Geen sciencefiction meer: hoe China over enkele jaren het weer zal kunnen manipuleren

We liggen niet echt wakker van cloud seeding of andere vormen van geo-engineering, maar misschien is de tijd gekomen om dat wel te doen. China heeft immers zijn inspanningen om het weer onder controle te houden (en te kunnen manipuleren) enorm opgevoerd de jongste tijd. In Peking zijn ze er rotsvast van overtuigd dat ze de hemel kunnen temmen. Hoe?

Weersbeïnvloeding of weerbeheersing is het doelbewust manipuleren of veranderen van het milieu met als doel het weer te veranderen. In 1977 werd de Milieumodificatieconventie (ENMOD) getekend, die dergelijke beïnvloeding voor onder meer militaire doeleinden verbiedt. In die tijd stond weather modification op de agenda van zowat alle wereldmachten, maar in de meeste landen zijn ze ondertussen afgestapt van het idee. China niet. Dat land heeft het concept omarmd en voert gestaag zijn inspanningen op om vooral regen op verzoek te creëren. De eerste speciaal daarvoor gebouwde drone van de Meteorologische Dienst van China, de Ganlin-1, werd vorige week gepresenteerd.

De Ganlin-1: uit testen zou blijken dat het inzetten van drones de jaarlijkse regenval met 15 procent kunnen toenemen in het Qilian-gebergte.

De Ganlin, wat ‘zoete regen’ betekent, maakt deel uit van een project dat in maart 2019 werd gelanceerd om voor meer regen en sneeuw te zorgen in het Qilian-gebergte, dat te lijden heeft gehad onder herhaaldelijke droogtes. De Ganlin is een aangepaste versie van de Wing Loong II, een drone die gebruikt wordt door het Chinese leger. Hij heeft een spanwijdte van ongeveer 20 meter en kan meer dan 14 uur in de lucht blijven. Zijn bereik van 5.000 kilometer is voldoende om de hele regio te doorkruisen.

De Ganlin heeft een verscheidenheid aan weersensoren waardoor volgens de Chinezen de drone het optimale gebied voor cloud seeding kan identificeren. De drone kan de effecten van zijn werkzaamheden evalueren, wat een grote vooruitgang is bij het produceren van kunstmatige neerslag. Eerdere regenprogramma’s hadden te lijden onder een gebrek aan statistisch bewijs: het was moeilijk te zeggen of het hoe dan ook zou hebben geregend. China’s cloud seeding-operaties met Ganlin-drones kunnen meer gegevens opleveren en dat debat voorgoed beslechten.

Eind vorige maand had de drone 23 wetenschappelijke proefvluchten voltooid. Uit de testen zou blijken dat het inzetten van drones de jaarlijkse regenval met 15 procent kan doen toenemen in het Qilian-gebergte.

Object 2025: het weer kunnen veranderen boven de helft van China’s grondgebied

De Ganlin-drone is slechts één exponent van een plan dat afgelopen najaar door Peking werd bekendgemaakt. China kondigde toen een snelle uitbreiding van zijn weersveranderingsprogramma aan om een ​​gebied te bestrijken dat meer dan anderhalf keer zo groot is als India. Om dat klaar te krijgen, wordt het budget van wat nu al de grootste cloud seeding-operatie ter wereld is, vervijfvoudigd. Er is een rekrutering begonnen voor meer dan 100.000 werknemers om het team van nu al 35.000 personeelsleden te versterken.

China is al zes decennia aan het proberen het weer te veranderen. Eerder gebruikten de Chinezen vliegtuigen en raketten om ladingen die regen maken – meestal poedervormig zilverjodide – in de wolken te lanceren. Door enorme hoeveelheden kristallen zilverjodide aan wolken toe te voegen kan het opeens gaan regenen. De kleine waterdruppeltjes waaruit een wolk bestaat zetten zich af op de kristallen en komen dan als neerslag omlaag. Door de wolken versneld te laten uitregenen, kan het droog blijven op plaatsen waar de wolken naartoe drijven.

