Iets vergiftigde meer dan 650 mensen in stadje in India tijdens de pandemie. De oorzaak is een mysterie

Patiënten in het districtsziekenhuis in Eluru, Andhra Pradesh, India. Meer dan 650 mensen zijn in het ziekenhuis opgenomen vanwege een onbekende ziekte. (Isopix)

Sinds december zijn meer dan 650 mensen in een agrarisch gebied nabij de zuidoostkust van India ziek geworden en zowel artsen als wetenschappers tasten in het duister over waarom. In een tijd waarin de wereld vecht tegen het coronavirus, heeft de mysterieuze vergiftiging van honderden mensen nauwelijks het nieuws gehaald. De experts zijn het over twee dingen eens: het is geen besmettelijke ziekte en de meest waarschijnlijke oorzaak is een gif. Maar daar houdt de consensus op.

Op een ochtend begin december stond een 28-jarige moeder van twee kinderen in het stadje Eluru voor het ochtendgloren op om te baden voorafgaand aan een religieus festival. Ze stond in de kleine buitenruimte die de familie gebruikt om zich te wassen toen ze het bewustzijn verloor. Ze slaagde erin overeind te krabbelen, maar viel snel daarna opnieuw flauw. Toen ze wakker werd, bleek dat ze zo hard op haar tong had gebeten dat ze een week lang moeite had met eten.

In de dagen daarna ondervonden nog ongeveer vijf mensen in haar straat vergelijkbare symptomen. Een gezondheidswerker deed een onderzoek in drie buurten van de stad en vond in totaal 36 gevallen, die allemaal opmerkelijk veel op elkaar leken: duizeligheid, bewustzijnsverlies, toevallen, schuim in de mond. Het totale aantal in de stad zou uiteindelijk omhoogschieten tot meer dan 600. In januari begonnen inwoners van Komirepalle en Pulla, twee dorpen ten noordoosten van de stad, hetzelfde syndroom te ervaren.

Alleen zaken ontdekt waar niet naar werd gezocht

De directeur van het ziekenhuis in de kleine stad in de staat Andhra Pradesh, was aanvankelijk bang dat het om een nieuw virus ging – maar tests voor virale of bacteriële infecties waren negatief. De slachtoffers liepen tijdens de aanvallen verschillende verwondingen op, sommigen omdat ze die kregen tijdens het autorijden. Drie mensen in twee dorpen die door de ziekte waren getroffen, verdronken ook nadat ze plotseling ineenstortten.

In de vroege dagen van de uitbraak leek alles een mogelijke oorzaak te zijn. Terwijl de zorgen toenamen, namen ook de mogelijke verklaringen toe: slechte sanitaire voorzieningen, lekkende leidingen, chemicaliën in het water, pesticiden in voedsel, besmetting door zware metalen, pesticiden om muggen uit te roeien.

Deskundigen van meer dan een dozijn verschillende organisaties – waaronder academische ziekenhuizen, nationale wetenschappelijke instituten en de Wereldgezondheidsorganisatie – haastten zich naar de stad. Ze namen bloedmonsters en onderzochten ruggenmergvocht, urine, water, melk, gras, rijst, vis, tomaten, aubergines en zelfs de lucht.

Een commissie van 21 leden onderzocht de resultaten en presenteerde haar bevindingen. Ze ontdekte eigenlijk alleen dingen waarnaar ze niet op zoek was, waaronder niet-gediagnosticeerde gevallen van knokkelkoorts en chikungunya, twee door muggen overgedragen ziekten, evenals enkele vermoedelijke gevallen van coronavirus. De meeste tests leverden helemaal niets ongewoons op.

‘We hebben nog nooit zoiets gezien’

Maar er waren wel andere zorgwekkende dingen. Verschillende van de bloedmonsters vertoonden hoge niveaus van zware metalen zoals lood en nikkel. In rijst werden verhoogde niveaus van kwik aangetroffen. Kwik werd ook aangetroffen in oppervlaktewater en grondwater – tot 26 keer boven de toegestane limiet volgens het rapport van de expertencommissie.

Hoewel de aanwezigheid van dergelijke zware metalen wijst op gezondheidsrisico’s op langere termijn – waaronder schade aan de hersenen en de nieren – was het onwaarschijnlijk dat ze het convulsiesyndroom zouden veroorzaken dat de stad trof, vertelden artsen de commissie, vooral omdat de slachtoffers de neiging hadden om snel te herstellen.

De aandacht verlegde zich naar pesticiden. Tests door het Indiase National Institute of Nutrition in Hyderabad hebben aangetoond dat herbicide aanwezig was in tomaten en aubergines. Ze vonden ook triazofos – een organofosfaatpesticide – in huishoudelijke watermonsters (hoewel niet in water uit pompen of reservoirs). Maar, alweer, de symptomen kwamen niet overeenkwamen met wat een vergiftiging met dat type pesticiden veroorzaakt.

In plaats daarvan neigen de experts nu naar organochloor-pesticidenvergiftiging, veroorzaakt door een groep die chemicaliën omvat zoals DDT. Het is bekend dat het gebied rond Eluru grote hoeveelheden pesticiden gebruikt, en misschien sijpelden ze in de watervoorziening. Maar hoe en wanneer dat is gebeurd, is nog onduidelijk. En het is ook helemaal niet zeker dat zo’n vergiftiging aan de oorzaak ligt.

De senior neuroloog die het expertpanel leidt dat werd opgericht om de episode te onderzoeken, zegt dat er aanwijzingen zijn over de oorzaak van het syndroom, maar geen bewijs. ‘Tot nu toe is het nog een mysterie’, liet hij zich ontvallen in de Indiase pers. ‘We zijn zelf getuige geweest ondertussen van meerdere mensen die het bewustzijn verloren of met stuiptrekkingen tegen de grond gingen. En we hebben nog nooit zoiets gezien. Een overzicht van de medische literatuur leverde nog geen parallellen op.’

Lees meer:

(jvdh)