220 Chinese schepen blokkeren nu Pinksterrif en Manilla wordt zenuwachtig

In deze foto van 7 maart 2021, gemaakt door de Filippijnse kustwacht, is een deel te zien van de Chinese blokkade bij het Pinksterrif. (Isopix)

Er lijkt een escalatie op komst tussen de Filipijnen en China. Manilla eist dat meer dan 200 Chinese schepen een rif in de Zuid-Chinese Zee verlaten. Volgens de Filipino’s worden ze bemand door Chinese milities. Zowel de Chinezen als de Filipijnen eisen het bewuste rif op, dat ligt in een van de meest betwiste gebieden van ’s wereld meest strategische waterweg.

In Manilla noemen ze Chinese aanwezigheid een ‘provocerende actie was om het gebied te militariseren’. ‘We roepen de Chinezen op om deze inval te stoppen en onmiddellijk alle boten terug te roepen die onze maritieme rechten schenden en ons soevereine grondgebied binnendringen’, zei minister van Defensie Delfin Lorenzana in een verklaring.

Binnen de exclusieve economische zone

Volgens de Filipijnse regering zijn sinds 7 maart ongeveer 220 Chinese schepen afgemeerd bij het Pinksterrif. Ze gaf foto’s vrij van de schepen. De Filipijnse minister van Buitenlandse Zaken, Teodoro Locsin, zei dat de Filipijnen ook een diplomatiek protest hebben ingediend tegen de Chinese aanwezigheid.

Het rif, dat Manila Julian Felipe noemt, is een boemerangvormig, ondiep koraalgebied ongeveer 324 kilometer ten westen van de stad Bataraza in de westelijke Filippijnse provincie Palawan. Het ligt ruim binnen de exclusieve economische zone van het land, waar de Filippijnen ‘het exclusieve recht hebben om hulpbronnen te exploiteren of te behouden’ volgens Manilla.

China wordt er al lang van verdacht vissersvloten te gebruiken als maritieme milities om de territoriale aanspraken van Peking te verdedigen. China, de Filippijnen en vier andere regeringen zitten al decennia in een gespannen territoriale impasse over de hulpbronnenrijke en drukke waterweg.

Steeds meer kritiek op tamme Duterte

Door de zee loopt de op een na drukst bevaren zeeroute in de wereld. Dagelijks worden er ruim 1,6 miljoen kubieke meter (10 miljoen vaten) ruwe olie door vervoerd. Dat is ongeveer 50 procent van het wereldwijde olietransport. Onder de Zuid-Chinese Zee werden ook aardoliereserves gevonden, goed voor een volume van ongeveer 7,7 miljard vaten. En er zitten enorme aardgasreserves. Bovendien vindt maar liefst 10 procent van de wereldvangst vis in dit gebied plaats.

Volgens het VN-Zeerechtverdrag van 1982 mag een staat een exclusieve economische zone instellen die niet meer dan 200 zeemijlen (370,6 kilometer) uitstrekt van zijn kust. China heeft echter, op basis van wat het historische rechten noemt, een groter gedeelte van de Zuid-Chinese Zee opgeëist.

Tegenstanders hebben herhaaldelijk kritiek geuit op president Rodrigo Duterte, die sinds zijn aantreden in 2016 vriendschappelijke banden met Peking heeft onderhouden. Duterte doet volgens hen niet genoeg tegen het agressieve gedrag van China en besloot niet onmiddellijk te eisen dat China zich aan een internationale arbitrage-uitspraak houdt die de historische claims van Peking teniet deed. China heeft geweigerd die uitspraak van 2016 te erkennen, die het ‘een schijnvertoning’ noemde. ‘Als ik mijn mariniers stuur om de Chinese vissers weg te jagen, garandeer ik je dat niet één van hen levend thuiskomt’, zei Duterte twee jaar geleden nog.

(mah)