Door de klimaatcrisis is mens erin geslaagd de aardas te doen verschuiven

Het massale smelten van gletsjers als gevolg van de opwarming van de aarde heeft sinds de jaren negentig aanzienlijke verschuivingen in de rotatie-as van de aarde veroorzaakt, zo blijkt uit onderzoek. Ook het feit dat we massaal grondwater oppompen draagt daartoe bij. Het toont nog maar eens de ingrijpende impact aan die mensen op de planeet hebben.

De aardas is de as waar de aarde dagelijks omheen draait. Ze loopt door het zwaartepunt van de aarde. De punten waar de aardas door het aardoppervlak gaat, heten de geografische noord- en zuidpool. De magnetische noord- en zuidpool liggen ergens anders; zij hebben geen direct verband met de aardas.

De geografische noord- en zuidpool van de planeet zijn niet constant. Veranderingen in de manier waarop de massa van de aarde over de planeet wordt verdeeld, zorgen ervoor dat de as, en dus de polen, bewegen.

17 keer sneller

In het verleden droegen alleen natuurlijke factoren zoals zeestromingen en de convectie van hete rotsmassa’s in de diepe aarde bij aan de veranderende positie van de polen. Maar het nieuwe onderzoek toont aan dat sinds de jaren negentig het verlies van honderden miljarden tonnen ijs per jaar in de oceanen als gevolg van de klimaatcrisis ervoor heeft gezorgd dat de polen in nieuwe richtingen zijn bewogen.

De wetenschappers ontdekten dat de richting van de pooldrift in 1995 van zuidwaarts naar oostwaarts verschoof en dat de gemiddelde driftsnelheid van 1995 tot 2020 17 keer sneller was dan van 1981 tot 1995.

‘De versnelde afname van het op het land opgeslagen water als gevolg van het smelten van ijs is de belangrijkste oorzaak van de snelle poolverschuiving na de jaren negentig’, concludeert het team, geleid door Shanshan Deng, van het Institute of Geographic Sciences and Natural Resources Research van de Chinese Academie van Wetenschappen.

Gegevens van de Grace-satelliet, gelanceerd in 2002, werden al eerder gebruikt om het smelten van ijs te koppelen aan bewegingen van de pool in 2005 en 2012. Maar het onderzoek van Deng is baanbrekend door de link tussen het smelten en de pooldrift uit te breiden tot vóór de lancering van de satelliet. Daaruit blijkt dat menselijke activiteiten de polen hebben verschoven sinds de jaren negentig, bijna drie decennia geleden.

18.000.000.000.000.000 liter water opgepompt

Het onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Geophysical Research Letters, toont aan dat glaciale verliezen verantwoordelijk waren voor het grootste deel van de verschuiving, maar het is waarschijnlijk dat het oppompen van grondwater ook heeft bijgedragen aan de bewegingen.

Grondwater wordt onder het land opgeslagen, maar als het eenmaal is opgepompt om te drinken of voor landbouw, stroomt het meeste uiteindelijk naar zee, waardoor het gewicht over de hele planeet wordt herverdeeld. In de afgelopen 50 jaar heeft de mensheid 18 biljoen ton (18.000.000.000.000.000 liter) water verwijderd uit diepe ondergrondse reservoirs zonder dat het werd vervangen.

De beweging van de aardas is momenteel niet groot genoeg om het dagelijks leven te beïnvloeden. Het zou de lengte van een dag kunnen veranderen, maar slechts met milliseconden. Maar het toont wel hoe reëel en diepgaand de impact is die mensen hebben op de planeet.

Lees ook: Zal China door de klimaatcrisis vaker te maken krijgen met hallucinante zandstormen?

Lees ook: Alle vooruitgang compleet weggevaagd: spectaculaire stijging CO2-uitstoot dit jaar

(NS)

Meer
Lees meer...
Markten
BEL20