Alle wishful thinking ten spijt: waarom F1 in Francorchamps wellicht een vogel voor de kat is

De Formule 1 keert dit weekend terug naar Australië na een afwezigheid van twee jaar. Het is de derde van 23 races dit seizoen. Nooit waren er zoveel. Vorige week kondigde F1 een race aan in Las Vegas volgend jaar. De betekenis hiervan gaat veel verder dan alleen de publiciteit en glamour van het organiseren van een race op de Strip. Het impliceert dat de Grote Prijs van België in Francorchamps wellicht volgend jaar van de kalender verdwijnt, en gezien de richting die het F1-management uitgaat, zou dat wel eens voor een hele poos kunnen zijn.

De GP van Las Vegas vindt plaats in november, op een zaterdag om 22 uur lokale tijd, waarmee de gebruikelijke zondagmiddagplanning op de schop gaat – gewoon om primetime-tv in de Verenigde Staten te krijgen. Met Miami en Texas al op de kalender, zullen de VS in 2023 drie GP’s organiseren. Gezien de recente geschiedenis van de sport daar, is dat een buitengewone prestatie.

F1 genoot grote populariteit in de VS in de jaren ’60 en ’70, met volle tribunes in Watkins Glen in de staat New York. Maar vanaf de jaren tachtig waren er periodes zonder een jaarlijks Grote Prijs in de VS, terwijl de korte periode in Indianapolis tussen 2000 en 2007 flopte. F1 keerde in 2012 terug in Austin, in Texas, en het duurde ook daar even voor die GP van de grond kwam, zeker financieel.

De marketingtool van onschatbare waarde

De vorige F1-baas, Bernie Ecclestone, had lang geprobeerd een GP in Las Vegas te organiseren, maar het is nooit gelukt. Sinds Liberty Media (dat ook de meerderheid van Telenet bezit) de sport in 2017 heeft overgenomen, is er een inspanning geleverd om een ​​nieuw, jonger publiek aan te trekken, in plaats van te vertrouwen op een traditionele, ouder wordende fanbase. Onderdeel van die strategie was dat Netflix de serie Drive To Survive over de sport mocht maken.

Het succes van die reeks is een marketingtool van onschatbare waarde gebleken, vooral in de VS, zoals erkend door de CEO van F1, Stefano Domenicali. Austin trok vorig jaar in het weekend 400.000 fans, terwijl de Amerikaanse omroep ESPN vorig seizoen constant stijgende kijkcijfers genoot, waaronder de hoogste sinds 1995. Austin en Miami zullen dit jaar naar verwachting uitverkocht zijn.

Liberty heeft er al lang een punt van gemaakt om in de VS uit te breiden. De race in Las Vegas wordt gepromoot door de F1 in samenwerking met de stad en een groep hotels en casino’s. De F1 heeft zich ingespannen om eventuele verliezen op zich te nemen mocht het evenement niet populair blijken te zijn. Het is een moedige beslissing en iets wat Liberty niet had durven proberen zonder de toename van de populariteit van de sport.

De prijs die we zullen betalen voor Las Vegas

Las Vegas organiseerde voor het laatst twee GP’s in 1981 en 1982 op een verschrikkelijk circuit gebouwd op de parking van het Caesars Palace-casino. Deze keer lijkt het er meer op: het 6 km lange parcours zal zich uitstrekken rond de bezienswaardigheden van de stad, de Strip, de Bellagio-fonteinen, Caesars, het Paris Casino. Visueel is dit op zijn de achtergrond waar de eigenaren van de F1 over hebben gefantaseerd.

Maar Las Vegas heeft een prijs. Het F1-seizoen is beperkt tot 24 races volgens de commerciële overeenkomst met de teams, een aantal dat in 2023 al zal worden overschreden. Het lijkt erop dat vooral Europese races in gevaar zijn om te worden geschrapt van de kalender. Met Vegas, Qatar en China allemaal wél op de kalender in 2023, zouden er 25 GP’s zijn en dat is exclusief de vastberadenheid van Liberty om zo snel mogelijk een race in Afrika toe te voegen – wellicht in Zuid-Afrika.

F1-baas Domenicali heeft al het idee geopperd dat sommige races in de toekomst van de kalender zullen vallen. België, Frankrijk en Mexico hebben geen contract voor volgend jaar en geen van hen kan financieel concurreren met het grote geld dat in het Midden-Oosten wordt rondgeslingerd. Ook Monaco moet als een risico worden beschouwd. De baan is totaal ongeschikt voor de grote, zware moderne F1-auto’s en de voormalige speciale status om geen hostingkosten te hoeven betalen, is door de F1 verwijderd.

“We zullen nooit Las Vegas of Bahrein zijn, maar we zijn meer historisch, mythisch”

Voor veel Europese fans zijn dit de onaanvaardbare kosten van expansie in de VS, maar het is de realiteit van een succesverhaal. F1 is levendig, populair en breidt zich wereldwijd uit. Fans, sportjournalisten en politici vergissen zich dan ook schromelijk als ze denken dat Francorchamps het wel zal redden. Als het tot een keuze tussen Francorchamps en Le Castellet zou komen, lazen we in de populaire media, dan ziet het Belgische dossier er “ontzettend veel beter uit”. Niet alleen is het circuit van Francorchamps recent danig onder handen genomen, met nieuwe tribunes en verbeterde faciliteiten voor de toeschouwers, maar de GP van België is vijf maanden op voorhand al zo goed als uitverkocht, à rato van bijna 100.000 man per dag. De Verstappen-fans zullen eind augustus opnieuw massaal naar de Ardennen afzakken. Wat kan er misgaan?

Ook Melchior Wathelet is er gerust in. Wathelet junior is sinds 2017 de grote man bij Le Circuit de Spa Francorchamps, waar hij de cdH’er François Cornelis opvolgde, die vader Melchior Wathelet senior op zijn beurt was opgevolgd toen die rechter werd bij het Europees Hof van Justitie. Daarnaast verving Wathelet in 2018 Etienne Davignon als voorzitter van de Société Spa Grand-Prix.

“Onze concurrenten zijn meer Europese Grands Prix. We zullen nooit Las Vegas of Bahrein zijn, maar we zijn meer historisch, mythisch. De Formule 1 wil mondiaal worden, dus er zal een plaats zijn voor Europa. Ons contract loopt tot 2022. We hebben dit jaar nog een Grand Prix en die is al uitverkocht. We hebben nog geen contractverlenging, maar er zijn contacten, de gesprekken lopen goed, geen paniek dus. Er is geen signaal dat aangeeft dat het slecht moet aflopen.”

De oud-cdH-minister blijft optimistisch over de uitkomst van de onderhandelingen. Want: “Ze vinden vrij informeel plaats. Van tijd tot tijd is het wat ingewikkelder omdat we het niet altijd met elkaar eens zijn. Maar iedereen wil tot overeenstemming komen, wij vinden dat de Formule 1 zonder Francorchamps minder goed is, en vice versa. We hebben een gemeenschappelijk belang. Ik heb veel vertrouwen in de toekomst.”

Nog nieuwe kapers op de kust

Het getuigt van een wereldvreemdheid enerzijds, en is anderzijds het praatje dat de man moet verkopen. Uiteindelijk is er de jongste tijd alweer 50 miljoen euro aan overheidsgeld in het circuit van Francorchamps gepompt. Terwijl de Grote Prijs F1 van België al jaren verlieslatend is. “Maar”, zegt Wathelet, “voor het imago van Wallonië, voor de hele omringende economie is de Grand Prix een goede zaak. De indirecte winst is veel groter dan de kosten van het evenement.”

Zandvoort, de Nederlandse GP, is overigens niet in gevaar. Beter onderhandeld luidt het, plus: de Nederlanders vinden veel makkelijker het grote geld om de zaak te financieren en optimaal te doen renderen. De terugkeer van de F1 naar Zandvoort bracht vorig jaar maar liefst een extra omzet van meer dan 40 miljoen euro aan voor de horeca. O ja. De Nederlandse overheid steekt geen geld in de GP in Zandvoort. Toen de organisatoren aanklopten bij de regering Rutte, kregen ze te horen (letterlijk): “los dat zelf op”. Er werd eenmalig 7 miljoen uitgetrokken voor verbeteringen aan de spoorverbinding naar Zandvoort. Maar, daar profiteren uiteindelijk alle Nederlanders van die een dagje naar zee willen, om maar over de kusthoreca te zwijgen.

Naast Zandvoort dat gebeiteld zit, zijn er wellicht nog nieuwe kapers op de kust. Zowel Audi als Porsche zijn vastberaden terug in de F1 te stappen. Dat zal echter niet gebeuren zonder minstens één GP op Duitse bodem viel al te horen, dus daar gaat alweer een plaatsje op de kalender. En Liberty wil ook snel niet één maar twee Grote Prijzen in China. Vietnam zit te azen op een debuut (en heeft het geld ervoor).

Misschien beter naar Zak luisteren dan naar Melchior

Misschien is het dus slimmer om te luisteren naar Zak Brown dan naar Melchior Wathelet. Brown is een voormalig racer die in 1995 Just Marketing International (JMI) oprichtte en er in sneltempo ’s werelds grootste motorsport marketing agency van maakte. Hij is tegenwoordig baas van de F1-renstal McLaren. Brown heeft ook een reputatie om de dingen te zeggen waar ze op staan. En dat deed hij deze week: voor de F1 zijn er A en B-markten, zei hij. De A-markten zetten momenteel de prijs. Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten en de Saoedi’s betalen Formule 1 meer dan 50 miljoen euro per jaar om een GP te hebben. De VS en Azië zitten ook in de A-markt. De meest historische maar financieel minder lucratieve Europese circuits, waaronder Spa, de Hungaroring in Hongarije, Imola en Monza in Italië, het Circuit de Catalunya in Spanje en mogelijk Silverstone in het VK, zitten gewoon op de schop. Alle romantiek en wishful thinking ten spijt: uiteindelijk is het een verhaal van geld.

(kg)

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20