Luchtvervuiling maakt ons wel degelijk dommer

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat blootstelling aan fijnstof in de lucht, voornamelijk afkomstig van wegvoertuigen en de industrie, schadelijk is voor de hersenen. Zelfs een korte, tijdelijke toename van deeltjes in de lucht kan de gezondheid van de hersenen schaden. Het tast het geheugen en het denken bij oudere mannen aan, blijkt uit een nieuw onderzoek.

Wetenschappers ontdekten dat de cognitieve prestaties van de mannen afnamen na een stijging van de luchtvervuiling in de maand voorafgaand aan de test, zelfs toen de piekniveaus onder de veiligheidsdrempels van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bleef.

De bevindingen dragen bij aan groeiend bewijs dat blootstelling aan fijnstof in de lucht niet alleen schadelijk is voor het hart en de longen, maar ook voor kwetsbaar zenuwweefsel in de hersenen.

Effect duidelijk, zelfs bij niveau dat bij ons regelmatig wordt overschreden

Onderzoekers in de VS en China hebben meerdere cognitieve testscores verzameld van bijna 1.000 mannen die in de regio van de Amerikaanse stad Boston wonen en deze vergeleken met lokale niveaus van PM2.5’s – deeltjes in de lucht die kleiner zijn dan 2,5 micrometer breed. De mannen die bij het onderzoek betrokken waren, waren blank en hadden een gemiddelde leeftijd van 69 jaar.

In het wetenschappelijke vakblad Nature Aging beschrijven de wetenschappers hoe hogere PM2.5-niveaus tot vier weken vóór het testen verband hielden met slechtere cognitieve prestaties bij taken variërend van woordgeheugen tot nummerherinnering en verbale vloeiendheid. Het effect was duidelijk, zelfs wanneer de PM2.5-concentraties onder de 10 microgram per kubieke meter bleven, een niveau dat routinematig wordt overschreden in onze steden.

Intrigerend genoeg vond de studie bewijs dat testscores minder werden beïnvloed door kortstondige stijgingen van de luchtvervuiling als de mannen aspirine of andere niet-steroïde, anti-inflammatoire geneesmiddelen namen (bekend als NSAID’s). Dergelijke pijnstillers zouden dus kunnen helpen door ontstekingen te verminderen die worden veroorzaakt door fijne deeltjes die in de hersenen terechtkomen.

Hoewel de WHO zegt dat de PM2.5-niveaus het jaargemiddelde van 10 microgram per kubieke meter niet mogen overschrijden, heeft ons land een hogere limiet van 25 microgram per kubieke meter aangenomen, wat de Europese richtlijn is. De WHO baseert zich voor het bepalen van haar advieswaarden enkel op gezondheidsstudies en houdt dus geen rekening met haalbaarheid of economische belangen. Volgens de WHO is er voor fijn stof geen veilige drempelwaarde waaronder geen nadelige effecten voorkomen.

Aanhoudende blootstelling veroorzaakt permanente hersenschade

De impact van giftige lucht op de ademhalings- en cardiovasculaire gezondheid is goed gedocumenteerd en het bewijs voor schade aan de hersenen neemt toe. Studies hebben luchtvervuiling in verband gebracht met verminderde intelligentie en dementie. In februari toonde een studie nog aan dat blootstelling aan luchtvervuiling in de kindertijd verband houdt met slechtere denkvaardigheden op latere leeftijd.

De nieuwe studie bevestigt dat er een verband bestaat tussen luchtvervuiling en hoe goed de verouderende hersenen werken. Deze kortetermijneffecten zijn omkeerbaar: wanneer de luchtvervuiling verdwijnt, starten onze hersenen opnieuw op en werken ze terug naar het oorspronkelijke niveau. Maar aanhoudende blootstellingen aan verhoogde niveaus van fijnstof veroorzaken echter permanente schade.

(am)

Meer
Lees meer...
Markten