“Kiev is door niemand gebombardeerd”: Russen krijgen op tv een heel andere oorlog te zien dan wij

Wie in Rusland het conflict in Oekraïne volgt, kan net zo goed op een andere planeet zitten. Het land heeft de volledige kracht van de Russische staatspropagandamachine gemobiliseerd om de invasie van Moskou af te schilderen als een defensieve campagne om Oekraïne te “bevrijden”, waarbij een groot deel van de berichtgeving is gericht op de vermeende bescherming van de Donbas, die zogenaamd wordt aangevallen door Kiev.

Wie gisteren, terwijl Russische tanks Kiev binnenreden, de Russische staatstelevisie bekeek, zou je met moeite kunnen wijsmaken dat Rusland raketten op de Oekraïense hoofdstad had afgeschoten. Wat je wellicht wel herhaaldelijk kreeg te zien was Leonid Pasechnik, de leider van de zelfverklaarde republiek in Loehansk, die kwam vertellen: “Onze situatie is zeer zorgwekkend. De vijand valt onze posities aan en dringt huizen van burgers binnen.” Een breaking news-banner stelde dat “Oekraïne in de afgelopen zeven minuten drie raketten heeft afgevuurd op de Volksrepubliek Donetsk”. Soit: Rusland wordt aangevallen, niet Oekraïne.

Het Russische staatsnieuws volgt grotendeels het verhaal van Vladimir Poetin over de oorlog, dat hij donderdagochtend vroeg in zijn toespraak tot de natie uiteenzette toen hij een beperkte “speciale militaire operatie” aankondigde om Oekraïne te “demilitariseren” en de burgers in de Donbas te beschermen tegen wat hij beweerde dat het een Oekraïense “genocide” was.

“Kiev is door niemand gebombardeerd”

Terwijl de gevechten gisteren de buitenwijken en het historische centrum van Kiev bereikten na een nacht van Russische raketaanvallen op de Oekraïense hoofdstad werd een Russische aanval op de Oekraïense hoofdstad vaak eenvoudigweg ontkend op de Russische tv.

“Kiev, als stad waar burgers wonen, is door niemand gebombardeerd. Er is daar geen terreur geweest of instructies om dergelijke terreur te veroorzaken”, zei de beroemde Kanaal 1-persoonlijkheid Artyom Sheinin doodleuk, in tegenspraak met de talloze rapporten die het tegenovergestelde hebben aangetoond.

Nu het voor staatsmedia moeilijker wordt om de grootschalige invasie op Oekraïens grondgebied te negeren, zijn sommige kanalen begonnen Russische soldaten af ​​te schilderen als langverwachte bevrijders. “De mensen in de stad Kharkiv hebben maar één probleem met het Russische leger: Waarom duurde het zo lang voor het kwam?”, zei Olga Skabeyeva, een van de meest prominente presentatoren van de staatstelevisie.

Televisie blijft de grootste nieuwsbron voor Russen

De dekking van de invasie staat in schril contrast met die van andere Russische militaire campagnes. Tijdens de militaire interventie van Rusland in 2015 in Syrië werden kijkers vaak getrakteerd op flitsende video’s van straaljagers die hun doelen vernietigden. Het vermijden van dergelijke video’s dient deze keer als een teken dat de Russische autoriteiten zich bewust zijn van het diepe onbehagen van het land met het conflict.

Televisie blijft de grootste nieuwsbron voor Russen ondanks dat het de afgelopen tien jaar minder bekeken word en 62% van de bevolking zegt dat ze al hun nieuws van de televisie krijgen. Maar uit peilingen blijkt ook dat de meeste mensen onder de 40 hun nieuws liever online en via sociale media lezen en bekijken.

Ondanks het harde optreden van de staat tegen de Russische media, kunnen lezers nog steeds kiezen uit verschillende onafhankelijke media die kritisch hebben gerapporteerd over de betrokkenheid van het land bij de oorlog, waaronder het populaire online platform Meduza en de televisiezender Dozhd – beide onlangs gebrandmerkt als “buitenlandse agenten”.

De Russen die Engels of een ander taal kunnen lezen, hebben nog steeds toegang tot de buitenlandse pers, en er zijn ook veel populaire onafhankelijke Telegram-kanalen die worden gerund door journalisten die bloggers zijn geworden. In tegenstelling tot WhatsApp stelt de veelgebruikte versleutelde berichten-app Telegram lezers in staat om gebruikers te “volgen” op een vergelijkbare manier als Twitter, dat door slechts 3% van de Russische bevolking wordt gebruikt. Alexei Pivovarov, een ervaren Russische journalist, runt een kanaal met bijna 500.000 volgers en verzamelt onafhankelijk nieuws over de oorlog uit Rusland, Oekraïne en het Westen.

Alleen nog “officiële informatie en gegevens” citeren bij het verslaan van het conflict

Er zijn echter tekenen dat het Kremlin zal proberen een monopolie te verwerven op de manier waarop Russen de gebeurtenissen in Oekraïne waarnemen door onafhankelijke media die over de oorlog rapporteren te censureren. Donderdag eiste de Russische mediawaakhond, Roskomnadzor, dat de Russische media alleen “officiële informatie en gegevens” citeren bij het verslaan van het conflict. De waakhond beloofde onmiddellijk media te blokkeren die niet aan het bevel voldeden.

Het Kremlin dreigde een tijd geleden om ten minste 10 nieuwssites te blokkeren, tenzij ze hun berichtgeving zouden verwijderen over video-onderzoeken door de gevangengenomen Kremlin-criticus Alexei Navalny naar corruptie op hoog niveau. De meeste gaven toe aan de eisen.

Bij de staatsomroep RT – die veel van de thema’s over de oorlog heeft nagepraat die op de Russische staatstelevisie werden uitgezonden – zijn de eerste tekenen naar voren gekomen dat het personeel zich ongemakkelijk voelt bij de oorlogsverslaggeving van het netwerk. Ten minste één Engelstalige RT-medewerker en één frequente RT-medewerker in Moskou hebben de afgelopen dagen het netwerk verlaten vanwege het redactionele standpunt over de oorlog.

(kg)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20