Het konijn uit de Italiaanse hoed: Mario Draghi lijkt nu het land te gaan moeten redden

In een poging een ​​einde te maken aan een maand van politieke chaos om een nieuwe regering te vormen, heeft de Italiaanse president Sergio Mattaralla een konijn uit zijn hoed getoverd: hij schuift een van de meest vooraanstaande figuren van Italië, voormalig hoofd van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi, naar voren om de volgende premier van het land te worden. Een streep door de rekening van extreemrechts in Italië, dat aanstuurde op verkiezingen.

‘We moeten onmiddellijk een nieuwe regering aanstellen die de grote noodsituaties kan aanpakken’, zei Mattarella, verwijzend naar de coronacrisis. Er is nog niets afgerond en Draghi heeft nog niet het officiële mandaat gekregen om een ​​nieuwe regering te vormen. Maar het feit dat Mattarella hem naar voren schuift, betekent een duidelijke ommekeer in de politieke crisis van het land. De hoop is dat Draghi kan doen wat premier Giuseppe Conte niet kon: strijdende partijen bijeenhouden en een historisch steile klim uit de recessie begeleiden.

Draghi leidde de Europese Centrale Bank (ECB) tijdens een van de meest turbulente economische periodes in de EU, te midden van de Griekse staatsschuldencrisis. Hij is lang op de achtergrond van de Italiaanse politiek gebleven, hoewel zijn naam regelmatig naar boven kwam als mogelijke premier – overigens zowel van links als van rechts. Maar hij leek nooit interesse in de baan te hebben.

Wie is Mario Draghi?

In 1970 behaalde Draghi het diploma van licentiaat in de economische wetenschappen aan de Universiteit Sapienza in Rome, om vervolgens economie te gaan studeren aan het Massachusetts Institute of Technology. Nadien werd hij zelf hoogleraar aan de universiteiten van Florence en Turijn.

Van 1991 tot 2001 was Draghi directeur-generaal op het ministerie van Financiën, waar hij verantwoordelijk was voor de privatisering van overheidsbedrijven. Zodoende was hij betrokken bij het privatiseringsproces van diverse Italiaanse bedrijven, zoals Eni, IRI, Banca Nazionale del Lavoro en IMI. Nadien was hij van 2002 tot 2005 actief bij Goldman Sachs, als vicepresident van de afdeling Europa.

In 2006 volgde hij Antonio Fazio op als gouverneur van de Italiaanse centrale bank. Hij was de eerste in functie voor een vernieuwbare periode van zes jaar: tot dan waren alle voorgangers benoemd voor het leven. Als gouverneur werd hij ook lid van de raad van gouverneurs van de Europese Centrale Bank. In juni 2011 werd Draghi door de Europese leiders benoemd tot de nieuwe voorzitter van de Europese Centrale Bank. Hij volgde Jean-Claude Trichet op. Bij zijn eerste optreden voor de ECB op 3 november 2011 verraste hij de markt door de rente te verlagen.

Outright Monetary Transactions

Kort na zijn aantreden in december 2011 overzag Draghi een driejarig leenprogramma ter waarde van 489 miljard euro. In dat programma gaf de ECB Europese banken de gelegenheid om tegen 1% bij de ECB te lenen. In februari 2012 werd dat programma door een tweede, iets omvangrijkere langetermijnherfinancieringsoperatie van ECB-leningen aan Europese banken gevolgd. Bij elkaar besloeg dit programma van Draghi een bedrag van rond de 1.000 miljard euro.

Begin augustus 2012 werd onder zijn voorzitterschap de basis gelegd voor een derde, nog veel grotere operatie om in het najaar van 2012 de relatief hoge langetermijnrente in Italië en Spanje naar beneden te krijgen en op die manier de onrust op de Europese obligatiemarkten, die op termijn ook de groei van de andere eurolanden kon aantasten, in te dammen.

Draghi wilde dit bereiken door de ECB de macht te geven om op de secundaire markt onbeperkt schatkistpapier met een looptijd van ten hoogste drie jaar op te mogen kopen en het rentepeil in bedreigde landen te stabiliseren. In het Lanchester House in Londen sprak hij de historische woorden: ‘Within our mandate, the ECB is ready to do whatever it takes to preserve the euro. And believe me, it will be enough.

Na de ECB-vergadering van 6 september 2012 werd bekendgemaakt dat de ECB inderdaad tot het onbeperkt opkopen van dit schatkistpapier zou overgaan. Het programma OMT (Outright Monetary Transactions) was geboren. Op 18 oktober 2019 werd bekend dat de huidige IMF-directeur Christine Lagarde Mario Draghi zou opvolgen.

28 oktober 2019: Uitgaand president van de Europese Centrale Bank Mario Draghi presenteert een bel aan zijn opvolger Christine Lagarde. (Isopix)

Draghi is volgens nogal wat waarnemers de meest geschikte keuze om de volgende fase van de pandemie te beheersen, wanneer Italië een enorme stroom Europese herstelfinanciering zal aanboren. ‘Het idee is om iemand binnen te halen die bekwaam is om een regering te vormen en het herstel op de goede weg te krijgen’, zegt Federico Santi, een senior Europa-analist bij de Eurasia Group. ‘Het wordt terecht gezien als een ‘once-in-a-lifetime- kans’ om de basis te leggen voor economisch herstel.’

Streep door de rekening van extreemrechts

Het blijft onduidelijk wat voor steun Draghi in het Italiaanse parlement zou krijgen. Extreemrechtse partijen, die momenteel erg goed scoren in de polls, zeggen al weken dat ze verkiezingen willen. Maar Mattarella maakte duidelijk dat hij geen nieuwe verkiezingen wil. Zijn toespraak tot de natie dinsdagavond was grotendeels een argument tegen verkiezingen. Hij zei dat een lange verkiezingscampagne zou samenvallen met een cruciale periode in de pandemie. ‘In de komende maanden versla je het virus of loop je het risico erdoor overreden te worden’, zei Mattarella.

De Italiaanse president Sergio Mattarella zei dinsdag dat hij een neutrale, onpartijdige figuur zal benoemen om een ​​regering te vormen om het land door de coronaviruspandemie te loodsen, nadat verkennende gesprekken om de vorige regering opnieuw samen te stellen, mislukten. Dat wordt dus Draghi. (Isopix)

Hij zinspeelde ook op het feit dat verkiezingen in Italië niet noodzakelijkerwijs duidelijke mandaten opleveren. Na een stemming in 2018 duurde het maanden voordat er een werkbare coalitie ontstond. ‘Al deze zorgen zijn vrij duidelijk voor onze medeburgers, die een snelle reactie op hun dagelijkse problemen eisen’, zei Mattarella.

De huidige politieke crisis ontstond in januari, toen voormalig premier Matteo Renzi de steun van zijn kleine partij voor de regering introk. De afgelopen dagen waren Renzi en voormalige coalitiepartners aan het onderhandelen over de vraag of ze weer een meerderheid konden vormen, die dan zou worden geleid door Conte, de premier sinds 2018. Maar na vier dagen liepen de gesprekken vast.

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20