De technologie is voornamelijk op lokaal niveau gebruikt en bij grote evenementen, zoals de 70ste verjaardag van de Volksrepubliek China in oktober vorig jaar. Voorafgaand aan de Olympische Spelen in 2008 werden meer dan 1.000 zilverjodidegranaten in de lucht geschoten gedurende acht uur om te voorkomen dat regen de openingsceremonie zou verstoren. De technologie werd naar verluidt ook ingezet om smog op tijd te ruimen voor de bijeenkomst van Asia-Pacific Economic Cooperation (Apec) in 2014. De lokale bevolking verwijst nog steeds gekscherend naar de kleur van een heldere hemel als Apec-blauw.

Wolken (links) die een stad naderen (rechts) worden ‘bezaaid’ door raketten op de grond of door vliegtuigen. Hierdoor geven de wolken hun water in de vorm van regen (midden) af voordat ze de stad bereiken.

Maar de uitbreiding van het programma die sinds enkele maanden bezig is, is van een schaal die de regionale weerpatronen wel degelijk zou kunnen beïnvloeden. De Chinezen willen tegen 2025 ten minste 5,5 miljoen vierkante kilometer land – 160 keer België is dat – beslaan met hun weersveranderingsprogramma. Het langetermijnplan voorziet dat tegen 2035 de weersveranderingsmogelijkheden van het land het revitaliseren van plattelandsgebieden, het herstel van ecosystemen en het minimaliseren van verliezen als gevolg van natuurrampen het hoofd moeten kunnen bieden.

In een plan voor 2017 werd al eens 150 miljoen euro (1,15 miljard yuan) uitgetrokken voor vier nieuwe vliegtuigen, acht geüpgradede vaartuigen, 897 raketwerpers en 1.856 digitale besturingsapparaten om 960.000 vierkante kilometer te bestrijken, of ongeveer 10 procent van het Chinese grondgebied.

Project Tianhe: de luchtrivier naar de Gele Rivier

Onderdeel daarvan is een nieuw weeraanpassingssysteem op het Qinghai-Tibet-plateau, het grootste zoetwaterreservaat van Azië. Chinese wetenschappers werken daar aan een ambitieus plan dat Tianhe (luchtrivier) heet. De China Aerospace Science and Technology Corporation heeft naar verluidt meer dan 500 ‘kamertjes’ gebouwd in het berggebied. In die kamertjes zitten branders die zilverjodidedeeltjes produceren die door de wind naar de atmosfeer worden gevoerd, waar ze naar verwachting vochtwolken zullen zaaien die regen en sneeuw kunnen produceren. Die extra neerslag moet dan via de Gele Rivier jaarlijks 5 miljard kubieke meter water kunnen vervoeren naar gebieden in China die door droogte worden getroffen.

De China Aerospace Science and Technology Corporation heeft naar verluidt meer dan 500 van dit soort ‘kamertjes’ gebouwd van waaruit branders zilverjodidedeeltjes produceren die door de wind naar de atmosfeer worden gevoerd, waar ze naar verwachting wolken zullen bezaaien die regen en sneeuw kunnen produceren
Bron: South China Morning Post

Het weer als wapen?

Maar niet iedereen is overtuigd van de plannen van China om kunstmatige regenval te creëren in zo’n groot gebied, vooral omdat er nog veel is dat we niet weten over het zaaien van wolken en hoe bredere weerpatronen beïnvloedt. China’s poging om de lucht te hydro-engineeren zou de tekorten in het droge noorden van China kunnen verlichten, maar kan de problemen in Zuidoost-Azië en India verergeren als het de stroming van de rivieren Mekong, Salween of Brahmaputra beïnvloedt – die allemaal ontspringen in het Qinghai-Tibet plateau.

