. Gebouwen met funderingen in kleigronden zijn bijzonder kwetsbaar, omdat de grond opzwelt als ze water opnemen, vervolgens uithardt en krimpt als ze uitdrogen. Veranderende regenpatronen zullen dit verergeren. In de komende 50 jaar zal bijvoorbeeld meer dan 10 procent van de eigendommen in ons land te kampen krijgen met bodemdaling. In Nederland dreigen minstens 1 miljoen huizen te verzakken doordat het funderingsprobleem fors toegenomen is vanwege lage grondwaterstanden en periodes van droogte.

Gewapend beton niet gewapend tegen warmer, natter klimaat

Misschien wel de grootste zorg is hoe klimaatverandering van invloed zal zijn op gewapend beton, een van de meest gebruikte materialen op aarde. Gebruikt in alles van wolkenkrabbers en bruggen tot de lintelen boven ramen in huizen, wordt gewapend beton gemaakt door stalen staven in een mal te plaatsen en nat beton erin te gieten. Eenmaal droog, produceert dit ongelooflijk sterke structuren. Maar een warmer, natter klimaat zal de duurzaamheid van dit materiaal schaden. Wanneer het staal in het beton nat wordt, roest het en zet het uit, waardoor het beton barst en de structuur verzwakt in een proces dat soms “betonkanker” wordt genoemd.

Vooral gebouwen in kustgebieden zijn gevoelig omdat het chloride in zout water het roesten versnelt. Stijgende zeespiegels zullen de grondwaterspiegel verhogen en het zouter maken, wat gevolgen heeft voor de funderingen van gebouwen, terwijl zoutnevel zich verder zal verspreiden bij sterkere wind.

Tegelijkertijd wordt het beton aangetast door carbonatatie, een proces waarbij koolstofdioxide uit de lucht reageert met het cement om een ​​ander chemisch element te vormen, calciumcarbonaat. Dit verlaagt de pH van het beton, waardoor het staal nog vatbaarder wordt voor corrosie. Sinds de jaren vijftig zijn de wereldwijde CO2-niveaus gestegen van ongeveer 300 deeltjes per miljoen in de atmosfeer tot meer dan 400. Meer CO2 betekent meer carbonatatie.

De tragische recente ineenstorting van een flatgebouw in Miami in de VS kan een vroege waarschuwing zijn dat dit proces aan snelheid wint. Of het verband met klimaatverandering daar nu wel of niet waar blijkt te zijn, het is niettemin een wake-up call voor de kwetsbaarheid van onze gebouwen.

(jvdh)

Meer
Lees meer...
Markten