Cuba erg optimistisch over eigen vaccin waarmee het toeristen wil lokken

A woman wearing a protective face mask amid the new coronavirus pandemic, walks past a dilapidated mural featuring Argentine-born Cuban revolutionary hero Ernesto “Che” Guevara, in Old Havana, Cuba, Tuesday, Jan. 19, 2021. ( AP Photo/Ramon Espinosa) bron:Isopix

Mensen staan vier uur in de rij om waspoeder te kopen in Havana. Cubaanse apotheken hebben geen pijnstillers meer. Er is een tekort aan brood op het eiland. En toch zegt de Cubaanse regering dat ze aan de vooravond staat van een buitengewone wetenschappelijke prestatie: de massaproductie van een coronavirusvaccin dat op Cuba is uitgevonden. Ze speelt trouwens met het idee om toeristen naar het eiland te lokken met een onweerstaanbare cocktail van zon, zee, zand en een shot van dat vaccin, genaamd Sovereign 2.

Sovereign 2 is een van de vier vaccins die door Cubaanse wetenschappers zijn ontwikkeld. Het gaat volgende maand in een laatste testfase, een cruciale stap in de richting van goedkeuring door de regelgevende instanties. Indien succesvol, zou dat het Caribische eiland op weg zou kunnen zetten om zijn hele bevolking te inoculeren en tegen het einde van het jaar het vaccin ook naar het buitenland te exporteren.

Als het vaccin effectief en veilig blijkt, zou het de Cubaanse regering een belangrijke politieke overwinning opleveren – en een kans om het eiland te redden van de economische ondergang. Voor een land dat decennialang zijn geavanceerde gezondheidszorgsysteem heeft aangeprezen als bewijs van de voordelen van socialisme, biedt het vaccin ook een unieke public relations-mogelijkheid.

Bron: Isopix.

Leasen van artsen en verpleegsters brengt Cuba nu al meer op dan toerisme

De naam van het meest veelbelovende vaccin, Sovereign 2, zou een knipoog zijn naar de trots die het eiland koestert in zijn autonomie. Vicente Vérez, een van de wetenschappers die het team leidt dat het vaccin heeft ontwikkeld, zei dat het eiland vaccinaties kan aanbieden aan alle buitenlanders die er op vakantie willen komen. Cubaanse wetenschappers zeggen dat de regering waarschijnlijk ook doses cadeau zal doen aan arme landen. Dat past in een Cubaanse traditie om de internationale betrekkingen te versterken door medicijnen te schenken en artsen te sturen om volksgezondheidscrises in het buitenland aan te pakken.

Als Sovereign 2 the real deal blijkt te zijn, zal dat een boost betekenen voor de reputatie van de Cubaanse farmaceutische biotechsector, waardoor die andere medische producten op de markt kan brengen in het buitenland. Cuba begon in de jaren tachtig geld te pompen in biotechnologie, als onderdeel van Fidel Castro’s streven om het land zelfvoorzienend te maken. Dat gebeurde in het licht van een Amerikaans embargo dat het moeilijk maakte om in het buitenland geproduceerde medicijnen te verkrijgen.

De investering in de volksgezondheid heeft geleid tot tientallen medische onderzoeksinstellingen en een overschot aan artsen. Die worden door Cuba op medische missies naar het buitenland gestuurd. In 2019 bracht het leasen van artsen, verpleegsters en technici het land 5 miljard euro op, twee keer zoveel als toerisme, de andere belangrijke motor van de economie.

Cuba maakt ondertussen acht van de 12 vaccins die op het eiland aan kinderen worden toegediend en exporteert vaccins naar meer dan 30 landen. Cubaanse wetenschappers hebben ook innovatieve behandelingen ontwikkeld, waaronder een longkankervaccin, dat wordt getest in het in New York gevestigde Roswell Park Comprehensive Cancer Center.

Vaccin is ‘zeer veilig en met zeer weinig bijwerkingen’

De productie van het coronavirusvaccin werd bemoeilijkt door de aanscherping van de sancties tegen Cuba door de regering-Trump. Wetenschappers zeggen dat ze niet alle apparatuur en grondstoffen hebben kunnen kopen die ze nodig hebben, inclusief spectrometers die worden gebruikt voor kwaliteitscontrole. De twee onderzoeksgroepen die aan het medicijn werken, hebben er maar één die krachtig genoeg is om het vaccin te analyseren en die is ongeveer 20 jaar oud.

