Golf van infecties in Israël dempt optimisme, enkele dosis vaccin ‘minder effectief dan we dachten’

Virus Outbreak Israel
Een Israëlische man ontvangt zijn tweede Pfizer-BioNTech COVID-19-vaccin in een vaccinatiecentrum op een parkeerplaats in een winkelcentrum in Givataim. (Isopix)

Een golf van infecties dempt het optimisme over het Israëlische immunisatieprogramma. De meest recente besmettingscijfers daar onderstrepen de enorme uitdagingen, zelfs in landen met agressieve vaccinatieprogramma’s.

Het aantal dagelijkse besmettingen ging volgens het Israëlische ministerie van Volksgezondheid opnieuw over 10.000 en voor het eerst in drie maanden lag het positiviteitspercentage hoger dan 10 procent. Die besmettingspercentages hebben het gevoel van optimisme ondermijnd dat de Israëlische premier, Benjamin Netanyahu, heeft geprobeerd te projecteren rond de vaccinatiecampagne van Israël.

Professor Nachman Ash, die in Israël ook wel de coronatsaar wordt genoemd, heeft gewaarschuwd dat een enkele dosis van het Pfizer/BioNTech-vaccin mogelijk minder bescherming biedt dan aanvankelijk gehoopt. Ash zei dat de effectiviteit van een enkele dosis “ook lager was dan Pfizer had voorgesteld”. Degenen die hun tweede dosis van het Pfizer-vaccin hadden gekregen, hadden daarentegen een zes- tot twaalfvoudige toename van antilichamen, volgens gegevens die zijn vrijgegeven door het Sheba Medical Center in Tel Hashomer.

Dat sommige vaccins minder effectief zijn na een enkele dosis in plaats van twee, is algemeen bekend, evenals het feit dat bescherming niet onmiddellijk is. Hoewel het enkele weken kan duren voordat de eerste dosis een effectieve antilichaamrespons bevordert, kan de tweede dosis verschillende reacties oproepen, waardoor de bescherming wordt versterkt. Pfizer zegt zelf dat een enkele dosis van zijn vaccin ongeveer 52 procent effectief is. Sommige landen hebben de toediening van hun tweede dosis uitgesteld om te proberen het aantal mensen dat een eerste dosis krijgt te maximaliseren.

Britse variant

Er waren al vragen gerezen over de effectiviteit van het vaccin door berichten dat duizenden Israëli’s nog steeds ziek werden nadat ze het vaccin hadden gekregen. Het hoofd van de openbare gezondheidsdienst, Sharon Alroy-Preis, zei dat dit in de meeste gevallen kwam omdat die individuen niet voldoende antilichamen hadden opgebouwd na te zijn geïnoculeerd voordat ze aan het virus werden blootgesteld.
Al meer dan 2 miljoen Israëli’s hebben hun eerste Pfizer-opname gehad, terwijl 400.000 een tweede hebben gehad.

30 tot 40 procent van de nieuwe infecties werd veroorzaakt door de zogenaamde Britse variant van het virus. Ash waarschuwde het Israëlische kabinet dat de nieuwe variant binnen enkele weken de belangrijkste besmettingsbron in Israël zou worden. De regering verlengde ondertussen al de lockdown met minstens 10 dagen. Normaal zou die op 21 januari aflopen.

Vooral toename bij ultra-orthodoxe gemeenschap

De toename van het aantal nieuwe gevallen is het grootst onder de ultraorthodoxe gemeenschap in Israël, waar sommige scholen open zijn gebleven en er grote bijeenkomsten zijn geweest, waaronder een bruiloft in Bnei Brak met 300 gasten. Sharon Alroy-Preis gaf op de radio al toe dat de nieuwe coronavirusvarianten vooral een aanzienlijke impact lijken te hebben in de ultraorthodoxe gemeenschap. Ze zei dat iemand uit die gemeenschap die onlangs terugkeerde uit Londen tot 30 personen had besmet.

Bovendien tonen nieuwe statistieken dat die ultra-orthodoxe gemeenschap wordt ontzien bij de controles op de naleving van de maatregelen. Sinds het begin van de huidige lockdown heeft de Israëlische politie gemiddeld 26 boetes per 10.000 inwoners in de ultraorthodoxe gemeenschap opgelegd, terwijl dat bij de algemene bevolking meer dan 58 boetes per 10.000 inwoners was.