2034: hoe er oorlog zou kunnen uitbreken tussen de VS en China

Isopix

We schrijven het jaar 2034 en er staat een oorlog op uitbreken. Een vloot van drie Amerikaanse oorlogsbodems banen zich een pad door de Zuid-Chinese Zee, een omstreden zeestraat die de doorgang vormt voor een aanzienlijk deel van de wereldhandel. En dan beginnen de dingen te uit de hand te lopen. Het scenario is misschien speculatief, maar het is maar al te reëel, zegt admiraal James Stavridis, voormalig opperbevelhebber van de NAVO en mede-auteur van het dit week verschenen boek 2034: A Novel of the Next World War.

Daarin vertroebelen cyberaanvallen het vermogen van de Verenigde Staten tot strategische actie. Conventionele oorlogsvoering en zeeslagen leiden tot dramatische verliezen voor beide partijen. Een hele reeks andere landen raken in een conflict betrokken waarin strategen hun toevlucht nemen tot de gevaarlijkste maatregelen. Uiteindelijk wint niemand echt. Het boek, geschreven in samenwerking met romanschrijver en oorlogsveteraan Elliot Ackerman, is wat Stavridis beschrijft als ‘waarschuwende fictie’.

Stavridis hoopt dat hij met het boek bij het publiek de grimmige gevolgen van de escalatie tussen China en de VS kan aanwakkeren. Het boek omvat een filmische cast van personages: een sfinxachtige Chinese defensie-attaché die graag kauwt op M&M’s; een drievingerige brigadegeneraal van de Iraanse Revolutionaire Garde; een non-conformistische Amerikaanse gevechtspiloot gegrepen door nostalgie uit de Tweede Wereldoorlog en een overwerkte Indiaas-Amerikaanse plaatsvervangend nationale veiligheidsadviseur wiens familiebanden in het moederland het verloop van de oorlog beïnvloeden.

Plausibele escalatieladder

Naast de fictie is er echter een routekaart naar oorlog die gemakkelijk naar de echte wereld kan worden vertaald. De roman stippelt een redelijk plausibele escalatieladder uit die gaat van een conventionele aanval naar een tweede conventionele aanval en een derde conventionele aanval op Amerika, dat uiteindelijk besluit een tactisch kernwapen te gebruiken.

De actie in 2034 vindt plaats 15 jaar nadat Stavridis en Ackerman begonnen met het schrijven van het boek. Volgens hen is China’s Belt and Road Initiative tegen dan uitgegroeid van zijn netwerk van infrastructuur en economische deals tot een belangrijke geopolitieke onderneming die verbeterde veiligheidsrelaties met landen als Iran omvat. De Verenigde Staten hebben ondertussen een naamloze vrouwelijke president die intrigerend genoeg geen banden heeft met een van de twee traditionele politieke partijen. De post-partijdige regering die ze leidt, kan niet vermijden dat een maritiem geschil ontaardt in een verwoestende wereldwijde oorlog.

‘Naties zijn als mensen – ze worden overmoedig’

Dat is fictie dus, maar een groeiend aantal beleidsdocumenten en denktankrapporten brengen wel degelijk een soortgelijk terrein in kaart. De onverbiddelijke afname van de militaire suprematie van de VS in de regio Azië-Pacific zal leiden tot een meer gespannen patstelling. Beide partijen zullen niet te overschrijden grenzen trekken over een reeks van belangen, van vrijheid van navigatie in de Zuid-Chinese Zee tot Chinese aanspraken op Taiwan. De Verenigde Staten voelen zich misschien gedwongen om meer van hun strategische middelen te herschikken in de Chinese nabuurschap, terwijl China des te onzekerder kan worden naarmate Washington zijn veiligheidssamenwerking met Aziatische bondgenoten versterkt.

Terwijl strategen een ontluikend hemisferisch spel uitzetten, houden ze ook rekening met de risico’s van escalatie. ‘Hoewel plannen om een ​​oorlog met China te winnen noodzakelijk blijft, is het niet langer voldoende’, waarschuwde een rapport uit 2016 van de Rand Corp. ‘De Verenigde Staten moeten ook overwegen hoe ze oorlog en de kosten ervan kunnen beperken.’

Zowel Amerikaanse als Chinese functionarissen houden vol dat ze er geen belang bij hebben om conflicten uit te lokken of hoorns met elkaar te sluiten in een nieuwe Koude Oorlog. Maar de overmoed van grootmachten heeft vaak tot rampspoed geleid. ‘Naties zijn als mensen, en ze kunnen overmoedig worden op een manier die ertoe leidt dat ze slechte keuzes maken’, zegt Stavridis. ‘Dat is zeker in veel gevallen het geval geweest voor de VS.’

Invasie van Taiwan, in de volgende zes jaar

‘Ik ben bang dat de Chinezen hun ambities versnellen om de Verenigde Staten en onze leidende rol in de op regels gebaseerde internationale orde te vervangen’, getuigde Admiraal Philip Davidson, hoofd van het Amerikaanse Indo-Pacific Command, afgelopen week voor leden van een Senaatscommissie. ‘Ze hebben lang gezegd dat ze dat tegen 2050 willen doen,’ zei hij. ‘Ik maak me zorgen dat ze dat doel dichterbij brengen.’

Davidson zei de Amerikaanse Senaat dat er alle aanwijzingen zijn dat als China gelooft dat het een militair voordeel heeft, het dat zal gebruiken. ‘Ik zie ze systemen, capaciteiten en een houding ontwikkelen die erop zouden duiden dat ze geïnteresseerd zijn in agressie’, zei hij.

Davidson waarschuwde dat Taiwan en Guam de volgende slachtoffers van Chinese agressie zouden kunnen zijn. ‘Taiwan is duidelijk een van hun ambities’, zei hij. ‘Ik denk dat de dreiging manifest is gedurende dit decennium. In feite, gedurende de komende zes jaar.’

Ook meegenomen: leest lekker vlot

Het is dus best actueel, maar, altijd meegenomen, 2034 leest ook lekker vlot. De actie begint in de buurt van het toepasselijk genaamde Mischief Reef, waar Sarah Hunt, een ervaren Amerikaanse marinekapitein bijgenaamd de Lion Queen, haar vloot van drie Arleigh Burke-klasse torpedobootjagers de Zuid-Chinese Zee in heeft gestuurd.

Hunt voert het bevel over zeer geavanceerde oorlogsmachines met geautomatiseerde wapensystemen. Maar ze heeft de neiging om op haar intuïtie te vertrouwen, op vrijwel dezelfde manier als een andere centrale figuur uit 2034, majoor Chris Mitchell, een gevechtspiloot.

Hunts uitstapje naar de Zuid-Chinese Zee en Mitchell’s gelijktijdige missie in een F-35E Lightning boven het Iraanse luchtruim zet een opeenvolgende reeks gebeurtenissen in gang die – zonder al te veel prijs te geven – leiden tot de wereldoorlog waarnaar in de titel van het boek wordt verwezen. De Verenigde Staten worden uiteindelijk meegesleept in een conflict waarbij troepen uit China, Rusland, Iran en India betrokken zijn.

Lees ook:

(jvdh)