In de strijd tegen klimaatverandering doet China meer dan we denken – maar doet het genoeg?

Als het gaat om klimaatverandering, is geen enkel land belangrijker dan China. Het verbruikt meer steenkool dan de rest van de wereld samen, en het is de grootste uitstoter van broeikasgassen, goed voor bijna 30 procent van de wereldwijde uitstoot. Tenzij China snelle stappen onderneemt om zijn uitstoot van broeikasgassen onder controle te houden, is er geen mogelijkheid om de opwarming van de aarde te beperken tot 2°C. Dus, wat doet China om de wereld te helpen de ergste gevolgen van klimaatverandering te voorkomen, en doet het genoeg?

Het afgelopen jaar heeft China aangegeven van plan te zijn door te gaan op de ingeslagen weg van het leveren van bescheiden, incrementele bijdragen aan de bestrijding van klimaatverandering, een aanpak die onvoldoende is om de doelstellingen van Parijs te bereiken. Maar toch zijn er redenen om te denken dat China zijn inspanningen in de komende jaren zou kunnen vergroten.

Een veel voorkomende misvatting is dat China geen klimaatbeleid heeft of het niet uitvoert. De realiteit is dat China een robuust klimaat- en energiebeleid heeft en een sterk trackrecord als het gaat om het nakomen van zijn beloften aan de internationale gemeenschap.

Gedreven door de wens om luchtvervuiling te verminderen, de energiezekerheid te verbeteren en de industrieën van de toekomst te domineren, is China sinds 2013 ’s werelds grootste investeerder in hernieuwbare energie en koopt het grondstoffen op die die industrieën nodig hebben, zoals kobaltmijnen in Afrika. Het heeft drie keer meer capaciteit voor hernieuwbare energie dan enig ander land, en het gebruik van elektrische voertuigen groeit. Sinds 2019 rijdt ongeveer de helft van ’s werelds elektrische voertuigen en 98 procent van de elektrische bussen in China.

In totaal heeft China negen van de 15 kwantitatieve doelstellingen in zijn klimaattoezeggingen voor 2015 eerder dan gepland behaald. In het afgelopen decennium is steenkool gedaald van ongeveer 70 procent naar 57 procent van het energieverbruik. In september 2021 gaf de Chinese president Xi Jinping aan dat China stopt met de financiering van overzeese kolencentrales. Dit zal waarschijnlijk leiden tot de annulering van een groot deel van de 65 gigawatt aan kolencentrales die het in Azië had gepland. En in tegenstelling tot de VS heeft China ook een nationaal emissiehandelssysteem voor de elektriciteitssector opgezet, hoewel het geen harde limiet voor emissies heeft.

Probleem is niet gebrek aan beleidsimplementatie, maar gebrek aan beleidsambitie

Als het gaat om China’s benadering van klimaatverandering, is het probleem niet een gebrek aan beleidsimplementatie, maar eerder een gebrek aan beleidsambitie. Het klimaatbeleid van China is bewonderenswaardig voor een middeninkomensland dat pas enkele decennia economisch aan het groeien is, maar het doet, net als de meeste landen in de wereld, nog steeds niet genoeg.

Dit blijkt zowel uit de herziene toezeggingen van China, gepresenteerd op de VN-klimaattop in Glasgow in november 2021, als uit het huidige vijfjarenplan (2021-2025). Beide vertegenwoordigen stukje bij beetje verbeteringen, maar zullen het moeilijk maken om de opwarming van de aarde ruim onder de 2°C te houden.

Zo streeft China ernaar om zijn CO2-uitstoot vóór 2030 te laten pieken en tegen 2060 CO2-neutraal te zijn. Deze zachte doelen weerspiegelen een Chinese tendens in internationale onderhandelingen om te weinig beloften te doen, zodat het meer kan waarmaken. Maar om in overeenstemming te zijn met de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs, zal China een limiet op de uitstoot moeten stellen en zijn piekdata naar voren moeten halen.

