Hoe de oorlog in Oekraïne Europa’s microchip-plannen grondig kan verstoren

Om in de toekomst een nieuw tekort aan microchips te vermijden, en vooral om niet meer afhankelijk te zijn van de grote Aziatische en Amerikaanse producenten, wil de Europese Unie haar eigen productielijnen van microchips starten. Daarvoor beschikt de EU al over enkele handige middelen: Nederland is namelijk de wereldleider voor de assemblage van machines die de precisiechips kunnen maken. Maar wat Europa voorlopig dwars ligt, is het tekort aan grondstoffen op eigen bodem. Hierdoor zouden de oorlog in Oekraïne en de sancties tegen Rusland wel eens roet in het eten kunnen gooien voor de chipplannen.

De huidige situatie zal waarschijnlijk ook een impact hebben op de traditionele chipproducerende landen, en met name op de VS. Voor de productie van microchips zijn drie voorname grondstoffen nodig:

  • neon, een inert gas uit de metallurgische industrie
  • palladium, een zeldzame lichte vorm van platina
  • hexafluorbutadieen – of C4F6 – een gas dat gebruikt wordt om de micro-elektronica te graveren 

Rusland als bron van de grondstoffen

Om de toevoer van deze drie grondstoffen te garanderen, is het onmogelijk om de Russische en Oekraïense industrie – die vaak op een of andere manier met elkaar vervlochten zijn – te omzeilen, meldt Euractiv.

Neem neon, dat gas is noodzakelijk voor de lasers die de chips graveren en wordt bijna uitsluitend hiervoor gebruikt. Neon is een bijproduct van de staalindustrie dat vervolgens naar Oekraïne wordt vervoerd, waar het wordt gewonnen en gezuiverd voor de export. Die keten dreigt zo goed als volledig afgesneden te worden. 

Rusland is ook een van ’s werelds grootste producenten van palladium, goed voor 37 procent van het wereldwijde aanbod, enkel Zuid-Afrika doet het beter (40 procent), waarschuwt het in San Diego gevestigde marktonderzoekbureau Techcet.

“De toeleveringsketen voor halfgeleiders staat nu al onder druk door de toegenomen vraag naar chips”, zeggen Techcet-deskundigen. “Elke onderbreking in de levering van materialen kan een negatief effect hebben op de chipproductie in de komende 6 tot 12 maanden. De situatie zal dus zeker een rem zetten op het groeitraject dat de Europese chipindustrie hoopt te zien.” Zoiets is onvermijdelijk als Rusland, als reactie op de strenge sancties die het moet incasseren, zijn export naar Europa stopzet. 

Groeisector waar de EU steeds kleiner wordt

De sector voor microchips wil echter de gemoederen bedaren: het risico bestaat dat er een grondstoffentekort nadert, maar voorlopig doen zich daar nog geen signalen van voor. Momenteel komen alle grondstoffen nog netjes toe op hun bestemming.

“Tot nu toe heeft geen van onze leveranciers een potentiële impact gemeld. We blijven de situatie nauwlettend volgen met onze leveranciers en partners”, vertelde een woordvoerder van STMicroelectronics, een van de Europese kampioenen in de sector, aan Euractiv.

Los van de bevoorradingsproblemen, heeft Europa zich geleidelijk in een situatie van elektronische afhankelijkheid geplaatst: in 1990 nam de EU 44 procent van de productie voor eigen rekening, in 2000 was dat nog maar 24 procent, tegenwoordig wordt slechts 10 procent van alle microchips op Europese bodem geproduceerd.

Op een uiterst concurrerende markt die 500 miljard dollar waard is – en volgens schattingen tegen 2030 in waarde zal verdubbelen – is het moeilijk om dat verloren marktaandeel terug te winnen.

(lp/evb)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20