Grote ‘energiedeal’ van federale regering komt waarschijnlijk sneller dan verwacht

De grote ‘energiedeal’ van de federale regering komt er waarschijnlijk sneller dan 18 maart, de meest recente deadline voor de beslissing rond de kernuitstap.

  • Bij CD&V staan ze te trappelen, om ‘hun’ voorstel om korting aan de pomp te geven, door het omgekeerde cliquetsysteem versneld in te voeren. In Het Nieuwsblad is al sprake van dat dossier vandaag op tafel te leggen: “Dit is er door weerstand van de andere partijen niet gekomen, we hebben maanden verloren”, zegt voorzitter Joachim Coens (CD&V).
  • Ook bij Vooruit is er sprake van grote ongeduldigheid. Niet toevallig vragen zowel Vooruit als CD&V al veel langer om verder in te grijpen, zowel in de accijnzen op brandstoffen aan de pomp als bij de btw op gas. “Nu alle regeringspartijen eindelijk overtuigd zijn dat energie een basisrecht is, laat ons dan onmiddellijk de btw op energie verlagen naar 6 procent. Geen tijdelijk gedoe. Energie is een basisrecht. Geen luxeproduct. Die btw moet nú naar 6 procent. Op gas én elektriciteit. Voor altijd”, zo liet Conner Rousseau (Vooruit) gisteren weten.
  • In grote lijnen komen zo een vijftal voorstellen telkens terug:
    • Er is de verlaging van de btw op gas naar 6 procent. Die lijkt zo goed als verworven, iedereen vraagt het. De discussie gaat meer over wat in de plaats komt, straks in de zomer: een systeem van hogere accijnzen, maar hoe ziet dat er dan uit?
    • Daarnaast is er de verlenging (alweer) en ook de verbreding van het sociaal tarief. Nu al zitten 1 miljoen gezinnen daarin, maar de PS ziet het als dé methode om nog meer gezinnen te behoeden voor energiearmoede.
    • Wat ook op tafel ligt: de accijnzen op de brandstoffen aan de pomp, benzine en diesel. Die moeten naar beneden, in de vorm van een omgekeerd cliquetsysteem. Ook daar lijkt een consensus: zowel CD&V als MR schreeuwen erom. De groenen zijn veel minder happig, ook de PS staat niet te springen om tankkaarten ook een duwtje in de rug te geven (veruit de meeste bedrijfswagens zitten in Vlaanderen).
    • En dan is er nog, onvermijdelijk, een ‘cheque’. Die zou een eenmalige verlichting van de factuur moeten geven, een soort helikoptergeld. De PS was daar destijds voor, Open Vld kwam recent met een bedrag van 400 euro ‘energiepremie’.
    • Er zouden fiscale kortingen op zonnepanelen en warmtepompen komen, of mogelijks energieleningen met negatieve rente. Hoewel al die ‘groene energie’ eerder Vlaamse bevoegdheid is, zit de fiscaliteit wel federaal.
  • De vraag is vooral hoe de timing zit: vandaag lijkt te vroeg voor Vivaldi, om een grote energiedeal te maken. En de veronderstelling is toch dat alles aan elkaar gebonden zit, zowel de kernuitstap als de investeringen in groene energie (die Ecolo en Groen er absoluut ook bij willen zien), als de fikse fiscale kortingen die elke regeringspartij nu wil geven op de gigantisch hoge energiefacturen: zo werkt een federale regering nu eenmaal.
  • Plus, er is de agenda: vandaag is er nog een Veiligheidsraad voor premier Alexander De Croo (Open Vld), maar vooral morgen en overmorgen zijn van tel. Dan komen de EU-regeringsleiders bijeen in Versailles, om twee dagen over energie te discussiëren op Europees niveau. Daar zouden een aantal concrete zaken beslist moeten worden, die ook grote impact kunnen hebben op het Belgische beleid.
  • De belangrijkste discussie gaat daarbij, zoals altijd, over geld. Hoe zit het met de begrotingsregels van de EU: gaat men daarbij uitzonderingen voor groene investeringen of zelfs defensie voorzien? En komt er een tweede reddingsfonds, om massaal extra overheidsgeld te voorzien om versneld de energietransitie te organiseren? De aarzeling van onder meer Nederland over beide dossiers, is een obstakel dat de Franse president Emmanuel Macron nog hoopt te overwinnen.
  • Maar er is meer: de Commissie zette deze week de deur al open voor een belangrijk instrument: de prijsregulering voor stroom. Zo zou België, net als Frankrijk bijvoorbeeld, die prijs kunnen gaan bevriezen, waardoor er plots ademruimte ontstaat voor de consument.
  • En ook de Commissie had het over de overwinsten van de energiesector, en over de mogelijkheid om die aan banden leggen. Ook daar zal in België de zaak aandachtig gevolgd worden: als de kerncentrales van Doel 4 en Tihange 3 effectief openblijven, moet er stevig onderhandeld worden met Engie, de Franse eigenaar. En daarbij gaat het expliciet over hoeveel winst die dan mogen boeken.
Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20