Het Sovereign 2-vaccin heeft twee fasen van proeven doorlopen en zal naar een derde fase gaan, waar het zal worden getest op ongeveer 150.000 mensen in Cuba en in Iran. Dat land heeft interesse getoond om het vaccin te kopen. Mexico is ook in gesprek met de Cubanen om deel te nemen aan de derde fase van proeven.

Bron: Isopix.

Sovereign 2 is een op eiwitten gebaseerd vaccin dat een deel van het coronavirus bevat. Het vereist drie doses die met tussenpozen van twee weken worden toegediend en, in tegenstelling tot de Moderna- en Pfizer-vaccins, hoeft het niet in de diepvriezer te worden bewaard. Een enorm voordeel voor armere landen die vaak niet over de apparatuur beschikken om zoveel doses bevroren te houden.

Volgens Vincente Vérez is Sovereign 2 “zeer veilig met zeer weinig nadelige effecten”, een vereiste om door te gaan naar een derde en laatste fase van proeven. Wetenschappers zullen de werkzaamheidsgraad pas publiceren als de onderzoeken zijn voltooid. Het is nog onduidelijk of het vaccin bescherming biedt tegen nieuwe varianten, waarvan er al één op het eiland is aangetroffen.

De Cubaanse regering is alvast optimistisch en beweert dat er dit jaar 100 miljoen doses zou kunnen worden geproduceerd, meer dan genoeg om het hele land van 11 miljoen en mogelijk buitenlandse bezoekers te vaccineren. Maar Cuba beschikt misschien niet over de apparatuur die nodig is om zijn vaccin op die schaal te produceren. Amerikaanse sancties hebben de aanschaf van grondstoffen duurder gemaakt en ingewikkelder.

Het plan om toeristen te lokken met het vaccin

De regering heeft nog geen specifieke plannen aangekondigd voor het inenten van toeristen, maar zal rekening moeten houden met de tijd die nodig is voor alle drie de injecties die Sovereign 2 vereist. In plaats van anderhalve maand op in Cuba te blijven, zouden toeristen de mogelijkheid krijgen om één injectie op het eiland te krijgen en de andere twee doses in hun koffer te stoppen voor vaccinatie thuis. Hoe dat gaat werken is maar de vraag, want Sovereign 2 moet dan wel niet bewaard worden in de diepvriezer, het moet wel bewaard worden bij koelkasttemperaturen.

Bron: Isopix.

Plus: het openen van de deuren voor toeristen die vaccins willen, kan nieuwe problemen veroorzaken. Cuba beperkte de verspreiding van het virus in een vroeg stadium, steunend op zijn strakke controle over de bevolking en een efficiënte gezondheidszorg.

Iedereen bij wie het virus werd vastgesteld, werd onmiddellijk in het ziekenhuis opgenomen en kreeg een cocktail van Cubaanse en generieke medicijnen. De overheid isoleerde hun contacten en controleerde hen op symptomen. Cuba meldde zo slechts 12.225 bevestigde gevallen van coronavirus en 146 doden in 2020, een van de laagste cijfers op het westelijk halfrond.

Maar na het besluit om in november internationale vliegreizen weer toe te laten, na een verbod van zeven maanden, steeg het aantal gevallen. En de Cubanen kijken momenteel aan tegen de ergste uitbraak sinds het begin van de pandemie, met meer positieve gevallen in januari dan in het hele afgelopen jaar. In Havana werd zelfs een avondklok ingevoerd.

Het plan om vaccinatie open te stellen voor toeristen lijkt sommigen dan ook erg risicovol. Een gewiekste kapitalistische gok om bezoekers aan te trekken, en daarmee ook de harde valuta die het eiland hard nodig heeft. De combinatie van de pandemie en sancties heeft de ergste economische crisis veroorzaakt die het land heeft meegemaakt sinds de val van de Sovjet-Unie in de jaren negentig.

Lees ook: