Het lijkt er steeds meer op dat Europa de vaccinrace gaat winnen

Isopix

In de hele Europese Unie breken landen dagelijks vaccinatierecords. Na maanden van aanbodtekorten en gênante blunders, komt de Europese vaccinatiecampagne tegen coronavirus eindelijk op gang. Dat, plus een grotere bereidheid om zich te laten prikken bij de Europeanen, gaat er wellicht voor zorgen dat Europa – en niet de VS – als eerste de kaap van 70 procent gevaccineerden zal halen. In de VS stapelen de donkere wolken zich ondertussen op.

De bereidheid van het Amerikaanse publiek om een ​​Covid-vaccin te krijgen, heeft nu al een verzadigingspunt bereikt. De VS ging snel en massaal van start met vaccineren. Net geen 150 miljoen Amerikanen hebben ondertussen een eerste dosis gehad en 110 miljoen zijn volledig gevaccineerd. Dat is respectievelijk 45 en 33 procent van de bevolking.

Het probleem is dat, in tegenstelling tot Europa, de meerderheid daarvan jonger dan 65 jaar is. 42 procent van de Amerikanen tussen 18 en 65 jaar is ondertussen volledig gevaccineerd (net geen 110 miljoen). 57 procent in die leeftijdsgroep heeft een eerste vaccin gehad. En dat cijfer gaat wellicht niet spectaculair meer stijgen. Met amper 9 procent volgens enquêtes.

Twee derde (66 procent) van de Amerikaanse vrouwen zegt dat ze zijn gevaccineerd of dat ze dit zo snel mogelijk zullen doen, vergeleken met 63 procent van de mannen. Daarmee wordt de initieel beoogde groepsimmuniteit van 70 procent niet gehaald. Deze week is een nieuw probleem opgedoken: hoewel onder meer het vaccin van Pfizer snel goedgekeurd zal worden voor gebruik bij kinderen, blijken 2 op 3 Amerikaanse ouders nu al overtuigd te zijn dat ze hun kroost niet zal laten inenten tegen Covid-19. Ongeveer een kwart van de ouders is bijzonder categoriek, en zegt zich zelfs hun kinderen thuis te zullen houden in het geval de school van hun kinderen vaccinaties zou verplichten.

Vaccinatiebereidheid in Europa groter en groeiend

In Europa ligt de bereidheid om zich te laten vaccineren hoger tot – zoals in Vlaanderen – fors hoger. Zelfs in landen waar het scepticisme het grootst is, zoals Frankrijk, is de vaccinatiebereidheid de jongste maanden meer dan verdubbeld. Dat is ook het geval in de Oost-Europese landen. Ondanks een algehele verbetering daar, blijft er in de meeste landen daar een harde kern van ongeveer een kwart van de bevolking die zich beslist of liever niet wil laten vaccineren, met hogere niveaus van anti-vaxx-scepsis in Litouwen (30 procent), Letland (35 procent), Roemenië (49 procent) en Bulgarije (55 procent).

Maar, alles in acht genomen, lijkt het er sterk op dat in Europa (net zoals in het Verenigd Koninkrijk overigens) de drempel van 70 procent vlotjes gehaald zal worden. En dat zal wellicht ook nog binnen het originele tijdsframe gebeuren ook.

De Europese Unie dient nu ongeveer hetzelfde aantal dagelijkse doses per hoofd van de bevolking toe als de Verenigde Staten, met een stijgende trend terwijl Amerika een dalende trend vertoont. Het Europese blok dankt die ommekeer voor een stuk aan een grotere afhankelijkheid van Pfizer-BioNTech, dat de vaccinproductie heeft opgevoerd.

Het tempo van de dagelijkse doses in Frankrijk, dat voornamelijk Pfizer gebruikt, is de afgelopen maand met 60 procent toegenomen. Italië versnelde met 90 procent, Duitsland met 145 procent.

Trage start laat zich wel nog steeds voelen

Dat gezegd zijnde, zelfs als nu de Europese vaccinatiecampagne volop begint te draaien, worden de kosten van de trage start gevoeld. Een derde golf trof het continent tegen het einde van de winter, wat leidde tot tientallen vermijdbare sterfgevallen onder niet-ingeënte ouderen. Lockdowns zorgden ervoor dat de economie van de EU in de eerste drie maanden van het jaar kromp. Al die tijd voerden de leiders van het blok oorlog met AstraZeneca, de medicijnfabrikant die de leveringsbeloften niet nakwam, van wie aanvankelijk werd gerekend dat het vaccin een primaire rol zou spelen in de campagne.

Maar dat is dus veranderd. Er zullen genoeg vaccins zijn. Pfizer heeft gezegd dat het in het tweede kwartaal van het jaar 250 miljoen doses zal afleveren, een verviervoudiging ten opzichte van de eerste drie maanden. De Europese Unie verwacht dat de voorraden verder zullen toenemen naarmate er meer vaccins online komen. En na een vertraging om de bezorgdheid over zeldzame bloedstolsels te beoordelen, begint de uitrol van het eenmalige vaccin van Johnson & Johnson in Europa.

Een ander vaccin, gemaakt door het Duitse bedrijf CureVac, kan binnenkort worden goedgekeurd. Het zal overigens voor een groot stuk in ons land worden geproduceerd. Het CureVac-vaccin is vergelijkbaar met het vaccin dat wordt geproduceerd door Pfizer en Moderna, omdat het mRNA-technologie gebruikt.

(jvdh)