Nadat de subsidies werden afgeschaft, werd dit land een echte wereldkampioen landbouw

De Europese Commissie wil af van het gemeenschappelijke landbouwbeleid in de EU en heeft daartoe gedetailleerde voorstellen gedaan. Vanaf 2021 moeten de subsidies op zeven jaar tijd dalen van 308 naar 265 miljard euro. Het aandeel van de landbouwuitgaven in de begroting van de EU loopt terug, maar is nog altijd 38% van het totaal.

Bovendien moeten die subsidies voortaan vooral naar kleine landbouwbedrijven gaan. Vandaag profiteren vooral de grote concerns van het subsidiemanna.

Subsidies: historisch gegroeid, maar niet langer van deze tijd

In België zou 25 tot 35% van de omzet in de landbouwsector afkomstig zijn van subsidies. Dat is een gevolg van de situatie die ontstond kort na de Tweede Wereldoorlog, toen er nood was aan voldoende kwalitatieve voeding. Die doelstelling is vandaag volledig achterhaald. Stemmen gaan dan ook op om de subsidies te gaan koppelen aan prestaties op vlak van duurzaamheid en impact op het klimaat, eerder dan op productiequota.

In verschillende Europese landen (Frankrijk, Spanje, Portugal, Ierland, Finland en Griekenland) is men over de plannen van de Europese Commissie niet te spreken. Er is al een gezamenlijke brief verspreid waarin bezwaar wordt aangetekend tegen de afname van de subsidies.

Een interessant experiment in dat verband vindt zijn oorsprong in Nieuw Zeeland, dat in 1984 alle landbouwsubsidies afschafte om het geld in Onderzoek & Ontwikkeling te gaan investeren.


© Martin Bisof/ Unsplash

Nieuw Zeeland schafte de subsidies overnacht af

Op de Global Farmer Network-website schreef de lokale landbouwer Craig McKenzie daarover het volgende:

“Toen ik in begin jaren 1980 boer werd, steunde Nieuw Zeeland de landbouw op dezelfde manier als zo vele andere landen dat doen. Eerder dan ons te laten werken in een onbelemmerde vrije markt, kregen we subsidies voor onze schapen, onze wol, onze zuivel en ons rundvlees.

Toen kwam een andere regering aan de macht en die zag landbouwers als een stel geprivilegieerde, rijke grootgrondbezitters. Zelf wisten we het niet, maar terwijl we het onkruid uit onze gewassen wiedden en de varkensstallen uitmestten waren we ‘s lands grondbezittende elite geworden.

Dan schafte de regering alle subsidies af. Niet geleidelijk aan, over een aantal jaren gespreid, maar met onmiddellijke ingang. Subsidies verdwenen zo goed als overnacht. 

Subsidies geven politici macht

Was de afschaffing van de subsidies als een soort politieke straf bedoeld, dan zou ze op lange termijn een zegen voor de landbouwers worden. We gingen door een moeilijke periode waarin we ons moesten aanpassen, maar we werden sterker dan we ooit tevoren waren geweest.

Mijn familie legde de focus op onze boerderij. Wanneer we voor een moeilijk keuze stonden, hadden we plots de flexibiliteit om onze beslissingen te nemen enkel en alleen op basis van gezonde landbouw- en zakelijke praktijken. We werden roekeloos efficiënt: we werden met andere woorden echt goed in wat we deden. We werden ook steeds beter in het bieden van weerstand tegen regelgeving die de landbouw schaadt. 

Subsidies geven politici macht. Die kunnen dan dreigen ze weg te nemen indien boeren weigeren nieuwe vormen van controle te aanvaarden. Zonder subsidies, hebben we de vrijheid om onze problemen op te lossen mist creativiteit en innovatie, eerder dan met de doe-en-controle-impulsen van de overheid.”

De geboorte van een wereldkampioen

Nieuw Zeeland is vandaag een wereldkampioen inzake landbouw. Ondanks dat het land amper 4,5 miljoen inwoners telt, is het ‘s werelds belangrijkste exporteur van schapenvlees en zuivelproducten. 95% van alle landbouwartikelen wordt geëxporteerd naar meer dan 100 landen.


© Getty Images

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20