Alle vooruitgang compleet weggevaagd: spectaculaire stijging CO2-uitstoot dit jaar

Isopix

De uitstoot van koolstofdioxide is vorig jaar wereldwijd met 7 procent gedaald als gevolg van de lockdowns die volgden op de uitbraak van Covid-19. Maar tegen het einde van 2020 lag die alweer op schema om het niveau van 2019 te overschrijden. De uitstoot van CO2 zal dit jaar naar verwachting zelfs de op een na grootste jaarlijkse stijging in de geschiedenis laten zien, blijkt uit het rapport Global Energy Review van het Internationale Energieagentschap (IEA), dat wordt beschouwd als de wereldwijde gouden standaard voor energiegegevens.

De toename van de uitstoot is momenteel de tweede grootste ooit. Alleen tijdens het enorme herstel van 10 jaar geleden na de financiële crisis was ze groter. Het is vooral het toenemend gebruik van steenkool voor elektriciteit dat zorgt voor een grote stijging van de uitstoot, vooral in Azië maar ook in de VS. Het herstel van steenkool baart zorgen, omdat het komt ondanks de dalende prijzen voor hernieuwbare energie, die nu goedkoper is dan steenkool.

De uitstoot van CO2 moet dit decennium met 45 procent worden verminderd als de wereld de opwarming van de aarde wil beperken tot 1,5 graad Celsius. Dat betekent dat de jaren 2020 het decennium moeten zijn waarin de wereld van koers verandert, voordat het koolstofgehalte in de atmosfeer te hoog stijgt om gevaarlijke verhitting te voorkomen.

In het nieuwe rapport wordt de huidige stijging van de uitstoot met de financiële crisis, toen de uitstoot in 2010 met meer dan 6 procent steeg nadat landen probeerden hun economie te stimuleren met goedkope energie uit fossiele brandstoffen. “Het lijkt erop dat we weer op koers liggen om dezelfde fouten te herhalen”, waarschuwt het.

Volgend jaar nog grotere stijging als vliegen terug is

De uitstoot is vorig jaar wereldwijd met 7 procent gedaald als gevolg van de lockdowns die volgden op de uitbraak van Covid-19. Maar tegen het einde van het jaar herstelden ze zich al en lagen ze op schema om in sommige gebieden het niveau van 2019 te overschrijden. De projecties van het IEA voor 2021 laten zien dat de uitstoot dit jaar waarschijnlijk nog steeds lichtjes lager dan in 2019 zal eindigen, maar wel snel stijgend is.

De wereldwijde CO2-uitstoot door energieverbruik, die verantwoordelijk is voor het overgrote deel van de uitstoot van broeikasgassen, zal in 2021 met 1,5 miljard ton stijgen. Dat komt neer op een toename van 5 procent tot 33 miljard ton kooldioxide voor het hele jaar. Na meer dan een half decennium van afname wordt voorspeld dat de wereldwijde vraag naar steenkool met 4,5 procent zal groeien en zijn vorig hoogtepunt (2014) nadert.

Volgend jaar zouden er nog sterkere stijgingen kunnen zijn naarmate vliegreizen terugkeren. De luchtvaart zou normaal gesproken meer dan 2 procent van de wereldwijde uitstoot bijdragen, maar was het afgelopen jaar vrijwel afwezig.

China en VS grootste boosdoeners

China is bovendien van plan tal van kolengestookte elektriciteitscentrales te bouwen, ondanks de toezegging vorig jaar om tegen 2060 netto nulemissies te bereiken. Het vijfjarenplan van het land, dat vorige maand door Peking is opgesteld, bevatte weinig details over het terugdringen van de uitstoot vóór 2030. Na een verrassingsbezoek aan Shanghai door de Amerikaanse klimaatgezant John Kerry, beloofden de VS en China wel samenwerking op het gebied van de uitstoot van broeikasgassen in het komende decennium.

Het gebruik van steenkool stijgt ook in de VS, waardoor de jaarlijkse dalingen sinds 2013 er worden teruggedraaid. Dat is het gevolg was van de hoge gasprijzen, die een omschakeling van gas naar steenkool voor elektriciteitsopwekking stimuleren. Donald Trump heeft als president de regelgeving geschrapt die door Barack Obama was ingevoerd om het gebruik van steenkool door elektriciteitscentrales te beteugelen.

(evb)