Het huidige beleid en de recente geschiedenis hebben ook geleid tot bezorgdheid dat het kolenverbruik in China in de jaren 2020 niet snel genoeg zal afnemen. Drie keer in de afgelopen vier jaar reageerde China op een energietekort of een economische vertraging door de productie en het verbruik van steenkool te laten stijgen. In 2020 voegde het bijna 40 gigawatt aan nieuwe kolencapaciteit toe, ongeveer gelijk aan de hele kolenvloot van Duitsland, de op drie na grootste industriële macht ter wereld.

Redenen voor voorzichtig optimisme

Het is vermeldenswaard dat China nog steeds het beleid ontwikkelt dat de komende tien jaar richting zal geven aan zijn aanpak van klimaatverandering. Het heeft twee overkoepelende documenten vrijgegeven voor het bereiken van CO2-neutraliteit en een emissiepiek in 2030. In het komende jaar of zo is het van plan 30 sector- en provinciespecifieke documenten vrij te geven om industrieën zoals staal, cement en transport te begeleiden.

Twee belangrijke ontwikkelingen in Glasgow kunnen China er ook toe aanzetten meer te doen. Ten eerste verhoogde een aanzienlijk aantal landen hun klimaattoezeggingen, wat de druk op China opvoert. Meer dan 100 landen beloofden om de uitstoot van methaan, een zeer krachtig broeikasgas, tegen 2030 met 30 procent te verminderen. India beloofde om tegen 2070 netto nul CO2-uitstoot te bereiken en, belangrijker nog, gaf aan dat het mogelijk de helft van zijn elektriciteit uit hernieuwbare bronnen zou halen tegen 2030. Er waren ook toezeggingen van meerdere landen om een ​​einde te maken aan ontbossing, steenkool uit te faseren en de internationale financiering voor fossiele brandstoffen te verminderen.

Zoals elk land worden de klimaatacties van China voornamelijk gedreven door binnenlandse politieke overwegingen. In de afgelopen drie decennia heeft het Chinese beleid echter gereageerd op – en is het gevormd door – externe krachten, waaronder diplomatie, belangenbehartiging en wetenschappelijke uitwisseling.

Vooral groeilanden kunnen invloed uitoefenen op de Chinese aanpak van klimaatverandering. Omdat China zichzelf al lang als leider van die groeilanden positioneert en gevoelig is voor zijn internationale imago, kan het voor Peking moeilijk zijn weerstand te bieden aan de druk van andere groeilanden. Het feit dat verschillende landen, zoals India, Indonesië en Vietnam, in Glasgow meer gedurfde toezeggingen hebben gedaan dan verwacht, zou Peking ertoe kunnen brengen agressievere doelen te stellen voor het beheersen van emissies.

De tweede belangrijke ontwikkeling

De tweede belangrijke ontwikkeling is dat de Verenigde Staten en China een broodnodige dooi in hun relatie in Glasgow hebben bereikt en een basis hebben gelegd voor toekomstige samenwerking. Hoewel er enige discussie is over de vraag of het klimaat meer profiteert van Chinees-Amerikaanse concurrentie of samenwerking, was er bezorgdheid dat vijandigheid tussen China en de VS de besprekingen zou kunnen laten ontsporen.

Daarom was het een welkome opluchting toen China en de VS laat op de top een verklaring uitbrachten waarin ze hun gezamenlijke inzet voor de bestrijding van klimaatverandering uiteenzetten. Ze kwamen overeen een “werkgroep voor het verbeteren van klimaatactie in de jaren 2020” op te richten en begin 2022 bijeen te komen om de methaanemissies aan te pakken. China gaf ook aan met een nationaal actieplan voor methaan te komen. Dat is belangrijk omdat China het Methaanpact niet heeft ondertekend en traditioneel geen niet-CO2-broeikasgassen – ongeveer 18 procent van de totale uitstoot van China – in zijn verplichtingen heeft opgenomen.

(kg)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20