“Kapitalisme moet worden verdedigd, niet steeds opnieuw aangevallen”

“Vele academici, meestal zij die zich aan de linkerkant van het politieke spectrum bevinden, vinden het nodig om het kapitalisme steeds opnieuw weg te zetten als een systeem dat op uitbuiting is gebaseerd. Dat doen ze omdat ze er geen idee van hebben hoe moeilijk het is om een eigen, succesvolle zaak op te richten.” Dat heeft Jordan Peterson, een Canadees klinisch psycholoog en schrijver, vorige week gezegd op de Bitcoin 2022 Conference in Miami. 

Peterson geniet in eigen land en de VS bekendheid vanwege zijn conservatieve opvattingen over verschillende culturele en politieke kwesties. Hij werd op Bitcoin 2022 geïnterviewd door de Vlaming Tuur Demeester. Die gaf in een vroeger leven het investeringsblad MacroTrends uit. Om later een van de meest gerenommeerde en invloedrijke figuren in de Bitcoinwereld te worden.

“Weinig zaken zijn moeilijker dan een winstgevende onderneming op te starten”

Demeester vroeg Peterson waarom hij – als academicus en emiritus hoogleraar in de psychologie aan de Universiteit van Toronto – zo’n sterke, maar eerder ongewone binding met enterpreneurship heeft.

Peterson – die zelf een reeks succesvolle ondernemingen beheert – verwonderde er zich al op jonge leeftijd over dat universiteiten weinig aandacht besteden aan de vraag van ondernemers om praktische zaken over de economie met studenten te delen. Het viel hem ook op dat mensen die zich daartegen verzetten nooit iets op wetenschappelijk vlak hadden gerealiseerd, noch een zaak hadden opgericht. Veelal omdat ze dachten dat het makkelijk zou zijn. 

“Academici hebben de gewoonte neer te kijken op verkopers, dat is een grote fout”

Volgens Peterson ligt daar de kern van het probleem. In de academische wereld wordt weinig kennis getransformeerd in zakelijke activiteit. Net omdat het zo moeilijk is om een zaak op te starten. “Goede ideeën en zelfs verkoopbare ideeën lossen 5 tot 15 procent van de problemen van de ondernemer op. Er is veel meer nodig dan een goed product. De communicatie, het uitbouwen van relaties en het verkoopvak zijn alle onwaarschijnlijk moeilijk, maar cruciaal. Academici hebben de gewoonte neer te kijken op verkopers. Een enorme fout, want goede verkopers zijn zeldzaam. Ze begrijpen het belang van langetermijnrelaties, wat op zich al betekent dat ze ethisch te werk gaan.”

“Je moet intelligent én haatdragend zijn om zoiets te geloven”

Peterson verwees naar een recent debat dat hij voerde aan het Massachusetts Institute of Technology omtrent de ethiek van kapitalisme. “Vele academici – meestal zij die zich aan de linkerkant van het politieke spectrum bevinden – hebben een cynische kijk op ondernemerschap. Omdat ze jaloers zijn en de kapitalistische onderneming zien als iets dat fundamenteel gebaseerd is op uitbuiting.”

“Dat is zo fout dat ik enkel kan concluderen dat je intelligent én haatdragend moet zijn om het te geloven. Wie een succesvolle zaak leidt in een vrijemarktomgeving en mensen iets verkoopt dat ze vrij kunnen kiezen, moet daarvoor iets in ruil geven. Daarna moet je je beloften nakomen. Dat alles is ethisch. Jij belooft me te betalen als ik je iets verkoop. Als het niet werkt, probeer ik het probleem op te lossen. En als ik dat niet doe zal ik snel failliet gaan en houdt het allemaal op. Want niets doet sneller de ronde dan slechte reclame.”

“Wees nooit defensief over de ethiek van je kapitalistische onderneming”

Peterson besloot zijn ode aan het kapitalisme door jonge ondernemers te adviseren niet defensief te zijn waar het de ethiek van hun kapitalistische onderneming betreft. “Integendeel, wees offensief en claim dat wat je doet net zeer ethisch is. Je geeft vrije mensen en vrije klanten de keuze om vrij hun opties te kiezen over wat ze meest waarderen. Wat is daar fout aan?” Peterson nam het applaus dat vanuit de zaal weerklonk graag in ontvangst. Om er tenslotte nog iets aan toe te voegen.

“Mensen staan snel op hun achterste poten wanneer ze ervan worden beschuldigd dat winst een gevolg is van uitbuiting. Wel om te beginnen is daar niks van aan. Je kan geen winstgevende zaak hebben als je ze niet efficiënt en intelligent leidt. Winst is net een indicatie van je zorgvuldigheid, plichtsbesef en ethische oriëntatie. Die winst wordt trouwens zelden gebruikt om er iets eng egoïstisch en zinloos hedonistisch mee te doen. Ze wordt meestal geherinvesteerd om meer goederen en diensten beschikbaar te maken voor meer mensen. Als mensen je beschuldigen van hebzucht in je pogingen om dat te doen, dan zou ik zeggen dat dat veel meer zegt over die mensen en hun wereldbeeld dan over jou.”

Het volledige interview van Tuur Demeester met Jordan Peterson staat hieronder

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20