Hoe terugtrekking Amerikaanse troepen uit Afghanistan kan zorgen voor opstoot van terrorisme in het Westen

De aanslagen van 9/11 brachten in 2001 Amerikaanse troepen naar Afghanistan voor wat uitdraaide op een oorlog die nu al twee decennia duurt. Het besluit van president Biden om de VS-strijdkrachten terug te trekken tegen dit najaar, roept alvast een belangrijke vraag op: wordt Afghanistan weer een veilige haven voor terroristen en zal deze beslissing uiteindelijk leiden tot meer terreur in het Westen? Het antwoord is nee, althans niet meteen. Maar wat het effect op langere termijn zal zijn, is een vraag die veel moeilijker te beantwoorden valt.

Inlichtingendiensten hebben de regering-Biden een grimmig portret geschetst van de toekomst van Afghanistan zelf. Ze voorspellen dat de Taliban winst op het slagveld zal boeken, dat de Afghaanse regeringstroepen zullen worstelen om grondgebied te behouden en dat een vredesovereenkomst tussen de Taliban en de regering onwaarschijnlijk is. De grote lijnen van die beoordeling zijn dinsdag openbaar gemaakt in een inlichtingenrapport.

Maar wat betreft de cruciale vraag of er nog steeds directe bedreigingen voor het Westen zouden bestaan of kunnen komen uit​​ Afghanistan, hebben Amerikaanse intelligentiediensten een rooskleuriger beeld gegeven. Ze geloven niet dat Al Qaeda of andere terroristische groeperingen een onmiddellijke dreiging vormen om de Verenigde Staten en Europa vanuit Afghanistan aan te vallen, een beoordeling die de regering-Biden van cruciaal belang achtte bij haar beslissing dit jaar nog de strijdkrachten terug te trekken.

Al Qaeda plande de aanslagen van 11 september vanuit Afghanistan, en in de weken na de aanslagen vielen de Verenigde Staten binnen om de terreurgroep uit zijn safe haven te verdrijven en de Taliban, die Al Qaeda had gehuisvest, van de macht te halen. De invasie van Afghanistan luidde een decennia lang tijdperk van oorlogsvoering in.

Islamitische Staat niet echt een probleem. Al Qaeda daarentegen

Al Qaeda en de Afghaanse tak van Islamitische Staat staan erg zwak in het land volgens de inlichtingendiensten. IS-strijders in Afghanistan zijn gefocust op het behalen van lokale overwinningen, niet op het opzetten van internationale aanvallen. En de Taliban blijft vijandig tegenover de groep. De twee groepen hebben gevochten en de Taliban heeft de strijdkrachten van Islamitische Staat grotendeels teruggedrongen.

De relatie van Al Qaida met de Taliban is veel gecompliceerder. Vóór de aanslagen van 11 september bood de door de Taliban gecontroleerde Afghaanse regering een veilige haven aan Al Qaeda. Als onderdeel van het vredesakkoord van 2020 met de Verenigde Staten kwamen de Taliban overeen om de banden met terroristische groeperingen, waaronder Al Qaida, te verbreken en te voorkomen dat ze in Afghanistan zouden opereren. Of de Taliban van plan is die overeenkomst na te komen, is onbekend.

Niemand kan voorspellen of Al Qaeda zal terugveren of hoe snel. Als de Verenigde Staten zich terugtrekken uit Afghanistan, zal het in ieder geval een pak moeilijker worden om dat in de gaten te houden en onder controle te krijgen. En met een verzwakte Afghaanse regering die onder druk staat van de Taliban, zouden de omstandigheden rijp zijn voor de groei van Al Qaeda-cellen, volgens sommige terreurexperts.

De Amerikaanse en troepen uit andere Westerse landen hebben tijdens de oorlog in Afghanistan voortdurende druk uitgeoefend op terroristische groeperingen. Zodra die troepen vertrekken, zal die druk afnemen en zal het vermogen om inlichtingen te verzamelen in de regio eronder lijden.

Het probleem met over-the-horizon-operaties

Hoewel sommige operaties tegen terroristen in Afghanistan kunnen worden uitgevoerd vanuit verafgelegen bases in de Perzische Golf en elders buiten het land, zijn ze riskant en moeilijk uit te voeren. Biden zou sowieso terughoudender zijn dan zijn voorgangers om dat soort operaties goed te keuren.

De track record van dergelijke operaties, te beginnen met de mislukte raid van de Delta Force in 1980 om Amerikaanse gijzelaars in Iran te bevrijden, is voor de Amerikanen niet echt geweldig te noemen. En aanvallen met kruisraketten die vanaf verre schepen worden gelanceerd op terroristische doelen in Afghanistan, hebben ook een laag succespercentage.

Hoe verder de Special Operations-troepen moeten reizen om een ​​doelwit te raken, hoe groter de kans dat de operaties mislukken, hetzij door hun doel te missen, hetzij resulterend in een catastrofale mislukking waarbij Amerikaanse militairen omkomen. Alleen als ze voldoende middelen krijgen, kunnen dergelijke zogenaamde over-the-horizon-aanvallen een haalbare optie zijn om de ontwikkeling van terroristische cellen in Afghanistan te stoppen.

(mah)

Meer
Lees meer...
Markten