De Grote Democratische Recessie: driekwart van mensen woont in landen waar vrijheid afneemt

Driekwart van de mensen op aarde woont in landen waar de vrijheid afneemt. Dat is een van de grimmige conclusies in het jaarverslag van Freedom House, de in Washington gevestigde pro-democratische denktank en waakhond. De editie van dit jaar markeert het vijftiende opeenvolgende jaar van wereldwijde democratische terugval. We zitten volgens Freedom House in een lange democratische recessie, die alleen maar erger wordt.

Freedom House beoordeelt individuele landen op 25 indicatoren die de gezondheid van de democratie van een bepaald land (of het gebrek daaraan) evalueren. De cumulatieve score stelt de organisatie, die actief is sinds 1941, in staat om een ​​bepaald land te classificeren als ‘vrij’, ‘gedeeltelijk vrij’ of ‘niet vrij’. Van de 195 geëvalueerde onafhankelijke landen zagen er 73 een daling van hun totale score en slechts 28 deden beter dan vorig jaar.

Bovendien worden 54 landen nu bestempeld als ‘niet vrij’, of ongeveer 38 procent van de wereldbevolking. Dat is het hoogste aandeel sinds 2005. Minder dan 20 procent van de wereldbevolking woont in landen die nu als ‘vrij’ worden geclassificeerd.

De meest dramatische daling in de Freedom House-ranglijst behoorde toe aan de Centraal-Aziatische staat Kirgizië, waar een electoraal fiasco in oktober leidde tot massale protesten, de nietigverklaring van het parlement en de feitelijke overname van het land door de populistische nationalist Sadyr Japarov, die nu de voormalige Sovjetrepubliek in de autoritaire richting van haar buren stuurt. (Lees: Van de cel naar het presidentschap: in Kirgizië is een kidnapper met maffiabanden verkozen)

Net als in voorgaande jaren hebben grote pro-democratische protesten verschillende delen van de wereld opgeschud. Maar van Algerije tot Wit-Rusland tot Hong Kong, ‘herstelden regimes die door protesten waren verrast zichzelf door demonstranten te arresteren en te vervolgen, nieuwe beperkende wetten aan te nemen en in sommige gevallen hun toevlucht te nemen tot brutaal optreden, waarvoor ze weinig internationale repercussies ondervonden’, merkt Freedom House op. Van de 39 landen en gebieden die in 2019 pro-democratische protesten hebben meegemaakt, zagen 23 hun scores het jaar daarop dalen.

India: grootste democratie ter wereld, maar wel een pak minder vrij door Modi

Misschien wel de meest in het oog springende beslissing is de wijziging van de status van India door Freedom House. De grootste democratie ter wereld zakt van ‘vrij’ naar ‘gedeeltelijk vrij’. Het rapport benadrukt de gestage uitholling van de Indiase democratie en legt de schuld daarvan grotendeels bij premier Narendra Modi. Freedom House associeert zijn rol met e politisering van de Indiase rechterlijke macht, toenemende druk op mensenrechtenorganisaties, intimidatie van journalisten en academici, en beleid dat religieuze minderheden, met name moslims, stigmatiseert.

‘Onder Modi lijkt India zijn potentieel als mondiale democratische leider verlaten te hebben en lijkt het bekrompen hindoe-nationalistische belangen te verheffen ten koste van fundamentele waarden van inclusie en gelijke rechten voor iedereen’, aldus Freedom House.

Het begin van de coronaviruspandemie werd ook een vehikel voor regeringen van Hongarije tot El Salvador tot de Filippijnen om afwijkende meningen te onderdrukken, demonstraties te verbieden en de politieke transparantie te ondermijnen. ‘De gevolgen van de maatregelen daar zullen de gezondheidscrisis overleven … en leiden tot beperkingen van de vrijheid tot ver in de toekomst’, volgens het rapport.

Ook China krijgt een veeg uit de pan. Het wordt ’s werelds meest bevolkte dictatuur genoemd. Naast het repressieve beleid in Hong Kong en Xinjiang, wordt het land in het rapport verweten dat het zijn toenemende invloed in het buitenland misbruikt voor het ondermijnen van mensenrechten en het versterken van allianties tussen autocratische regeringen.

Trump doet VS verder wegzakken, België doet het uitstekend

Freedom House gaat in het nieuwe rapport ook in op de Verenigde Staten.
Hoewel de Verenigde Staten nog steeds als ‘vrij’ worden geclassificeerd, zakten ze met drie punten op de ranglijst, waarbij ze nu dichter bij landen als Roemenië en Panama liggen dan bij West-Europese partners zoals Frankrijk en Duitsland. Dat is een gevolg van een achteruitgang die begon vóór de ambtsperiode van president Donald Trump, maar tijdens zijn ambtsperiode duidelijker werd.

‘De laatste weken van het presidentschap van Trump werden gekenmerkt door ongekende aanvallen op een van de meest zichtbare en invloedrijke democratieën ter wereld’, aldus het rapport. En: ‘Na vier jaar van vergoelijken en zelfs vergeven van misdrijven, het afzien van verantwoording voor zijn eigen overtredingen en het aanmoedigen van racistische en rechtsextremisten, streefde de vertrekkende president er openlijk naar om zijn verlies bij de peilingen onwettig ongedaan te maken, met als hoogtepunt het aanzetten tot een gewapende menigte om de certificering van de resultaten door het Congres te verstoren. De acties van Trump bleven ongecontroleerd door de meeste wetgevers van zijn eigen partij, en ze ondermijnden democratische basisprincipes.’

België doet het overigens best goed in de ranking van Freedom House. Wereldwijd staan we op de twaalfde plaats, maar met 96 punten op 100. Drie landen halen een score van 100: Finland, Noorwegen en Zweden.

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20