“Europese legers worden vooral ingezet om olie- en gastoevoer te verzekeren”

Twee derde van de militaire EU-missies hebben als doel de olie- en gasvoorraden te verzekeren. Dat beweren verschillende Europese takken van Greenpeace in een nieuwe studie. Spanje, Italië en Duitsland zouden zo samen vier miljard euro hebben uitgegeven om winning, transport en import van fossiele brandstoffen veilig te stellen.

Greenpeace kaart dan ook aan dat dit buitensporige uitgaven zijn, zeker in het kader van de European Green Deal. Het geld kan evengoed geïnvesteerd worden in groene energie, zijn ze van mening. Een redenering waar wel iets voor te zeggen valt. Toch kaart onder meer Sven Biscop, onderzoeker aan het Egmontinstituut, dat de realiteit verder reikt dan enkel het beschermen van gas- en olietoevoer.

Secundaire opdrachten

Europa is voor fossiele energie bijna volledig afhankelijk van import. Bijna negentig procent van de olie en zeventig procent van het hier gebruikte aardgas is afkomstig uit Rusland, het Midden-Oosten en andere delen van de wereld. De fossiele brandstoffen moeten vaak getransporteerd worden met pijpleidingen of grote tankers, die vaak politiek instabiele regio’s doorkruisen. Voor de EU is het veiligstellen van dit transport dus cruciaal om de burgers te kunnen voorzien van elektriciteit.

Hiervoor wordt vaak het leger ingezet, al staat het niet zo letterlijk in de missiebeschrijving. Zo wordt het leger vaak ingeschakeld om de politieke rust terug te brengen in een land (waar zich dan toevallig grote gas- of oliereserves bevinden), om belangrijke scheepvaartroutes te beschermen of om illegale olie-export tegen te houden. Vaak wordt het beschermen van olie- en gasreserves als secundaire doelstelling in de missiebeschrijving geschreven:

  • “Operatie Irini” moet toezien op het VN-wapenembargo tegen Libië. Daarnaast krijgen de deelnemende legers het mandaat om ‘de illegale olie-export uit Libië te controleren en monitoren’.
  • “Operatie Atalanta” is een antipiraterijmissie in de Hoorn van Afrika. Secundair is de bescherming van de energietoevoer.
  • Ook antipiraterijmissies van Spanje en Italië in de Golf van Guinee, maar ook NAVO-missies of de Global Coalition tegen IS in Irak en Syrië hebben elk een eigen doelstelling, maar onderliggend is ook de energietoevoer naar Europa een belangrijk gegeven hierbij.

Niet correct

Toch moet u zich niet blind staren op die secundaire doelen, is professor Sven Biscop van mening. “Operatie Atalanta heeft als secundaire missie de bescherming van de volledige commerciële scheepvaart. Daar horen olietankers bij, maar ook andere schepen. Je kan dus niet stellen dat die marine-operatie er puur is om de olietankers te beschermen.”

“Greenpeace creëert met dit rapport een artificiële schandaalsfeer rond iets wat eigenlijk de normaalste zaak van de wereld is. Complottheorieën uitvinden heeft geen enkele zin, en gaan de zaken niet vooruithelpen”, is Biscop sereen.

Openbaar

De link met energietoevoer beschermen is dan wel vrij vaag; Italië is er vrij open over. Zo komt het land er openlijk voor uit betrokken te zijn bij twee missies voor de Libische kust en de Golf van Guinee. Die zijn er specifiek op gericht om de activa van Eni, het nationaal energiebedrijf, te beschermen.

In Spanje en Duitsland zijn ze minder open over de link tussen militaire missies en energie. Spanje duidt operaties vaak als ‘vredesmissies’, terwijl Duitsland zelf niet echt betrokken is bij dergelijke acties, aangezien geen nationale energiebedrijven actief zijn in conflictgebieden. Toch steunt het ook op internationale zeevaartroutes voor hun energiezekerheid, dus steunt het EU-missies wel financieel.

(bzg)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20