COP26: wat is het, hoe werkt het en wat als het mislukt?

Gedurende twee weken zullen wereldleiders en onderhandelaars uit bijna 200 landen elkaar ontmoeten op COP26, de 26e klimaatconferentie van de Verenigde Naties in Schotland om te bespreken wat te doen aan klimaatverandering. Het is een complex proces dat van buitenaf moeilijk te begrijpen kan zijn. Dit is, in zes vragen, wat COP26 is, wat er achter gesloten deuren gebeurt en waarom mensen zich zorgen maken dat COP26 zijn doelen misschien niet haalt.

1. Wat is COP26?

In 1992 kwamen landen een internationaal verdrag overeen, het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC), dat basisregels en verwachtingen vastlegde voor wereldwijde samenwerking bij de bestrijding van klimaatverandering. Het was de eerste keer dat de meerderheid van de landen formeel de noodzaak erkende om de uitstoot van broeikasgassen te beheersen, die de opwarming van de aarde veroorzaken.

Dat verdrag is sindsdien geactualiseerd, ook in 2015 toen landen het Klimaatakkoord van Parijs ondertekenden. Die overeenkomst stelde het doel om de opwarming van de aarde te beperken tot “ruim onder” 2 graden Celsius en bij voorkeur tot 1,5°C om catastrofale klimaatverandering te voorkomen.

COP26 staat voor de 26e Conferentie van Partijen bij de UNFCCC. De “partijen” zijn de 196 landen die het verdrag hebben geratificeerd plus de Europese Unie. Het Verenigd Koninkrijk, dat samenwerkt met Italië, organiseert COP26 in Glasgow, Schotland, van 31 oktober tot 12 november 2021, na een uitstel van een jaar vanwege de Covid-19-pandemie.

2. Wat staat er op het spel?

Het laatste rapport van het Intergouvernementeel Panel over klimaatverandering van de VN, uitgebracht in augustus 2021, waarschuwt in de sterkste bewoordingen tot nu toe dat menselijke activiteiten de planeet ondubbelzinnig hebben verwarmd en dat de klimaatverandering nu wijdverbreid, snel en intenser is.

De wetenschappers van het IPCC leggen uit hoe klimaatverandering heeft geleid tot extreme weersomstandigheden en overstromingen, ernstige hittegolven en droogtes, verlies en uitsterven van soorten, en het smelten van ijskappen en stijging van de zeespiegel. VN-secretaris-generaal António Guterres noemde het rapport een “code rood voor de mensheid”.

Er zijn al genoeg broeikasgassen in de atmosfeer, en ze blijven daar lang genoeg, dat zelfs in het meest ambitieuze scenario van landen die hun uitstoot snel verminderen, de wereld minstens halverwege de eeuw stijgende temperaturen zal ervaren. Er blijft echter een (kleine) kans om dat scenario te vermijden. Als landen de wereldwijde uitstoot tegen 2050 tot “netto nul” kunnen terugbrengen, kan dat de opwarming in de tweede helft van de 21e eeuw terugbrengen tot onder de 1,5°C. Hoe dichter bij die koers te komen, is wat leiders en onderhandelaars bespreken.

3. Wat gebeurt er op COP26?

Tijdens de eerste dagen van de conferentie zullen ongeveer 120 staatshoofden, zoals de Amerikaanse president Joe Biden, en hun vertegenwoordigers samenkomen om hun politieke inzet voor het vertragen van de klimaatverandering te tonen. Zodra de staatshoofden zijn vertrokken, voeren de landendelegaties, vaak onder leiding van ministers van Milieu, dagen van onderhandelingen om hun standpunten te verduidelijken, nieuwe toezeggingen te doen en zich bij nieuwe initiatieven aan te sluiten. Deze interacties zijn gebaseerd op maandenlange eerdere discussies, beleidsdocumenten en voorstellen die zijn opgesteld door staten, VN-personeel en andere experts.

Niet-gouvernementele organisaties en bedrijfsleiders nemen ook deel aan de conferentie, en COP26 heeft een publieke kant met sessies die zijn gericht op onderwerpen als de impact van klimaatverandering op kleine eilandstaten, bossen of landbouw, evenals tentoonstellingen en andere evenementen.

De bijeenkomst eindigt met een uitkomsttekst waar alle landen mee instemmen. VN-baas Guterres sprak publiekelijk zijn teleurstelling uit over de uitkomst van de COP25 en er zijn tekenen dat COP26 niet echt beter wordt.

4. Wat gaat COP26 naar verwachting bereiken?

Landen zijn op grond van de Overeenkomst van Parijs verplicht om hun nationale klimaatactieplannen om de vijf jaar bij te werken, ook op COP26. Dit jaar zullen ze naar verwachting ambitieuze doelen hebben tot 2030. Deze staan ​​bekend als nationaal vastgestelde bijdragen of NDC’s.