‘Zulke weeraanpassingen produceren geen regen als zodanig’, gelooft bijvoorbeeld geo-engineering-onderzoeker Janos Pasztor van het Carnegie Climate Geoengineering Governance Initiative (C2G2). ‘Het zorgt er eerder voor dat er ergens regen valt, wat betekent dat die ergens anders niet zal vallen. Dat betekent meteen dat ecosystemen en mensen die ergens anders wonen waar het zou hebben geregend, deze regen niet meer zullen krijgen.’

En dat het water dus wél in de Gele Rivier terecht komt, maar niet in de Mekong, Salween of Brahmaputra. Waarmee we in geopolitieke wateren zijn beland. In India beschuldigen ze nu al China ervan het weer als een wapen te gaan gebruiken om regenpatronen te verstoren en zo andere landen droog te zetten. Er is weinig geloofwaardig bewijs, maar China zou niet het eerste land zijn dat het weer voor strategische doeleinden probeert te veranderen.

Amerikanen probeerden het al in de Vietnamoorlog en in de jaren 70 wilden Chinese generaals het weer veranderen met kernwapens

De Amerikaanse journalist Seymour Hersh onthulde in 1972 dat de VS tijdens de oorlog in Vietnam probeerden seizoensregens te manipuleren via cloud seeding. Operatie Popeye had tot doel de communistische aanvoerroute langs het Ho Chi Minh-pad onder water te zetten. De Amerikanen, niet de Chinezen, waren overigens de pioniers in de techniek. General Electric voerde de eerste cloud seeding-experimenten uit in 1946. De technologie werd later overgenomen en verbeterd door de Sovjet-Unie en vervolgens met ijver toegepast door China tijdens de Grote Sprong Voorwaarts onder aanmoediging van Mao Zedong. In de jaren 70 stelden Chinese generaals voor om kernwapens te gebruiken om een corridor in de Himalaya te creëren, zodat warme, vochtige lucht van het Indiase subcontinent kon worden omgeleid naar de woestijnen van Midden- en Noord-China.

Dat laatste is absurd extreem en compleet onrealistisch, maar het is wel een manifestatie van het feit dat de Chinezen echt wel overtuigd zijn dat ze met het weer kunnen spelen. In China is weermodificatie geïnstitutionaliseerd en het regime is er meer dan ooit van overtuigd dat het het weer kan temmen. Zijn de Chinese praktijken voor weersverandering een voorbode van meer ingrijpend geknoei met het klimaat? Ze zouden een precedent zou kunnen scheppen voor Peking om de eerste stappen te zetten in klimatologische geo-engineering.

Het werkt, maar het is niet eenvoudig en heel duur

Hoe succesvol China zal zijn om het te laten regenen en sneeuwen, is volgens nogal wat wetenschappers discutabel. Maar vorig jaar stond in een onderzoek dat werd gefinancierd door de Amerikaanse National Science Foundation: ‘Cloud seeding kan sneeuwval over een groot gebied stimuleren als de atmosferische omstandigheden gunstig zijn.’ Het was een van de eerste onderzoeken die aantonen dat cloud seeding werkt, maar de studie stipte ook aan dat met de huidige technologie het niet bepaald eenvoudig of kosteneffectief is.

We kunnen de regen dus nog niet zomaar aan- en uitzetten met een druk op de knop, hoe mooi dat ook zou zijn. Watertekorten treffen nu meer dan 3 miljard mensen over de hele wereld. Ongeveer 1,5 miljard mensen kampen met ernstige waterschaarste. De VN schat dat tegen 2030 door waterschaarste 700 miljoen mensen op de vlucht zullen zijn geslagen. En voor wie zich geen zorgen maakt over die statistieken is er het feit dat beleggers waterschaarste serieus zijn gaan nemen: sinds kort worden op Wall Street waterfutures verhandeld.

Meer
Lees meer...
Markten
BEL20