Altijd opletten met Poetin: er zit een hard randje aan Ruslands veranderde houding over klimaat

De Russische president Vladimir Poetin heeft lang de dreiging van de opwarming van de aarde ontkend. Maar branden, rampen en buitenlandse druk hebben hem ertoe aangezet het roer om te gooien. Althans daar lijkt het op. In werkelijkheid hanteert Rusland nog steeds een dubbele klimaatmoraal. De Russen geloven dat er op lange termijn geen twijfel is dat zij als de winnaars uit de bus komen als het gaat om klimaatverandering. Het leidt tot totaal surrealistische toestanden. Zoals windturbines bouwen om steenkool te kunnen blijven delven.

Waarom is dit belangrijk?

Rusland wil de rijkdom en macht te behouden die voortkomen uit de verkoop van fossiele brandstoffen aan de wereld, zelfs nu het Kremlin steeds meer erkent dat klimaatverandering een door de mens veroorzaakte crisis is die het land meer moet doen om aan te pakken.

Vorige week zei Poetin dat Rusland tegen 2060 zou stoppen met het toevoegen van koolstofdioxide aan de atmosfeer. Zijn aankondiging kwam twee weken voordat de wereldleiders in Glasgow zullen samenkomen voor een cruciale VN-klimaattop. Het was een opmerkelijke ommekeer aangezien Poetin de klimaatwetenschap lang heeft afgewezen. Net zoals veel Russen zag hij internationale inspanningen om de opwarming van de aarde te bestrijden zien als onderdeel van een westers complot om Rusland te verzwakken.

Maar het is onduidelijk of Rusland oprecht is in zijn nieuwe belofte. Russische energiedeskundigen en regeringsfunctionarissen erkennen dat de maatregelen grotendeels economisch gedreven zijn. De plannen die de Europese Unie heeft voor tarieven voor zwaar vervuilende landen, vormen een bedreiging voor de export van olie en gas uit Rusland, het op drie na grootste land wat betreft de uitstoot van broeikasgassen.

Sommige elementen van de Russische plannen om CO2-neutraal te worden hebben geleid tot scepsis. Zoals een grote afhankelijkheid van bossen als hulpmiddel om koolstofdioxide te absorberen. En het land blijft investeren in de productie van meer olie, gas en kolen, de industrie die het Kremlin uiteindelijk in staat heeft gesteld winst te maken tijdens een wereldwijde energiecrisis en invloed uit te oefenen op Europa, zijn belangrijkste klant.

Veranderde dynamiek

Ruslands dubbele klimaatmoraal is te zien op het 950 kilometer lange eiland Sakhalin, net ten noorden van Japan. De relatief welvarende regio met 500.000 inwoners is rijk aan olie en gas, dat ondertussen goed is voor 80 procent van de economie op het eiland. Maar de regionale regering beloofde vorig jaar om tegen 2025 van Sakhalin de eerste koolstofneutrale regio van Rusland te maken. Desalniettemin beloofde Valery Limarenko, de gouverneur van Sakhalin tijdens zijn speech op een een recente olie- en gasconferentie op het eiland: “We willen niets doen dat de ontwikkeling van uw bedrijven zou stoppen”.

Voorlopig bestaan ​​de plannen van Sakhalin om om CO2-neutraal te worden – waaronder ook emissiehandel, waterstofenergie, hernieuwbare energiecentrales en het ontwikkelen van koolstofputten – voornamelijk op papier. Maar ze zijn indicatief voor de veranderende dynamiek in een land waar de temperatuur meer dan twee keer zo snel stijgt als het wereldwijde gemiddelde. Wat nu in Rusland gebeurt, is dat er een zekere consensus ontstaat over klimaatverandering. In het laatste half jaar is duidelijk geworden dat Rusland in het middelpunt staat van klimaatveranderingen.

Verschuivingen in de melkweg

Een groot deel van Sakhalin is bedekt met majestueuze bossen van sparren en sparren. In Sakhalin absorberen bossen volgens de regering al 11 miljoen van de 12 miljoen ton koolstof die door menselijke activiteit wordt uitgestoten – waardoor het doel van koolstofneutraliteit haalbaar is met relatief kleine emissiereducties. Landelijk is Rusland van plan om tegen 2050 de hoeveelheid koolstof die wordt geteld als opgenomen door zijn uitgestrekte bossen, meer dan te verdubbelen. Een deel van die toename zou komen van het bestrijden van bosbranden en door het veranderen van bosbouwpraktijken. Maar het zou ook het gevolg zijn van het veranderen van de manier waarop die absorptie wordt berekend met behulp van “moderne wiskundige modellen op basis van neurale netwerken en kunstmatige intelligentie”. Dat klinkt nooit maar het probleem is dat deze cijfers niet gebaseerd zijn op betrouwbare gegevens of studies.

Poetin verwierp lange tijd de wetenschappelijke consensus dat menselijke activiteit de oorzaak was van de opwarming van de planeet. In plaats daarvan zei hij in 2018 dat klimaatverandering kan worden veroorzaakt door “kosmische veranderingen, verschuivingen in de melkweg die voor ons onzichtbaar zijn.” Maar vorig jaar onderstreepte een verwoestende olieramp in Siberië, veroorzaakt door het ontdooien van permafrost, het bijzondere gevaar dat de opwarming van de aarde vormt voor de infrastructuur in Rusland. Tweederde van het grondgebied van het land is bedekt met bevroren grond. Dit jaar werden Siberiërs voor de derde zomer op rij geconfronteerd met de ergste bosbranden die ze zich konden herinneren.