De Overeenkomst van Parijs vereist dat landen hun NDC’s rapporteren, maar het geeft hen speelruimte om te bepalen hoe ze hun uitstoot van broeikasgassen verminderen. De initiële set emissiereductiedoelstellingen in 2015 was veel te zwak om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad Celsius. Een belangrijk punt van COP26 is om deze doelen te verhogen om tegen het midden van de eeuw een netto nul-koolstofuitstoot te bereiken.

Een ander doel van COP26 is het verhogen van de klimaatfinanciering om armere landen te helpen over te stappen op schone energie en zich aan te passen aan klimaatverandering. Dit is een belangrijke kwestie voor veel ontwikkelingslanden waarvan de mensen de grootste last van klimaatverandering dragen, maar er het minst aan hebben bijgedragen. Rijke landen beloofden in 2009 om tegen 2020 100 miljard dollar per jaar bij te dragen om ontwikkelingslanden te helpen, een doel dat niet is bereikt. De VS, het VK en de EU, de grootste historische uitstoters van broeikasgassen, verhogen hun financiële verplichtingen, en ook banken, bedrijven, verzekeraars en particuliere investeerders wordt gevraagd om meer te doen.

Andere doelstellingen zijn onder meer het uitfaseren van het gebruik van steenkool en het genereren van oplossingen die natuurlijke koolstofputten, zoals bossen, behouden, herstellen of regenereren.

Een andere uitdaging die eerdere COP’s heeft doen ontsporen, is overeenstemming bereiken over de implementatie van een koolstofhandelssysteem zoals beschreven in de Overeenkomst van Parijs.

5. In hoeverre liggen landen op schema om de internationale klimaatdoelen te halen?

De VN waarschuwde in september 2021 dat de herziene doelstellingen van landen te zwak waren en de wereld tegen het einde van de eeuw op een gemiddelde temperatuurstijging van 2,7°C zouden brengen. Regeringen worden dit najaar echter ook geconfronteerd met een andere uitdaging die van invloed kan zijn op hun reactie: energietekorten doen Europa en China aankijken tegen prijspieken voor aardgas, kolen en olie.

China – ’s werelds grootste uitstoter – heeft zijn NDC nog niet ingediend. Grote producenten van fossiele brandstoffen zoals Saoedi-Arabië, Rusland en Australië lijken niet bereid hun engagementen aan te scherpen. India – een kritische speler als de op een na grootste consument, producent en importeur van steenkool wereldwijd – heeft zich ook nog niet gecommitteerd.

Andere ontwikkelingslanden zoals Indonesië, Maleisië, Zuid-Afrika en Mexico zijn belangrijk. Dat geldt ook voor Brazilië, dat onder toezicht van Javier Bolsonaro de ontbossing van de Amazone heeft doen toenemen – ’s werelds grootste regenwoud en cruciaal voor de biodiversiteit en het verwijderen van koolstofdioxide uit de atmosfeer.

6. Wat gebeurt er als COP26 zijn doelen niet haalt?

Veel insiders zijn van mening dat COP26 zijn doel, namelijk voldoende sterke toezeggingen van landen om de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 45 procent te verminderen, niet zal bereiken. Dat betekent dat de wereld niet op een goede koers zal liggen om tegen 2050 een netto-nuluitstoot te bereiken en het doel om de opwarming onder de 1,5°C te houden niet zal halen.

Maar de organisatoren van COP26 houden vol dat het nog steeds mogelijk is om de opwarming onder de 1,5°C te houden. Voormalig Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken John Kerry, die de Amerikaanse onderhandelingen heeft geleid, blijft hoopvol dat genoeg landen momentum zullen creëren voor anderen om hun reductiedoelstellingen tegen 2025 te versterken.

De kosten van falen zijn astronomisch. Studies hebben aangetoond dat het verschil tussen 1,5 en 2 graden Celsius kan leiden tot het verdwijnen in zee van kleine eilandstaten, de dood van koraalriffen, extreme hittegolven, overstromingen en bosbranden, en alomtegenwoordige mislukte oogsten. Dat vertaalt zich in veel voortijdige sterfgevallen, meer massale migratie, grote economische verliezen, grote delen land die onleefbaar worden en gewelddadige conflicten over hulpbronnen en voedsel.

(kg)

Meer
Mijn Volglijst

Minder nieuw krediet naar Amerikaanse consument in oktober

07/12/2021 20:18

(ABM FN-Dow Jones) De groei van de kredietverlening aan Amerikaanse consumenten is in oktober gematigd tot 16,9 miljard dollar, van 27,8 miljard dollar een maand eerder. Dit bleek dinsdag uit cijfers van de Federal Reserve.

Economen rekenden vooraf op een toename van 25 miljard dollar voor oktober. 

Het groeitempo zakte daarmee van 7,7 procent in september tot 4,7 procent in oktober. Doorlopend krediet, zoals creditcardschulden, steeg met 8 procent, tegen 12 procent in sptember.

Lees meer...
Markten
Lees meer...
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20