Italië maakt van natuurbescherming een grondwettelijke principe; concreet beleid wordt ander paar mouwen

Italië beschouwt natuurbescherming voortaan als een grondwettelijk principe. Het Italiaanse parlement heeft daarvoor recent een grondwetsherziening goedgekeurd. Een aantal politici en activisten werpen wel op dat er actie moet worden ondernomen om dat principe in concrete maatregelen om te zetten.

Het nieuwe Italiaanse grondwetsartikel bepaalt dat de overheid het leefmilieu, de biodiversiteit en het ecosysteem moet beschermen. Dat is volgens het nieuwe artikel ook in het belang van de toekomstige generaties.

Bovendien wordt aangevoerd dat geen enkel economisch particulier initiatief de gezondheid of het leefmilieu mag schaden.

Begroting en oorlog

Italië gaat op een grote natuurlijke rijkdom prat, maar milieuactivisten beklemtonen dat het land te weinig inspanningen doet om unieke natuurschatten zoals de lagune van Venetië of de kustlijn, die zich over duizenden kilometers uitstrekt, te beschermen.

Roberto Cingolani, Italiaans minister van Ecologische Transitie, noemde de grondwetswijziging voor het land een cruciale stap. Hij wees daarbij op de inspanningen die de Italiaanse regering doet om duurzame investeringen aan te trekken. Die keuzes zouden uiteindelijk in een transformatie van de nationale economie moeten uitmonden, zoals door het herstelfonds van de Europese Unie wordt aanbevolen.

“Het valt echter nog af te wachten welke concrete effecten de herziening van de grondwet zal hebben”, merkt het persbureau Reuters op. “De Italiaanse grondwet, die bijna driekwart eeuw geleden werd ingevoerd, bevat algemene principes, maar die blijken in de wetgeving en het dagelijkse beleid niet altijd teruggevonden te kunnen worden.”

Onder meer wordt daarbij gewezen op de beslissing van Italië tien jaar geleden om in de grondwet in te schrijven dat de staatsbegroting in evenwicht moest worden gehouden. Sindsdien heeft het land echter nog nooit een begroting in evenwicht kunnen presenteren.

Een ander grondwetsartikel bepaalt dat Italië de oorlog niet aanvaardt als een middel om internationale controverses op te lossen. Dit heeft het land nochtans niet belet, direct of indirect, aan een aantal gewapende conflicten deel te nemen.

Rechtbanken kunnen in Italië bij het Grondwettelijk Hof in beroep gaan wanneer men van mening is dat een wetgeving tegen de grondwet indruist. Ook het Italiaanse staatshoofd kan weigeren wetsvoorstellen te ondertekenen en heeft de mogelijkheid aan het parlement een herziening te vragen indien hij meent met inbreuken tegen de grondwet te worden geconfronteerd.

Particulieren en drukkingsgroepen kunnen zich daarentegen niet rechtstreeks tot het Italiaanse Grondwettelijk Hof wenden.

Symbolisch

Enrico Giovannini, de Italiaanse minister van Transport en Infrastructuur, noemde de nieuwe grondwet een sterk en symbolisch initiatief, maar stelde dat er nu collectieve en individuele acties nodig zijn om deze principes in te vullen.

“We hebben wetten en regels nodig om deze principes in de praktijk te waarborgen”, benadrukte hij. De minister noemde het ook betreurenswaardig dat de grondwetswijziging bij de publieke opinie op een grote onverschilligheid is onthaald.

De Italiaanse afdeling van het Wereld Natuur Fonds (WWF) zegt in een reactie nu te verwachten dat het parlement de bestaande wetgeving over milieukwesties zal aanpassen.

“Milieubescherming is nu immers een fundamenteel principe van de Italiaanse republiek geworden”, betoogde Donatella Bianchi, voorzitter van de Italiaanse afdeling van de natuurorganisatie. “Toekomstige wetgeving moet op deze beginselen worden gebaseerd, terwijl eerdere regelgeving in een aantal gevallen zal moeten worden aangepast.”

(fjc)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20