“Waarom is de natuur gek geworden?” vroeg een televisiekijker aan Poetin tijdens zijn jaarlijkse call-in-show in juni. “Velen geloven terecht dat dit voornamelijk verband houdt met menselijke activiteit, met de uitstoot van verontreinigende stoffen in de atmosfeer”, antwoordde Poetin. Twee weken later kondigde de Europese Unie plannen aan voor een CO2-belasting op invoer uit landen die geen maatregelen nemen die zij voldoende acht om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. De invoer uit Rusland, voorspelden analisten, zou het zwaarst worden getroffen.

Het hardere randje aan de veranderde houding

Volgens zijn bestaande plannen zal Rusland de belofte nakomen die het heeft gedaan als onderdeel van het klimaatakkoord van Parijs om zijn uitstoot tegen 2030 met 30 procent te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990, hoewel de uitstoot van het land de komende jaren nog zou kunnen stijgen. Maar er zijn tekenen dat Rusland zijn plannen zal herzien. De ontwerp-klimaatstrategie van de regering ziet Rusland de uitstoot van broeikasgassen tegen 2050 met 79 procent te verminderen. Een zinvolle bijdrage leveren aan de wereldwijde strijd tegen klimaatverandering, zou volgens het document “een positief beeld van Rusland in de wereld bevorderen en de ontwikkeling stimuleren van buitenlandse handelsbetrekkingen.”

Rusland zal waarschijnlijk zijn eigen eisen stellen aan de klimaattop in Glasgow. Ze omvatten internationale erkenning van projecten voor het opvangen van koolstof in Rusland en de gelijkschakeling van kernenergie en waterkracht met wind- en zonne-energie als duurzame alternatieven. Er is zelfs hoop dat westerse landen de sancties kunnen versoepelen om Rusland te belonen voor het innemen van een constructievere houding.

“Een wederzijdse vijand verenigt ons”, zei de gezant van het Kremlin. “Rusland beschikt over een reeks sleutels om het probleem van de opwarming van de aarde op te lossen, dat zonder ons heel moeilijk op te lossen is.” Toch zit er ook een harder randje aan de veranderde houding van Rusland: het idee dat Europa en de Verenigde Staten, met hun laaggelegen kuststeden, meer te verliezen hebben dan Rusland, dat voordelen ziet voor handel en landbouw in het ontdooiende Noordpoolgebied en door warmere temperaturen. De Russen geloven dat op de lange termijn er geen twijfel is dat zij als de winnaars uit de bus zullen komen als het gaat om klimaatverandering.

Aardgas tot het einde van de eeuw

In Sakhalin laat het plan van de regionale regering voor koolstofneutraliteit zien dat ambtenaren zullen proberen hun bestaande fossiele brandstofindustrie zo lang mogelijk in stand te houden. Het eiland is een van de grootste knooppunten van de Stille Oceaan voor olie- en gasproductie, met investeerders als Royal Dutch Shell en ExxonMobil. Aleksandr Medvedev, een leidinggevende bij de staatsenergiegigant Gazprom, beloofde vorige maand op de Sakhalin-conferentie dat aardgas “zelfs aan het einde van deze eeuw een sleutelrol zou spelen in de wereldwijde energiemix”.

Aardgas stoot ongeveer de helft van de kooldioxide van steenkool uit, maar genereert nog steeds vervuiling die de planeet opwarmt, en de pijpleidingen zijn kwetsbaar voor lekken van methaan, een krachtig broeikasgas. Bij door Gazprom gerunde aardgastankstations moeten klanten voor hun eigen veiligheid een paar meter van hun auto stappen nadat ze het sissende mondstuk op een geïmproviseerde klep onder de motorkap hebben bevestigd. Toch moedigen de autoriteiten van Sakhalin, als onderdeel van hun streven naar lagere emissies, autobezitters aan om hun motoren om te bouwen om op aardgas te kunnen rijden.

Maar ook steenkool is niet dood

Aardgas moet ook tientallen kolengestookte gemeentelijke verwarmingsinstallaties die over het eiland verspreid zijn te vervangen. Maar dat betekent geenszins dat de bloeiende kolenindustrie van Sakhalin ten dode is opgeschreven. East Mining Company, de belangrijkste kolenmijn van Sakhalin, zegt dat het zijn jaarlijkse winning de afgelopen vijf jaar heeft verdrievoudigd tot 12 miljoen ton. En het bedrijf belooft te blijven groeien. De kolenprijzen op de Aziatische exportmarkten van het bedrijf schieten ondertussen omhoog door de wereldwijde energiecrisis.

De voorzitter van het bedrijf heeft gezegd dat de dreiging van klimaatverandering “de mensheid dwingt zich te verenigen en radicale maatregelen te nemen”. In het geval van East Mining betekent dat het opzetten van een windmolenpark van 67 megawatt om zijn open mijnbouwactiviteiten van stroom te voorzien; het heeft vorige maand windmonitoring-apparatuur neergezet om een ​​geschikte plek te vinden. Greenpeace noemde de plannen “totaal surrealistisch”. Windturbines worden immers verondersteld fossiele brandstoffen te vervangen in plaats van ze te ondersteunen.

(kg)

Meer
Mijn Volglijst

Europese beurzen sluiten lager

02/12/2021 17:31

(ABM FN-Dow Jones) De aandelenmarkten in Europa zijn donderdag lager gesloten. De Stoxx Europe 600 index leverde 1,2 procent in op 465,44 punten, de Duitse DAX daalde 1,4 procent tot 15.263,11 punten, de Franse CAC 40 verloor 1,3 procent op 6.795,75 punten en de Britse FTSE 100 sloot 0,6 procent in het rood op 7.129,21 punten.

Lees meer...
Markten
Lees meer...
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20