Nieuwe studie bevestigt: hoe meer bomen we kappen, hoe meer uitbraken van epidemieën

Verandering in landgebruik is een belangrijke factor bij de opkomst van virussen zoals Covid-19 en aandoeningen zoals malaria. Dat bevestigt een nieuwe studie. Uitbraken van infectieziekten zijn waarschijnlijker in gebieden waar intensief ontbost wordt en regio’s met monocultuurplantages. De studie suggereert dat epidemieën zullen toenemen naarmate de biodiversiteit afneemt.

Zelfs het planten van bomen kan de gezondheidsrisico’s voor lokale menselijke populaties vergroten als dat zich te nauw richt op een klein aantal soorten, zoals vaak het geval is in commerciële bossen, zo blijkt uit het onderzoek.

Volgens de auteurs worden voor de mens bedreigende ziektes gefilterd en geblokkeerd door een reeks roofdieren en habitats in een gezond bos met biodiversiteit. Maar wanneer die habitat wordt vervangen door een palmolieplantage, sojavelden of aanplantingen met eucalyptus, maken die plaats voor een omgeving waarin generalisten zoals ratten en muggen kunnen gedijen en ziekteverwekkers.

Verrast hoe duidelijk patroon is

De auteurs zeggen hoe verrast ze waren door hoe duidelijk dat patroon blijkt. Ze onderzochten de correlatie tussen trends voor bosbedekking, plantages, bevolking en ziekten over de hele wereld met behulp van statistieken van internationale instellingen zoals de Wereldgezondheidsorganisatie, de Wereldbank, de Voedsel- en Landbouworganisatie en de Gideon-epidemie-database.

In de onderzoeksperiode van 1990 tot 2016 bestudeerden ze zo 3.884 uitbraken van 116 zoönotische ziekten en 1.996 uitbraken van 69 door vectoren verspreide infectieziekten, meestal overgedragen door muggen, teken of vliegen.

De studie laat zien dat uitbraken in de loop van de tijd zijn toegenomen, terwijl plantages snel zijn uitgebreid en de totale bosbedekking geleidelijk is afgenomen. Een correlatie is op zichzelf geen bewijs van causaliteit, omdat er ook andere factoren bij betrokken kunnen zijn, zoals klimaatverstoring. Maar de auteurs versterken hun argument met meerdere verwijzingen naar individuele casestudy’s die de verbanden tussen epidemieën en veranderingen in landgebruik benadrukken.

Amazone is grootse zorg

In Brazilië hebben wetenschappers eerder al aangetoond dat ontbossing het risico op malaria-uitbraken vergroot. In Zuidoost-Azië hebben studies aangetoond hoe het kappen van bossen de mug Anopheles darlingi doet oprukken, die verschillende ziektes overdraagt. Het verlies van oerbossen is ook geïdentificeerd als een factor in de opkomst van ebola in West-Afrika en de heropkomst van het zandmuggen overgebrachte leishmaniasis.

De nieuwe studie draagt ​​bij aangroeiend bewijs dat virussen waarschijnlijker worden overgedragen op mensen of dieren als ze leven in of nabij door mensen verstoorde ecosystemen, zoals recentelijk gekapte bossen of moerassen die zijn drooggelegd voor landbouwgrond, mijnbouwprojecten of woonprojecten.

Een kwart van het wereldwijde bosverlies wordt veroorzaakt door de productie van rundvlees, soja, palmolie en houtvezels. Mijnbouw draagt ​​bij aan dit probleem door rivieren en beken te vervuilen die essentieel zijn voor een veerkrachtig ecosysteem, koolstofvastlegging en bodemkwaliteit.

De auteurs van de studie maken zich vooral zorgen over het Amazoneregenwoud. Onder de Braziliaanse president, Jair Bolsonaro, is de ontbossing gestegen tot niveaus die in meer dan tien jaar niet zijn gezien. De Amazone nadert een omslagpunt vanwege klimaatverandering, wat helemaal niet goed is voor het wereldwijde ecosysteem. Als we het omslagpunt bereiken, zal dat op veel plaatsen op de planeet leiden tot meer droogte, branden en ziekte.

Maar ook de regenwouden van het Congobekken en Zuidoost-Azië, en monocultuur-bebossingsprojecten in China, Europa en de VS baren de onderzoekers zorgen. ‘Onze resultaten suggereren duidelijk dat niet alleen boskap verantwoordelijk is voor het uitbreken van infectieziekten, maar ook herbebossing of bebossing, vooral in landen buiten de tropische zone’, valt te lezen in de studie.

(jvdh)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20