Centrale bankier drukt zich best uit op een manier die niemand begrijpt

Een goede centrale bankier vertelt best zaken die niet direct te begrijpen zijn. Het is misschien een les voor ECB-topvrouw Christine Lagarde.

Lagarde blunderde afgelopen week door iets te nadrukkelijk te stellen dat de Europese Centrale Bank niet onmiddellijk gaat tussenkomen als de Italiaanse rente omhoog schiet.

Hoe moet het dan wel? Twee jaar nadat de Amerikaan Alan Greenspan door president Ronald Reagan was benoemd tot voorzitter van de Amerikaanse centrale bank Federal Reserve (Fed), zei hij tijdens een hoorzitting van het Amerikaanse Congres tegen een senator: ‘Als u me hebt begrepen, is dat het teken dat ik me verkeerd heb uitgedrukt’. De zin zou daarna een eigen leven gaan leiden en het handelsmerk van Greenspan worden.

De Franse econoom Jean-Marc Daniel denkt nochtans dat deze zin de filosofie van Alan Greenspan goed samenvat. ‘Wie zich over moeilijke kwesties uitlaat, doet dat best op een manier die voor meervoudige interpretatie vatbaar is. Luisteraars moeten best niet direct begrijpen wat gezegd is.’ Daniel denkt dat de spreker op die manier ‘tijd koopt’ en zo de druk op zijn persoon beperkt. 

Greenspan was 19 jaar voorzitter van de Fed

Greenspan liep een opgemerkt parcours, want hij werd na zijn aanstelling door Reagan door liefst 3 Amerikaanse presidenten in het ambt herbevestigd: George H.W. Bush (Republikein), Bill Clinton (Democraat) en George W. Bush (Republikein). Hij zat de Fed voor van 11 augustus 1987 tot en met 31 januari 2006, bijna een volle 19 jaar.

Toch geven verschillende economen hem de schuld van de subprimecrisis die tot de globale puinhoop van 2007-2008 leidde. Na de aanslag op de Twin Towers in september 2001 verlaagde de Fed het voornaamste rentetarief tot een laagterecord van 1%, om een recessie te vermijden.

Hypotheekverstrekkers versoepelden daarna hun voorwaarden. Dat was voor vele Amerikanen die het zich niet konden veroorloven het groen licht om een huis te kopen. In 2004 nog stelde Greenspan toekomstige huizenkopers gerust. Ondanks dat de eerste tekenen van oververhitting al zichtbaar werden, moedigde hij mensen aan een hypotheek met variabele rente te nemen. Toen Greenspan later de rente weer liet stijgen, plofte de kredietbubbel, met alle bekende gevolgen.

Zelfregulering werkt niet

Later zou Greenspan toegeven dat het standpunt dat hij als Fed-voorzitter had ingenomen, met betrekking tot de zelfregulering van banken, tekortkomingen vertoonde. In zijn model ging hij ervan uit dat mensen voor het belang van een bedrijf zouden gaan en niet voor hun eigenbelang. Ook gaf hij toe dat de gevolgen veel ernstiger waren dan hij had kunnen voorspellen. Hij pleitte daarna meermaals voor een strengere regelgeving van bovenuit.

Volgens Greenspan zelf moet een centrale bankier vooral mysterieus zijn. Paradoxaal genoeg werd hij een van de voorzitters die het meest bijdroeg tot de transparantie van de Fed. Zo was het onder zijn bewind dat de onmiddellijke publicatie van Fed-besluiten werd ingevoerd. Tot dan was dat nooit gebeurd en zat er voor beleggers weinig anders op dan de acties van de centrale bank, de banken of institutionele beleggers te observeren om te weten wat er gaande was.

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20